Danıştay Kararı · E. 2023/3853 · K. 2024/1170
Danıştay 13. Daire Başkanlığı 2023/3853 E. , 2024/1170 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2023/3853 Karar No:2024/1170 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : Sınırlı Sorumlu ... Kooperatifi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN_KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Denizli ili, Buldan, Çameli, Acıpayam, Çardak, Sarayköy, Bekilli, Güney, Bozkurt, Çivril, ve Çal ilçelerinde toplam 78 adet tahsisli ticari plakanın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulü ile 10 yıl süreyle işletme hakkının kiraya verilmesine ilişkin 31/03/2022 tarihinde davalı idarece gerçekleştirilen ihalenin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce, Dairemizin 17/05/2023 tarih ve E:2023/1091, K:2023/2451 sayılı "dava konusu işlemin Çardak ilçesi yönünden esası incelenerek karar verilmesi" gerekçesiyle verdiği bozma kararına uyularak verilen kararda; Denizli ilçelerinde taşımacılık hizmetinde hâlihazırda kullanılan ve önceki ihaleden kaynaklanan kira süresi sona eren dava konusu Çardak ilçesindeki 4 adet tahsisli ticari plakanın 2886 sayılı Kanun'un 45. maddesi uyarınca açık teklif usulü ile 10 yıl süreyle işletme hakkının kiraya verilmesi işinin, Denizli ilinde uygulanan taşımacılık sisteminde yeknesaklığın ve sürdürülebilirliğin sağlanması ile korsan taşımacılığın önüne geçilmesi amacıyla ihtiyaca binaen yapıldığı, ulaşım hizmetlerinin kamu hizmeti olduğu dikkate alındığında söz konusu ihale işleminde kamu yararı ve hizmet gereğinin bulunduğu, ihalenin mevzuatta belirlenen şekilde usulüne uygun bir şekilde yapıldığı anlaşıldığından, dava konusu ihale işleminde hukuka aykırılık bulunmadığı; Ayrıca, her ne kadar 86/10553 sayılı Bakanlar Kurulu kararında yer alan ikamet şartı kaldırılmışsa da, bu şartın öngörülmesi herhangi bir mevzuat hükmü ile yasaklanmadığına göre ihaleyi gerçekleştirecek idarelerin 2886 sayılı Kanun'un genel ilkeleri ile mahalli idareler açısından söz konusu idarelerin mevzuatında yer alan amaçları doğrultusunda ihale şartnamelerinde ihalelere katılıma ilişkin şartları belirleyebileceği ve sınırlamalar getirebileceği; Öte yandan, Çardak sınırları içerisinde ikamet edenlerin ihaleye katılabilecek olması şartı ile yolcu taşımacılığı yapan kişilerin yerelde tanınması, bu suretle yolcuların güvenli seyahat etmelerinin sağlanması, ulaşım hizmetinin, geçimini bu meslekten sağlayanlar eliyle yürütülmesinin hedeflendiği dikkate alındığında, şartnamede yer alan düzenlemelerin ihtiyaçların en iyi şekilde ve uygun şartlar altında karşılanması ilkesine ve ihalenin yapılış amacına uygun olduğu, ihaleye ilişkin şartnamenin 2886 sayılı Kanun'da belirlenen temel ilkeler ile kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, dava konusu işlemin 2886 sayılı Kanun'a aykırı olduğu, ihalede muhammen bedelin sembolik olarak belirlendiği, kamu zararına neden olunduğu, haksız rant sağlandığı, muhammen bedelin hangi kriterlere göre belirlendiğinin belli olmadığı, adrese teslim ihale yapıldığı, sadece gerçek kişilerin ihaleye girebilmesi, iş deneyimi adıyla daha önce ilçede ticari taksi çalışma ruhsatı bulunma şartı ve vergi kaydı şartlarının, dava konusu ihalenin sadece 2018 yılında gerçekleştirilen ihaleyi kazanan kişiler için yapıldığına işaret ettiği, rekabet ilkesine aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, temyize konu kararın hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine, 5. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 6. