Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/4301 · K. 2024/2161

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/4301 E.  ,  2024/2161 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/4301 Karar No : 2024/2161 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: 2019 Tıpta Yan Dal Uzmanlık Sınavı’nda başarılı olması üzerine 06.04.2020 tarih ve 112/13 sayılı işlem ile Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne Romatoloji yan dal eğitimi için ataması yapılan 09.04.2020 tarihinde göreve başlayan davacı tarafından, “Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı yazısından Yönetim Kurulu Kararı ile kamudan ihraç edildiği anlaşıldığı” gerekçesi ile atanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline dair ... tarih ve ... sayılı kararın iptaline karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davalı idarece, "Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı yazısından Yönetim Kurulu Kararı ile kamudan ihraç edildiğinin anlaşıldığı” gerekçesi ile davacının atanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptal edildiği, davacı hakkında kamudan ihraç edilmesine ilişkin alınmış bir yönetim kurulu kararının bulunmadığı anlaşılmakla, “Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı yazısından Yönetim Kurulu Kararı ile kamudan ihraç edildiği anlaşıldığı” gerekçesi ile atanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline dair ... tarih ve ... sayılı kararda usule ve hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: 2015-2016 yıllarında Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi’nde sözleşmeli iç hastalıkları uzmanı olarak görev yapan davacının, 667 sayılı Olağanüstü Hal Kararı Kapsamında Alınan Tedbirlere İlişkin Kanun Hükmünde Kararname uyarınca iş akti feshedildiğinden ve anılan Kanun Hükmünde Kararnamenin 4/2. maddesine göre birinci fıkra uyarınca görevine son verilenlerin bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemeyeceği, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemeyeceği açık olduğundan, davacının 2019 Tıpta Yan Dal Uzmanlık Sınavı’nda başarılı olması üzerine ... tarih ve ... sayılı işlem ile Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne Romatoloji yan dal eğitimi için atamasına ilişkin işlemin, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile daha önce kamudan ihraç edildiğinin bildirilmesi üzerine iptal edilmesine dair dava konusu ... tarih ve ... sayılı işlemde hukuka aykırılık aksi yönde verilen ilk derece Mahkemesi kararında ise hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : 2015-2016 yıllarında görev yaptığı Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi yönetimini hakkında sözde FETÖ/PDY iddiası ile karar almış ise de bu yönde herhangi bir bildirim yapılmadığı, FETÖ/PDY yahut başkaca hiçbir illegal örgüt, yapılanma, grup ile herhangi bir ilişkisi, iltisakı, irtibatı olmadığı, hakkında herhangi bir soruşturma olmadığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI :İstemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava; 2019 Tıpta Yan Dal Uzmanlık Sınavı’nda başarılı olması üzerine ... tarih ve ... sayılı işlem ile Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne Romatoloji yan dal eğitimi için ataması yapılan 09.04.2020 tarihinde göreve başlayan davacı tarafından, “Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı yazısından Yönetim Kurulu Kararı ile kamudan ihraç edildiğinin” bildirilmesi üzerine atanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline dair ... tarih ve ... sayılı kararın iptaline karar verilmesi istemiyle açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 2547 sayılı Kanun ek 5. maddesinin 2. fıkrasında; ''Mütevelli heyet vakıf yükseköğretim kurumunun tüzelkişiliğini temsil eder. Vakıf yükseköğretim kurumlarının yöneticileri Yükseköğretim Kurulunun olumlu görüşü alınarak mütevelli heyet tarafından atanır. Mütevelli heyet; vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilir. Yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini onaylar ve uygulamaları izler, ayrıca vakıfca hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı yer almıştır. 