Danıştay Vergi Dairesi · E. 2023/413 · K. 2025/101

DANIŞTAY VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2023/413 E.  ,  2025/101 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y VERGİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2023/413 Karar No : 2025/101 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı (... Vergi Dairesi Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına, kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca edinilip satılan bağımsız bölümlerin maliyetlerinin yasal defterlere belgesiz olarak kaydedildiği ve bir kısım satış hasılatının beyan dışı bırakıldığından bahisle düzenlenen vergi inceleme raporuna istinaden fazladan kaydedildiği belirlenen maliyetlerin reddi ve beyan dışı bırakılan hasılatın matraha ilavesi suretiyle tespit edilen fark matrah üzerinden 2011 yılının tüm dönemleri için re'sen tarh edilen geçici vergiler ile vergilerin bir katı tutarında kesilen vergi ziyaı cezalarının kaldırılması istemiyle dava açılmıştır. ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı: Uyuşmazlıkta, davacının 2011 yılında satışını yaptığı on iki adet bağımsız bölüm nedeniyle elde ettiği ticari kazanca ilişkin olarak beyannamelerinde maliyet unsuru kaynaklı eksik bildirimde bulunduğundan bahisle ...tarih ve ... sayılı Vergi İnceleme Raporu düzenlenmiştir. Anılan rapor uyarınca yapı ruhsatında yer alan inşaat maliyeti ile arsa değerinin toplamının, bağımsız bölüm sayısına bölünmesi sonucunda her bir bağımsız bölüm için %40'ın altında bir maliyet kabul edilmek suretiyle belirlenen matrah üzerinden cezalı tarhiyat yapılmıştır. Ancak, inceleme elemanınca davacının faaliyet konusu işle ilgili kârlılık oranının tespitine yönelik olarak inceleme ve alıcılar nezdinde herhangi bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, somut bilgi ve belgelere dayanmadan, arsa maliyeti dikkate alınmaksızın, müteahhidin metrekare inşaat maliyeti üzerinden maliyet tespit edilerek maliyetin iki katından fazla kâr elde edildiği, diğer bir ifadeyle hasılatın yaklaşık %61'inin kâr olduğu kabulüyle tespit edilen matrah üzerinden tarh edilen vergilerde ve kesilen cezalarda hukuka uygunluk görülmemiştir. Vergi mahkemesi bu gerekçeyle dava konusu vergi ve cezaları kaldırmıştır. Davalının istinaf istemini inceleyen ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı: Vergi Dava Dairesi, Vergi Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istemi reddetmiştir. Davalının temyiz istemini inceleyen Danıştay Dördüncü Dairesinin 23/02/2022 tarih ve E:2018/2394, K:2022/1059 sayılı kararı: Uyuşmazlıkta davacı, sahibi olduğu arsayı kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca müteahhide vermiştir. Sözleşme uyarınca inşa edilecek binalardaki otuz adet bağımsız bölümün tamamı, iki adet bağımsız bölümün 34/100 hissesi ve bir adet bağımsız bölümün ... hissesi davacıya aittir. Davacı, kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca kendisine düşen bağımsız bölümlerin on iki adedini 2011 yılında toplam 3.168.416,51 TL bedelle satmıştır. Davacı tarafından, satıma konu bağımsız bölümlerin maliyetlerinin bilinmediği gerekçesiyle Danıştayın gayrimenkul inşa ve satışlarında bina maliyetinin %25'inin, satış bedelinin %20'sinin net kâr olduğu yolundaki içtihadı gözetilerek satış bedellerinin %83,3'ü maliyet olarak dikkate alınmıştır. Yapı ruhsatında yapının inşaat maliyetinin 71.822.042,00 TL, arsa değerinin ise 3.952.924,00 TL olduğu belirtilmiştir. Arsa üzerine 674 bağımsız bölüm yapılmıştır. İnceleme elemanınca, yapı ruhsatında yer alan arsa dahil maliyet bedeli, bağımsız bölüm sayısına oranlanmak suretiyle bir adet bağımsız bölüm maliyeti hesaplanmıştır. Davacının yasal defter kayıtlarına belgesiz olarak fazladan kaydettiği maliyetler reddedilerek geçici vergi matrahına ilave edilmiştir. Kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında kendisine düşen bağımsız bölümleri ticari amaçla satan arsa sahibi davacının sattığı bağımsız bölümlerin maliyet bedelinin, arsanın devir bedelinin karşılığında (sözleşme gereği) alınan bağımsız bölümler olduğu, arsa maliyetinin ise müteahhidin arsa sahibine teslim ettiği bağımsız bölümler için yaptığı harcamalar toplamı olduğu görülmektedir. Yani arsa sahibinin müteahhitten sözleşme gereği iktisap ettiği dairelere ilişkin harcanan bedel, arsa sahibi için sattığı taşınmazların maliyet bedelini oluşturmaktadır. Bu durumda, yapı ruhsatında yer alan arsa dahil yapının maliyet bedelinin, bağımsız bölüm sayısına oranlaması suretiyle bulunan bir adet bağımsız bölüm maliyeti esas alınarak tarh edilen vergi ve kesilen cezalarda hukuka aykırılık, aksi yöndeki gerekçeyle verilen vergi mahkemesi kararına yöneltilen istinaf isteminin reddine dair bölge idare mahkemesi kararında ise hukuka uygunluk görülmemiştir. Daire bu gerekçeyle kararı bozmuştur. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararı: Vergi Dava Dairesi, aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle ilk kararında ısrar etmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Dava konusu vergi ve cezaların hukuka uygun olduğu belirtilerek aksi yöndeki gerekçeyle verilen ısrar kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Vergi Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın bozulmasını gerektirecek durumda görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1- Davalının ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararına yönelik temyiz isteminin REDDİNE, 2- 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın Vergi Mahkemesine gönderilmesine, 26/02/2025 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. X - KARŞI OY: Temyiz isteminin kabulü ile ısrar kararının Danıştay Dördüncü Dairesinin kararında yer alan hukuksal nedenler ve gerekçe uyarınca bozulması gerektiği oyu ile karara katılmıyorum.