Danıştay Kararı · E. 2023/435 · K. 2024/4310

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/435 E.  ,  2024/4310 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/435 Karar No : 2024/4310 DAVACI : ... Kamu Çalışanları Sendikası VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Kurulu Başkanlığı VEKİLLERİ : Av. ... - Av. ... DAVANIN KONUSU : 15.09.2022 tarih ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 1- 2. maddesinde yer alan "yılda yedi günü geçmeyen kısa süreli" ibaresinin, 2- Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin 5/1-a maddesinde bulunan, "görevlendirme suretiyle kendi alanı ile ilgili yurt içi kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi etkinliklere katılan personelin, söz edilen süreçteki "bir yılda toplam 10 günü geçmeyen sürelerin aktif çalışılmış gün" olarak kabul edileceğine" dair düzenlemeye yer verilmemesine dair eksik düzenlemenin, 3- 3. maddesinde yer alan ve asıl Yönetmeliğin 9. maddesinin (ç) bendinin değiştirilmesine yönelik olan “Sabit ek ödeme tutarı, aynı aya ilişkin olarak yapılacak temel ek ödeme tutarından mahsup edilir.” bölümünün tamamının, 4- Ekinde yer alan “Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetveli” içeriğinde, "Kadro Unvanı" başlığı altında 13., 14., 15., 17., 18., 19., 20. ve 22. sıralarda yer alan katsayıların iptali istenilmektedir. DAVACININ İDDİALARI : Dava konusu Yönetmelik değişikliğinin 2. maddesinde yer alan "yedi günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri" ifadesinin hukuka ve yasaya aykırı olduğu, hastalık raporunun yedi günü aşmasının keyfi bir durum olmadığı, Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliğinde yılda en fazla iki defa görevlendirme suretiyle kendi alanı ile ilgili yurtiçi kongre konferans seminer ve sempozyum gibi etkinliklere katılan personelin bir yılda toplam on günü geçmeyen süreleri aktif çalışılmış gün olarak sayıldığı, dava konusu Yönetmeliğin 2. maddesinde bu hükmün yer almamasının eşitlik ilkesine aykırı olduğu, 3. maddesinde yer alan "Sabit ek ödeme tutarı, aynı aya ilişkin olarak yapılacak temel ek ödeme tutarından mahsup edilir" cümlesinin 2547 sayılı Kanunun 58. maddesine aykırı olduğu ve iptali gerektiği, Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde yer alan ve iptali istenilen katsayıların sağlık çalışanları arasında eşitsizlik oluşturduğu iddialarında bulunulmuştur. DAVALININ SAVUNMASI : Usule ilişkin olarak, davacının dava açma menfaati olmadığını, davanın süresinde olmadığını; esasa ilişkin olarak ise Yönetmelik değişikliği ile ek ödemenin fiilen katkı sunulduğu sürece ödenmesi ana kuralına ilaveten personel lehine istisnai hükümler getirilerek kapsamın genişletildiği, yedi günü geçmeyen kısa süreli sağlık raporu ile heyet rapor sürelerinin bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan yaralamaya veya saldırıya uğrayanların bu durumları sağlık raporu ile belgelendirmesi durumunda hastalık izin sürelerinin de aktif çalışılmış gün olarak kabul edildiği bu düzenlemelerin personelin aleyhine değil lehine olduğu, Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde yer alan kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının devlet memurluğu aylığı ile çarpımı sonucu taban ödeme tutarının bulunduğu söz konusu düzenlemenin eşitlik ilkesi sonucu Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği hükümlerine uyarlı olarak düzenlendiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davanın kısmen reddine kısmen de karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. DANIŞTAY SAVCISI : ... DÜŞÜNCESİ : Dava; ... Sendikası tarafından, Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 15.9.2022 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan Yönetmelik ile; 1) 4. maddesine eklenen 10. fıkrada yer alan “yılda yedi günü geçmeyen kısa süreli” ibaresinin, 2) Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin 5/1-a maddesinde bulunan, "görevlendirme suretiyle kendi alanı