31.12.2005 tarih ve 26040 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Vakıf Yükseköğretim Kurumları Yönetmeliği'nin ''Mütevelli heyet'' başlığını taşıyan 20. maddesinin 1. fıkrasında, ''Vakıf yükseköğretim kurumunun en yüksek karar organı olan mütevelli heyet, vakıf yükseköğretim kurumunun tüzel kişiliğini temsil eder.'' kuralı; aynı maddenin 4. fıkrasında, ''Mütevelli heyet, yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerini yapar, atamalarını, öğretim elemanı dışındaki personelin terfilerini ve görevden alınmalarını onaylar, yükseköğretim kurumunun bütçesini kabul eder ve uygulamaları izler. Öğrencilerden alınacak ücretleri tespit eder. Ayrıca Yükseköğretim Kurulu’nun olumlu görüşü alınmak suretiyle vakıfça hazırlanan yönetmelik hükümlerine göre diğer görevleri yürütür.'' kuralı; ''Akademik organlar'' başlığını taşıyan 21. maddesinde; ''Vakıflarca kurulacak yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar, devlet yükseköğretim kurumlarındaki akademik organlar gibi düzenlenir ve onların görevlerini yerine getirir. Bu konuda mütevelli heyetin yetkileri saklıdır. Vakıf üniversiteleri ve yüksek teknoloji enstitülerinin yöneticisi rektör, vakıf meslek yüksekokulunun yöneticisi müdürdür. Rektör ve senatonun dört yıl için seçeceği bir profesör, Üniversitelerarası Kurulun üyeleridir.'' kuralı yer almıştır. 23/07/2016 tarih ve 29779 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 667 sayılı KHK'nın "Kamu görevlilerine ilişkin tedbirler" başlıklı 4. maddesinde, "Terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen; ... f) 14/7/1965 tarihli ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu ile bu Kanun Hükmünde Kararnamenin 3 üncü maddesinde belirtilenler hariç diğer mevzuata tabi her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dahil) istihdam edilen personel, ilgili kurum veya kuruluşun en üst yöneticisi başkanlığında bağlı, ilgili veya ilişkili bakan tarafından oluşturulan kurulun teklifi üzerine ilgisine göre ilgili bakan onayıyla kamu görevinden çıkarılır, g) Bir bakanlığa bağlı, ilgili veya ilişkili olmayan diğer kurumlarda her türlü kadro, pozisyon ve statüde (işçi dahil) istihdam edilen personel, birim amirinin teklifi üzerine atamaya yetkili amirin onayıyla kamu görevinden çıkarılır. (2) Birinci fıkra uyarınca görevine son verilenler bir daha kamu hizmetinde istihdam edilemez, doğrudan veya dolaylı olarak görevlendirilemezler." düzenlemesi yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dava dosyasının incelenmesinden, davacının 2015-2016 yıllarında Bezmialem Vakıf Üniversitesi Hastanesi’nde sözleşmeli iç hastalıkları uzmanı olarak görev yaptığı, Bezmialem Vakıf Üniversitesi tarafından 25/07/2016 tarihinde davacının sözleşmesinin "Ülkemizin içinden geçtiği zor günler" gerekçe gösterilerek feshedildiği, davacının yan dal uzmanlık eğitimi almak adına 2019 TYDUS’na girdiği, 2019 Tıpta Yan Dal Uzmanlık Sınavı’nda başarılı olması üzerine ... tarih ve ... sayılı işlem ile Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi’ne Romatoloji yan dal eğitimi için atamasının yapıldığı ve 09/04/2020 tarihinde göreve başladığı, Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı yazısı ile Sağlık Bakanlığı'na davacının "Yönetim Kurulu Kararı ile kamudan ihraç edildiği"nin bildirildiği, bunun üzerine Sağlık Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ile "ÖSYM Başkanlığı'nın ilgili yazısı ile kamudan ihraç edildiği anlaşılan davacının, atanmasına ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin iptaline" karar verilmesi üzerine, anılan