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 07/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Dava, Denizli ili, Buldan, Çameli, Acıpayam, Çardak, Sarayköy, Bekilli, Güney, Bozkurt, Çivril, ve Çal ilçelerinde toplam 78 adet tahsisli ticari plakanın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 45. maddesi uyarınca açık teklif usulü ile 10 yıl süreyle işletme hakkının kiraya verilmesine ilişkin 31/03/2022 tarihinde davalı idarece gerçekleştirilen ihalenin iptali istemiyle açılmıştır. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca il trafik komisyonlarının görevli olduğu ve belediye sınırlarında da uygulandığı dönemde, Anayasa'nın 104. maddesi ile verilen Devlet organlarının düzenli ve uyumlu çalışmasını gözetme görevi ile 48. maddesi ile verilen özel girişimcilerin milli ekonomi ve sosyal amaçlara uygun yürümesini sağlayacak önlem alma görevi kapsamında, merkezi idare teşkilatının yürütmeye ilişkin en yüksek karar organı olan Bakanlar Kurulunca düzenlenip yürürlüğe konulan 86/10553 sayılı Ticari Plakaların Verilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Karar'ın 1. maddesinde de değinildiği üzere, vatandaşın ulaşım ihtiyacının karşılanması, toplu taşımacılığın geliştirilmesi, plaka karaborsacılığının ve korsan taksiciliğin önlenmesi, çalışmakta olan şöför esnafının haklarının korunması amacıyla, taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına verilecek plakaların sayısı, verilme usul ve esaslarının 2918 sayılı Kanun'un tanıdığı yetkiler uyarınca mahalli il trafik komisyonlarınca yapılan belirlemeler esas alınarak bölgeler ve şehirler arası eşitsizliğin giderilmesi amaçlanmıştır. Anılan Bakanlar Kurulu Kararı'nın 1986 yılında yürürlüğe girdiği ilk halinde "En az iki yıldan beri o ilde oturuyor olmak" şartı mevcut iken, uyuşmazlık konusu ihalenin ilan tarihinde yürürlükteki son hâlinde “ikamet” şartı kaldırılmıştır. Ayrıca anılan Kararın 3. maddesinde, taksi, dolmuş, minibüs ve umum servis araçlarına verilecek plakalar açısından şoförlük mesleğini geçim kaynağı olarak seçmiş ve ilgili meslek odasına veya şoförler odasına üye olanların ihalelere katılımı yeterli görüldüğünden, ihalelerde oda kaydı bulunan ve şoförlük mesleğini geçim kaynağı olarak seçmiş kişiler açısından bu ihalelere katılımını zorlaştıracak şekilde ayrıca vergi dairesinden mükellefiyet kaydı istenmesinin rekabeti daralttığında şüphe bulunmayıp, anılan Karara uygun değildir. Uyuşmazlık konusu ihale ilanında ve ihale şartnamesinde, ihaleye gireceği plakanın bulunduğu ilçe mücavir alan sınırları içerisinde ikamet ettiğini gösteren belge, taksicilik faaliyetine uygun vergi levhası ve ihale konusu ticari plakaların kiraya verileceği ilçelerde, ihalenin yapılacağı tarihten önce, taksi çalışma ruhsatına dayalı olarak ticari taksi işletmeciliği yapmış olduğunu gösteren belgeler ihaleye katılım şartı olarak belirlenmiştir. Bu itibarla, ihale ilanının 2. maddesinde ve ihale şartnamesinin "İhaleye Katılmak İçin Gerekli Belgeler" başlıklı maddesinde düzenlenen mezkûr ihaleye katılım şartlarının rekabeti daralttığı, belirtilen belgeler yoksa ihaleye katılımının engellendiği, ayrıca ilçe dışında faaliyet gösterenler açısından da ayrımcılığa neden olduğu anlaşıldığından, anılan Bakanlar Kurulu Kararı ile belirlenen ihaleye katılım ilkelerini göz ardı eden dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle, davanın reddine ilişkin temyize konu İdare Mahkemesi kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği oyuyla, karara katılmıyorum.