Danıştay Kararı · E. 2023/4294 · K. 2024/2712

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/4294 E.  ,  2024/2712 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2023/4294 Karar No : 2024/2712 DAVACI : ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı-ANKARA İSTEMİN ÖZETİ :Antalya ili, Manavgat ilçesi, Side Turizm Alanı ve Side II Turizm Merkezi kapsamında Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından hazırlanan ve 2634 sayılı Turizmi Teşvik Kanununun 7.maddesi uyarınca 02.03.2023 tarihinde onaylanan Kızılağaç Bölgesi Antalya -Burdur- Isparta Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği, 1/25.000 ölçekli Doğu Antalya Çevre Düzeni Planı Değişikliği, 3.Etap 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının iptali istenilmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakimi ...'ın raporu ile dosyadaki belgeler 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: 2575 sayılı Danıştay Kanununun "İlk derece mahkemesi olarak Danıştayda görülecek davalar" başlıklı 24. maddesinin 1. fıkrasında Danıştay'ın ilk derece mahkemesi olarak; Cumhurbaşkanı kararlarına, Cumhurbaşkanınca çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri dışındaki düzenleyici işlemlere, bakanlıklar ile kamu kuruluşları veya kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarınca çıkarılan ve ülke çapında uygulanacak düzenleyici işlemlere, Danıştay İdari Dairesince veya İdari İşler Kurulunca verilen kararlar üzerine uygulanan eylem ve işlemlere, birden çok idare veya vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlere, Danıştay Yüksek Disiplin Kurulu kararları ile bu Kurulun görev alanı ile ilgili Danıştay Başkanlığı işlemlerine karşı açılacak iptal ve tam yargı davaları ile tahkim yolu öngörülmeyen kamu hizmetleri ile ilgili imtiyaz şartlaşma ve sözleşmelerinden doğan idari davaları karara bağlayacağı, hüküm altına alınmıştır. 2576 sayılı Bölge İdare Mahkemeleri, İdare Mahkemeleri ve Vergi Mahkemelerinin Kuruluşu ve Görevleri Hakkında Kanunun 5. maddesinin 1. fıkrasında; idare mahkemelerinin, vergi mahkemelerinin görevine giren davalarla ilk derece Danıştayda çözümlenecek olanlar dışındaki davaları çözümleyeceği düzenlenmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesinin üçüncü fıkrasında, dilekçelerin sırayla a) görev ve yetki, b) idari merci tecavüzü, c) ehliyet, d) idari davaya konu olacak kesin ve yürütülmesi gereken bir işlem olup olmadığı, e) süre aşımı, f) husumet, g) 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları yönlerinden inceleneceği belirtilmiş; 15. maddenin birinci fıkrasının (a) bendinde, adli yargının görevli olduğu konularda açılan davaların reddine; idari yargının görevli olduğu konularda ise görevli veya yetkili olmayan mahkemeye açılan davanın görev veya yetki yönünden reddedilerek dava dosyasının görevli veya yetkili mahkemeye gönderileceği hükmüne yer verilmiş, aynı Kanunun 34. maddesinin 1. fıkrasında ise, imar, kamulaştırma, yıkım, işgal, tahsis, ruhsat ve iskan gibi taşınmaz mallarla ilgili mevzuatın uygulanmasında veya bunlara bağlı her türlü haklara veya kamu mallarına ilişkin idari davalarda yetkili mahkemenin taşınmaz malların bulunduğu yer idare mahkemesi olduğu düzenlenmiştir. Anılan Kanunun "Görevsizlik ve yetkisizlik hallerinde yapılacak işlem" başlıklı 43. maddesinde; "1. İdare ve vergi mahkemeleri, idari yargının görev alanına giren bir davada görevsizlik veya yetkisizlik sebebiyle davanın reddine karar verirlerse dosyayı Danıştaya veya görevli ve yetkili idare veya vergi mahkemesine gönderirler. a) Görevsizlik sebebiyle gönderilen dosyalarda Danıştay, davayı görevi içinde görmezse dosyanın yetkili ve görevli mahkemeye gönderilmesine karar verir." hükmüne yer verilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davacılar tarafından 02.03.2023 tarihli Kültür Turizm Bakanlığı işleminin iptali istemiyle görülmekte olan davanın .... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında açıldığı, bunun üzerine Mahkemenin .... tarihli, E:..., K:... sayılı kararıyla dava konusu işleme konu 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planı değişikliğinin birden fazla İdare Mahkemesinin yetki alanına girdiği gerekçesiyle dosyanın Danıştay'a gönderilmesi gerektiği sonucuna varılarak davanın görev yönünden reddine karar verildiği, ancak iptali istenilen işlem ile Antalya ili, Manavgat ilçesi, Side Turizm Alanı ve Side II Turizm Merkezi kapsamında 1/25.000 ölçekli Doğu Antalya Çevre Düzeni Planında ve 3.Etap 1/5000 ölçekli nazım imar planında ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planında değişiklik yapıldığı, dava konusu işlem ile Antalya- Burdur-Isparta Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında herhangi bir değişiklik yapılmadığı, 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında değişikliğin dava açıldıktan sonra 20.11.2023 tarihinde yapıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda özetlenen durum göz önünde bulundurularak öncelikle iptali istenilen işlem ile 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında değişiklik yapılmadığı İdare Mahkemesince gözetilerek hangi imar planlarının iptalinin istenildiğinin hiç bir tereddüde mahal bırakmayacak şekilde hak arama hürriyeti kapsamında değerlendirek, davacının dava konusu işlemi netleştirmesi gerekmektedir. Ayrıca bu durumda, davacıların iptalini istediği işlem ile Antalya-Burdur- Isparta Planlama Bölgesi 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planında herhangi bir değişiklik yapılmadığı, dava konusu işlem incelendiğinde 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı, 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planının birden çok idare ve vergi mahkemesinin yetki alanına giren işlemlerden olmaması nedeniyle 2575 sayılı Kanunun 24. maddesinde sınırlı olarak sayılan ilk derece mahkemesi olarak Danıştayın karara bağlayacağı konuların kapsamına girmediği anlaşıldığından, uyuşmazlığın görüm ve çözümü görevinin, 2576 sayılı Kanunun 5. maddesi uyarınca idare mahkemelerine ait bulunduğu sonucuna ulaşılmıştır. Bu itibarla dava konusu işlem ile onaylanan 1/25.000 ölçekli çevre düzeni planı, 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planları bakımından, 2577 sayılı Kanun'un 34. maddesine göre yetkili idare mahkemesi, taşınmazın bulunduğu yer olan Antalya İdare Mahkemesidir. Açıklanan nedenlerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 43/1-a maddesi uyarınca Antalya 4. İdare Mahkemesinin 18/05/2023 tarihli, E:2023/709, K:2023/685 sayılı davanın görev yönünden reddi yolundaki kararının kaldırılmasına, dosyanın görevli ve yetkili Antalya İdare Mahkemesine gönderilmesine, 07/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.