ile ilgili yurt içi kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi etkinliklere katılan personelin, söz edilen süreçteki "bir yılda toplam 10 günü geçmeyen sürelerin aktif çalışılmış gün olarak kabul edileceğine" dair düzenlemeye yer verilmemesine dair eksik düzenlemenin, 3) 5. maddesinin değiştirilen 9. fıkrasınn (ç) bendinin “Sabit ek ödeme tutarı, aynı aya ilişkin olarak yapılacak temel ek ödeme tutarından mahsup edilir.” cümlesinin,, 4) Ek-4 olarak eklenen "Taban Ödeme Katsayı Cetveli” içeriğinde, "Kadro Unvanı" başlığı altında 13., 14., 15., 17., 18., 19., 20. ve 22. sıralarda yer alan katsayıların iptali istemiyle YÖK Başkanlığına karşı açılmıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Döner Sermaye" başlıklı 58. maddesinin (i) fıkrasında; "Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur. Yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri; yükseköğretim kurumlarının hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin kadro ve görev unvanı, görev yeri, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkartılacak yönetmelikle belirlenir. Bu yönetmelikte belirlenen temel ilkeler çerçevesinde üniversite yönetim kurulları gerekli düzenlemeleri yapmaya yetkilidir."; (j) fıkrasında. "Döner sermaye işletmelerinin faaliyet alanları, gelir ve giderleri, sermaye limitleri ile işletmelerin yönetimine ilişkin esas ve usuller Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulunca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." kuralına yer verilmiştir. Anılan hükümlerle; döner sermaye ek ödemesine ilişkin olarak; döner sermaye işletmesinin nasıl oluşturulacağı, hangi akademik birimlere, hangi personele dağıtılacağı ve nasıl kullanılacağı konusunda temel esaslar belirlenmiş ve yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usullerinin; yükseköğretim kurumlarının hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin kadro ve görev unvanı, görev yeri, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansın ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yönetmelikle belirleneceği düzenlenmiştir. 1) Bahsi geçen Kanun hükmü uyarınca hazırlanıp 18.02.2011 tarih ve 27850 sayılı R.G.'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin 4. maddesine 15/09/2022 tarih ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de Yayımlanan Yönetmelikle eklenen 10 fıkrada " "Ek ödeme, personele fiilen hizmete katkı sağladığı sürece verilebilir. 7 nci madde hükümleri saklı kalmak üzere; resmî tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda yedi günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Sağlık Bakanlığınca ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin süreleri aktif çalışılmış gün olarak kabul edilir." hükmü getirilmiş olup; koyu renkle belirtilen ifade dava konusu edilirken, daha uzun sürede iyileşen hastalıkların dikkate alınmadığı ileri sürülmüş ise de; hükmün devamında heyet raporları ve diğer sayılan uzun sureli sağlık raporlarının da dikkate alınarak aktif çalışılmış gün olarak kabul edilerek ek ödeme yapıldığı anlaşılmakta olup; üst hukuk normlarına aykırı bir yön görülmemiştir. 2) Davacı tarafından, değişikliğe gerekçe ve emsal olarak alınan Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin 5/1-a maddesinde bulunan, "görevlendirme suretiyle kendi alanı ile ilgili yurt içi kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi etkinliklere katılan personelin, söz edilen süreçteki bir yılda toplam 10 günü geçmeyen sürelerin aktif çalışılmış gün olarak kabul edileceğine" dair düzenlenmeye yer verilmemesinin eksik düzenleme olduğu iddia edilmiş ise de; Yönetmeliğin 7. maddesinin (2). Fıkrasında, "Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan öğretim elemanlarından, Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca belirtilen amaçlarla bir takvim yılı içinde toplam üç aya kadar görevlendirilenler ile Yükseköğretim Kurulu, bağlı birimleri ve Üniversitelerarası Kurul ile Adli Tıp