işlemin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Davalı idarece dava konusu işlemin sebebi olarak Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı’nın ... tarih ve ... sayılı yazısının belirtildiği, anılan yazıda davacının Yönetim Kurulu Kararı ile kamudan ihraç bilgisinin bulunduğunun belirtildiği, anılan Yönetim Kurulu Kararı ile davacının 2015-2016 döneminde sözleşmeli olarak çalıştığı Bezmialem Vakıf Üniversitesi'nin ... tarih ve ... sayılı işleminin kastedildiği, anılan işlemde "ülkemizin içine düştüğü şartlar dolayısıyla yayımlanan 667 sayılı KHK gereğince davacının iş sözleşmesinin feshine" karar verildiğinin belirtildiği, işlemi Mütevelli Heyet Başkanı'nın tek başına tesis ettiği ve Rektör tarafından davacıya tebliğ edildiği, davacı hakkında bu işlem dışında tesis edilen bir işlemin bulunmadığı görülmektedir. İstanbul Bölge İdare Mahkemesi'nin 17/01/2023 tarihli ara kararı ile Bezmialem Vakıf Üniversitesi'nden işlemin örneği istenmiş, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'ndan davacı hakkındaki soruşturma kovuşturma bilgisi sorulmuş, Bezmialem Vakıf Üniversitesi tarafından davacı hakkında adli soruşturma ve kovuşturma olmamakla birlikte iş sözleşmesinin feshedildiği, İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından davacı hakkında yürütülen ihbar araştırması neticesinde Soruşturmaya Yer Olmadığına karar verildiğinin belirtildiği görülmüştür. Yukarıda bahsedilen 667 sayılı KHK'nın ilgili maddelerinde, terör örgütlerine veya Milli Güvenlik Kurulunca Devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara üyeliği, mensubiyeti veya iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilen personelin kamu görevinden çıkarılacağı düzenlenmiş, dava konusu işleme dayanak alınan Bezmialem Vakıf Üniversitesi işlemi ile ise davacının iş sözleşmesi takdir hakkı kapsamında feshedildiği anlaşılmış olup, işlemde davacının kamu görevinden çıkarıldığına ilişkin bir ibare bulunmamaktadır. Her ne kadar dava konusu işlemde davacının Yönetim Kurulu Kararıyla kamudan ihraç edildiği belirtilmekteyse de, dava dosyasında davacı hakkında ihraç kararı verildiğine ilişkin alınan herhangi bir Yönetim Kurulu Kararı da bulunmamaktadır. Dolayısıyla, Bezmialem Vakıf Üniversitesi'nin ... tarih ve ... sayılı iş sözleşmesinin feshine ilişkin işlemi dayanak alınarak tesis edilen davacının atamasının iptaline ilişkin işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Öte yandan, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 2. maddesinde "İdarî işlemler hakkında yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden biri ile hukuka aykırı olduklarından dolayı iptalleri için menfaatleri ihlâl edilenler tarafından açılan iptal davaları", idari dava türleri arasında sayılmış, böylece, mahkemelerce idari işlemin yargısal denetimi yapılırken, işlemin mevzuatla belirlenen makam veya merci tarafından tesis edilip edilmediğinin araştırılacağı kurala bağlanmıştır. Bir kamu görevlisi, kurul ya da organın idare adına karar verebilme ve işlem tesis edebilme gücü olarak tanımlanan yetki, idari işlemin kurucu unsuru olup, yargısal denetim yapılırken ilk önce işlemin yetki unsurunun hukuka uygun olup olmadığı incelenmektedir. Bir kişi, kurul ya da organın herhangi bir idari işlem bakımından yetkili kabul edilebilmesi için hukuka uygun şekilde görevlendirilmiş yani yetkilendirilmiş olması gereklidir. İdare hukukundaki kanunilik ilkesi gereğince, bir hukuk kuralı ile verilmeyen yetki kullanılarak tesis edilen işlem, hukuka aykırı olacaktır. Yargı mercilerince yetki unsurunda sakatlık tespit edildiği takdirde işlemin diğer unsurlar bakımından incelenmesine olanak bulunmamaktadır. Bununla birlikte yetki unsuru, kamu düzeniyle ilgili olduğundan, idari yargı mercileri, kanun yolu incelemeleri dahil, davanın hangi safhası olursa olsun yetki unsurunda sakatlık tespit