Kurumunda Kanunun 38 inci maddesi uyarınca görevlendirilenlere, birim veya alt birim ortalaması esas alınarak aktif çalışılan gün katsayısı tam dikkate alınmak suretiyle ek ödeme yapılır. Ancak, 39 uncu maddede belirtilen görevlendirmelerden kongre, konferans ve seminerlere, bildirisiz katılımlarda (davetli konuşmacı ve oturum başkanlıkları hariç) bu süre takvim yılı içinde toplam 10 iş gününü geçemez." hükmü ile öğretim elemanları için; (4). Fıkrasında da "Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki 657 sayılı Kanuna tâbi personelin hizmet içi eğitim kursları, kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi etkinliklerde eğitici veya katılımcı olarak görevlendirilmesi durumunda, bir yılda toplam 10 günü geçmemek kaydıyla bu süre içerisinde aktif çalışmış kabul edilirler." hükmü ile diğer personel için benzer düzenleme yapıldığı görülmekte olup; eksik düzenlemenin bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. 3) 2547 sayılı Kanunun 58. maddesinin (i) fıkrasının üçüncü bendinde, "(Değişik üçüncü paragraf: 16/6/2022-7411/6 md.) Üniversitelerin (c) ve (f) fıkraları kapsamındaki personeline bu madde uyarınca her ay yapılacak ek ödemenin net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamaz ve bu kapsamda söz konusu ek 9 uncu maddeye göre belirlenen ek ödeme tutarı bu fıkralar uyarınca döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemeden mahsup edilmek üzere merkezî yönetim bütçesinden karşılanır." hükmü uyarınca, Sabit Ek Ödemenin 2022 Yılı Temmuz ayından itibaren merkezi bütçeden karşılanmak üzere maaş ödemesi ile yapıldığı, dolayısıyla; Yönetmeliğin 5. maddesinin değiştirilen 9. fıkrasının (ç) bendindeki, "Sabit ek ödeme tutarı, aynı aya ilişkin olarak yapılacak temel ek ödeme tutarından mahsup edilir." düzenlemesinin, maaşın içinde ödenen sabit ek ödemenin, maaş harici bir ek ödeme şeklinde mükerrer yapılmaması için getirildiği sonucuna ulaşılmakta olup; üst hukuk normlarına aykırılık görülmemiştir. 4) Ek-4 olarak eklenen "Taban Ödeme Katsayı Cetveli” içeriğinde, "Kadro Unvanı" başlığı altında 13., 14., 15., 17., 18., 19., 20. ve 22. sıralarda yer alan katsayıların iptali istemine gelince; 14. sıradaki Eczacı kadro unvanı satırında yer alan "0,50" (katsayı) ibaresi; işbu dava açıldıktan sonra 7/1/2023 tarihli, 32066 sayılı R.G.'de yayımlanan Yönetmeliğin 2. maddesiyle "1,20” şeklinde değiştirilmiş olup; bu kısmın esası hakkında hukuken karar verme imkanı kalmamıştır. 13. sırada "Tabip, Diş Tabibi" satırında- 2,26 katsayısı 15. sırada "Öğretim Görevlisi (Doktora/Tıp ve Diş Hekimliğinde Uzmanlığını bitirmemiş) satırında- 0,32 katsayısı 17. sırada "Sağlık Hizmetleri" - 0,32 katsayısı 18. sırada "Diğer Lisansiyerler (Sivil savunma uzmanı, Diyetisyen, ... V.b)- 0,32 katsayısı 19. sırada "Genel İdare Hizmetleri" - 0,16 katsayısı 20. sırada "Teknik Hizmetler" - 0,16 katsayısı 22. sırada "Yardımcı Hizmetler" - 0,12 katsayısının esas alınacağı kurala bağlanmıştır. Dava konusu Yönetmelik değişikliğinin gerekçesinden; Sağlık Bakanlığı tarafından, ek ödemeye ilişkin yönetmeliğin 12.08.2022 tarih ve 31921 Sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdiği, söz konusu Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği ile Sağlık Bakanlığına bağlı sağlık çalışanlarına sabit ek ödemeleri yanında taban ödeme ve teşvik ödemesi adı altında iki farklı döner sermaye ek ödemesi yapılması hüküm altına alındığı ve sabit ek ödeme dışında her ay personele ayrıca ödenecek taban ek ödeme adı altında ücret ödenmeye başlandığı, bu düzenleme ile Sağlık Bakanlığı kadrosunda olan sağlık çalışanlarının gerek mali gerekse sosyal hakları bakımından çeşitli iyileştirmeler almış olmasına karşın Üniversitelere bağlı sağlık kurum ve kuruluşları ile tıp ve diş hekimliği fakültelerinde görev yapan sağlık çalışanları açısından herhangi bir düzenleme olmadığından Sağlık Bakanlığına ait düzenlemede yer alan taban ek ödeme katsayılarının üniversite tıp ve diş hekimliği fakülteleri Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanelerinde görevli benzer unvana sahip personellerde de eşit ödeme alması amacıyla ''Teşvik Ek Ödemesi'' adı altında yeni bir düzenlemeye ihtiyaç duyularak, davalı idare tarafından değişiklik yapıldığı anlaşılmaktadır. Bahse konu Yönetmelik uyarınca yapılacak ek ödemeler, 657 sayılı Kanunda öngörülen ve personele her ay düzenli olarak yapılması zorunlu, genel nitelikte ve bütçeden karşılanan bir ödeme olmayıp, kurum ihtiyaçları karşılandıktan sonra personele, yasada belirtilen unsurlar gözetilerek aylık ya da sözleşme ücretlerine ilave olarak ödenebilen teşvik uygulaması niteliğinde yapılan bir ödemedir. Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-4 deki düzenlemenin incelenmesinden, ek ödemenin dağıtımında esas alınacak katsayıların, anılan Yasa maddesinde belirtilen hizmet sunum şartları ve kriterleri ile personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, hizmete katkısı, performansı, tetkik, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ile muayene, ameliyat, anestezi, girişimsel işlemler ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi unsurların esas alınarak belirlendiği anlaşılmaktadır. Bu halde; hizmet sınıfları, unvanları, görev, görev yerleri, aldıkları eğitim ve mesleki birikimleri farklı olan personele hizmete katkıları aynı olmayacağından, farklı oranlarda ek ödeme yapılması konusunda takdir yetkisi bulunan idarece hazırlanarak yürürlüğe konulan dava konusu Yönetmeliğin ekinde yer alan EK-4 deki düzenlemenin, kanunda belirtilen kıstaslar dikkate alınarak, idareye verilen takdir yetkisi çerçevesinde ve ek ödemenin amacına uygun olarak hazırlandığı sonucuna ulaşıldığından, hukuka aykırılık görülmemiştir Açıklanan nedenlerle, Ek-4 14. sıradaki Eczacı kadro unvanı satırındaki 0,50 katsayısı yönünden karar verilmesine yer olmadığı, diğer kısımlar yönünden ise davanın reddi kararı verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dava konusu düzenleme nedeniyle davacı ... Sendikası'nın temsil ettiği tüm hekimler yönünden aleyhe bir durum oluşmadığından dava konusu düzenlemenin iptali isteminde Sendika bünyesindeki tüm hekimler yönünden menfaat birliği bulunmadığı anlaşıldığından davanın ehliyet yönünden reddi gerektiği yönündeki Başkan ...'ün azlık oyuna karşılık davacının dava açmada ehliyetli bulunduğuna oyçokluğuyla karar verilerek, duruşma için taraflara önceden bildirilen 04/09/2024 tarihinde, davacı vekilinin gelmediği, davalı idare Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı vekilleri Av. ... ve Av. ...'in geldiği, Danıştay Savcısının hazır olduğu görülmekle, açık duruşmaya başlandı. Gelen tarafa usulüne uygun olarak söz verilerek dinlendikten ve Danıştay Savcısının düşüncesi alındıktan sonra davalı idareye son kez söz verilip, duruşma tamamlandı. Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ SÜREÇ : Davacı vekili tarafından; 2547 sayılı Yasa hükümlerine dayanılarak hazırlanan ve 15.09.2022 tarih ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin; 1- 2. maddesinde yer alan "yılda yedi günü geçmeyen kısa süreli" ibaresinin, 2- Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin 5/1-a maddesinde bulunan, "görevlendirme suretiyle kendi alanı ile ilgili yurt içi kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi etkinliklere katılan personelin, söz edilen süreçteki "bir yılda toplam 10 günü geçmeyen sürelerin aktif çalışılmış gün" olarak kabul edileceğine" dair düzenlemeye yer verilmemesine dair eksik düzenlemenin, 3- 3. maddesinde yer alan ve asıl Yönetmeliğin 9. maddesinin (ç) bendinin değiştirilmesine yönelik olan “Sabit ek ödeme tutarı, aynı aya ilişkin olarak yapılacak temel ek ödeme tutarından mahsup edilir.” bölümünün tamamının, 4- Ekinde yer alan “Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetveli” içeriğinde, "Kadro Unvanı" başlığı altında 13., 14., 15., 17., 18., 19., 20. ve 22. sıralarda yer alan katsayıların iptali