ettikleri takdirde işlemin iptaline karar vermek zorundadırlar. Yüksek yargı içtihatlarında; yetki kurallarının dar ve kamu düzenine ilişkin olması nedeniyle, idarenin yetki kurallarına sıkı bir şekilde uymak zorunda olduğu, yetki kullanımının tercihe, keyfe ve takdire bağlı olmadığı, yetki kullanımındaki usulsüzlüklerin, fonksiyon gaspı, yetki gaspı veya yetki tecavüzü hallerini meydana getireceği, kural olarak yetkinin bizzat kullanılacağı, kanun tarafından oluşturulan yetki düzeninin, yine kanun tarafından izin verilmediği sürece, idare veya o yetkiyi kullanmak ile yükümlendirilmiş makamlarca değiştirilemeyeceği, yetki devrinin Kanunun açıkça izin verdiği durumlarda yapılabileceği, bir makamın yetkisinin başka bir kişiye devredilebilmesi için yetki devri konusunda da mevzuatla yetkili kılınması gerektiği, zira yasa koyucu tarafından belli bir yetkiyi kullanma gücü ile donatılmış bir makamın, yasa koyucunun iradesi hilafına, kanunda açık bir düzenleme bulunmaksızın, bu yetkisini başka bir makama devretmesinin, yetki devredilen makamı yetkili kılmadığı gibi, hem yetki devrine ilişkin işlemin hem de bu yöntemle yapılan yetki devrine dayanılarak tesis edilen işlemlerin hukuka aykırı hale geleceği, yetkisiz kişi, kurul ya da organın yaptığı işlemin, sonradan yetkili makam tarafından kabul edilmesi veya icazet verilmesi yoluyla o işlemin hukuka uygun hale dönüştürülemeyeceği, istikrarlı şekilde vurgulanmaktadır. Davacının atama kararının iptaline ilişkin dava konusu işlemin, rektörün uygun görüşü üzerine mütevelli heyet başkanının ... tarih ve ... sayılı Olur'u üzerine tesis edilerek, rektör tarafından ... tarih ve ... sayılı işlem ile davacıya bildirilen iş sözleşmesinin feshine ilişkin işlem dayanak alınarak tesis edildiği açıktır. Dayanak işlemin, mütevelli heyetin onayı ile tesis edilmediği gibi bu konuda yetkinin rektöre devredildiğine ilişkin mütevelli heyet kararının da dosyada bulunmadığı anlaşılmıştır. 2547 sayılı Kanunun ek 5. maddesi gereği, vakıf yükseköğretim kurumunda görevlendirilecek yöneticiler ve öğretim elemanları ile diğer personelin sözleşmelerinin yapılması, atamaları ve görevden alınmalarının onaylanması mütevelli heyetince yapılacak olup; mütevelli heyet, vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticilerine uygun gördüğü ölçüde yetkilerini devredebilecektir. Yükseköğretim mevzuatında; mütevelli heyetin yetkilerini mütevelli heyet başkanına devredebileceğine ilişkin açık bir düzenleme yer almamaktadır. Bununla birlikte, mütevelli heyetin, yetkilerini mütevelli heyet başkanına devri, heyetin fiilen işlememesi sonucunu doğuracağından, bu yönde bir yetki devrinin kabulüne imkan bulunmamaktadır. Bu bağlamda; dava konusu atamanın iptaline ilişkin Sağlık Bakanlığı işlemine dayanak alınan davacının iş sözleşmesinin feshine ilişkin işlemin, 2547 sayılı Kanun'un ek 5. maddesi uyarınca, mütevelli heyet onayı ile veya mütevelli heyetin yetkisini devrettiği vakıf yüksek öğretim kurumu yöneticisi tarafından tesis edilmesi gerekirken, kendisine yetki devri yapılmayan rektörün uygun görüşü üzerine mütevelli heyet başkanınca tesis edildiği anlaşıldığından, yetki unsuru yönünden de hukuka uyarlık taşımayan dayanak işlem nedeniyle dava konusu atamanın iptaline ilişkin Sağlık Bakanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı işleminde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bununla birlikte, bu kararın davacının doğrudan atanması sonucunu doğurmayacağı, yetkili makamlarca tesis edilen usulüne uygun işlemler dayanak alınarak veya davacı hakkında yapılan araştırmada yeni bilgi belgeler tespit edilmesi halinde, davalı idarece her zaman işlem tesis edilebileceği açıktır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... gün ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak 04/04/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.