istemiyle bakılmakta olan dava açılmıştır. İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: Davalı idarenin usule yönelik itirazları yerinde görülmeyerek işin esası incelendi. ESAS YÖNÜNDEN: İlgili Mevzuat: Anayasa’nın 124. maddesinde (Değişik: 16.04.2017-6771/16 md.), Cumhurbaşkanı, bakanlıklar ve kamu tüzelkişilerinin, kendi görev alanlarını ilgilendiren kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin uygulanmasını sağlamak üzere ve bunlara aykırı olmamak şartıyla, yönetmelikler çıkarabileceği hüküm altına alınmıştır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "İzinler" başlıklı 64. maddesinin ilk fıkrasında; "Öğretim elemanları yıllık izinlerini, normal olarak, öğrenime ara verilen zamanlarda kullanırlar. Bunların diğer izinleri ile Yükseköğretim üst kuruluşları personelinin ve yükseköğretim kurumları memurlarının izin işleri 657 Sayılı Devlet Memurları Kanunu hükümlerine göre yürütülür." hükmü; 657 sayılı Kanun'un "Mazeret izni" başlıklı 104. maddesinin G bendinde ise; "Yıllık izin ve mazeret izinleri sırasında fiili çalışmaya bağlı her türlü ödemeler hariç malî haklar ile sosyal yardımlara dokunulmaz." hükmü ,"Hastalık ve refakat izni" başlıklı 105. maddesinde; "Memura, aylık ve özlük hakları korunarak, verilecek raporda gösterilecek lüzum üzerine, kanser, verem ve akıl hastalığı gibi uzun süreli bir tedaviye ihtiyaç gösteren hastalığı hâlinde onsekiz aya kadar, diğer hastalık hâllerinde ise oniki aya kadar izin verilir...." hükmü bulunmaktadır. 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun "Döner sermaye" başlıklı 58. maddesinin (h) fıkrasında, "Öğretim üyelerinin mesai saatleri dışında üniversitede sundukları sağlık hizmetlerinden dolayı 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 73 üncü maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca alınan ilave ücretler döner sermaye işletmesinin ayrı bir hesabında toplanır. Bu tutardan ayrıca Hazine payı kesintisi ve (b) fıkrası uyarınca kesinti yapılmaz. Bu şekilde elde edilen gelirin yüzde 50’sinden az ve yüzde 60’ından fazla olmamak üzere üniversite yönetim kurulunca tespit edilecek oranı, mesai saatleri dışında sağlık hizmeti sunan öğretim üyesine, mesai içinde gerçekleştirilen iş miktarı ve çeşidi dikkate alınarak belirlenen toplam performansı aşmamak kaydıyla, ek ödeme matrahının yüzde 950’sini geçmemek üzere her ay ayrıca ödenir. Mesai saatleri dışında ilave ücret alınmayacak sağlık hizmetlerini veren öğretim üyeleri için de yüzde 950 oranı uygulanır. Ancak bu fıkra kapsamında öğretim üyelerine yapılacak ek ödeme ile (c) ve (f) fıkraları uyarınca yapılacak ek ödeme toplamı, özellikli tıbbi işlemler ve uluslararası sağlık hizmetleri kapsamında yapılacak ek ödeme hariç olmak üzere, ek ödeme matrahının yüzde 1900’ünü geçemez. Bu fıkra uyarınca dağıtılan gelirlerden kalan tutarlar (b) fıkrasında belirtilen işler ile (c) fıkrasının ikinci paragrafı uyarınca fiilen mesai dışında çalışan diğer personele yapılacak ek ödemede kullanılır." hükmüne yer verilmiş, (i) fıkrasında da "Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur." hükmü bulunmakta devamında da "Yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri, yükseköğretim kurumlarının hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin kadro ve görev unvanı, görev yeri, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." düzenlemesi yer almaktadır. 18.02.2011 tarihli ve 27850 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin "Amaç ve kapsam" başlıklı 1. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik, yükseköğretim kurumlarının döner sermaye faaliyetleri çerçevesinde; hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak yapılacak ek ödeme oranları ile bu ödemelerin usul ve esaslarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır." hükmü, "Dayanak" başlıklı 2. maddesinde, "(1) Bu Yönetmelik, 4.11.1981 tarihli ve 2547 sayılı Kanun'un 58 inci maddesinin (Değişik ibare:RG-08.07.2014-29054) (h) ve (i) fıkralarına dayanılarak hazırlanmıştır." hükmü bulunmaktadır. 15.09.2022 tarihli ve 31954 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesi ile 2547 sayılı Kanun'un 58. maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılan ek ödeme sabit ödeme, taban ek ödeme ve teşvik ek ödemesi olmak üzere olmak üzere üçe ayrılmış ve Yükseköğretim Kurumlarında Döner Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik'in "Dağıtım esasları" başlıklı 5. maddesinin 9. fıkrasının (b) bendi; "Taban ödeme; personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan ödemedir. 2547 sayılı Kanun’un 58. maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki personele yapılacak bu ödeme, Ek-4’te yer alan tablodaki kadro unvanına göre belirlenen taban katsayısının en yüksek devlet memuru aylığı ile çarpımı sonucu bulunan tutardır. Bu ödemenin hesaplanmasında aktif çalışılan gün katsayısı ayrıca çarpan olarak kullanılır. Ancak bu ödeme mesai saatleri dışında serbest meslek faaliyetinde bulunan veya özel sağlık kuruluşlarında çalışmakta olanlara ödenmez." olarak düzenlenmiş, yine aynı Yönetmeliğin 2. maddesi ile asıl Yönetmeliğin 4. maddesine eklenen 10. fıkrada; “(10) Ek ödeme, personele fiilen hizmete katkı sağladığı sürece verilebilir. 7 nci madde hükümleri saklı kalmak üzere; resmî tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda yedi günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Sağlık Bakanlığınca ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin süreleri aktif çalışılmış gün olarak kabul edilir.” düzenlemesi yapılmış, Yönetmeliğin 5. maddesi ile asıl Yönetmeliğe eklenen Ek-4 sayılı "Taban Ek ödeme katsayı cetveli" yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesinde yer alan "yılda yedi günü geçmeyen kısa süreli" ibaresi ile Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nin 5/1-a maddesinde bulunan, "görevlendirme suretiyle kendi alanı ile ilgili yurt içi kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi etkinliklere katılan personelin, söz edilen süreçteki "bir yılda toplam 10 günü geçmeyen sürelerin aktif çalışılmış gün" olarak kabul edileceğine" dair düzenlemeye yer verilmemesine dair eksik düzenlemenin iptali istemi açısından yapılan inceleme: Dava konusu maddede, ek ödemenin fiilen katkı sunulduğu sürece verileceğine ilişkin genel kurala yer verildikten sonra, ikinci cümlede kuralın istisnaları sayma yoluyla belirlenmiş, buna göre resmî tatil günleri, idari ve nöbet izinleri, yılda yedi günü geçmeyen kısa süreli hastalık rapor süreleri, hakem hastane tarafından onaylanan heyet rapor süreleri, görevi sırasında veya görevinden dolayı Sağlık Bakanlığınca ilan edilmiş bulaşıcı ve salgın hastalığa yakalanan, kazaya, yaralanmaya veya saldırıya uğrayanların bu durumlarını sağlık raporuyla belgelendirmesi halinde kullandıkları hastalık izin sürelerinin çalışılmış gün olarak kabul edileceği ifade edilmiştir. Yönetmeliğin 7. maddesinin (2). fıkrasında, "Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamında bulunan öğretim elemanlarından, Kanunun 39 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca belirtilen amaçlarla bir takvim yılı içinde toplam üç aya kadar görevlendirilenler ile Yükseköğretim Kurulu, bağlı birimleri ve Üniversitelerarası Kurul ile Adli Tıp Kurumunda Kanunun 38 inci maddesi uyarınca görevlendirilenlere, birim veya alt birim ortalaması esas alınarak aktif çalışılan gün katsayısı tam dikkate alınmak suretiyle ek ödeme yapılır. Ancak, 39 uncu maddede belirtilen görevlendirmelerden kongre, konferans ve seminerlere, bildirisiz katılımlarda (davetli konuşmacı ve oturum başkanlıkları hariç) bu süre takvim yılı içinde toplam 10 iş gününü geçemez." hükmü ile öğretim elemanları için; (4). fıkrasında da "Kanunun 58 inci maddesinin (c) fıkrası kapsamındaki 657 sayılı Kanuna tâbi personelin hizmet içi eğitim kursları, kongre, konferans, seminer ve sempozyum gibi etkinliklerde eğitici veya katılımcı olarak görevlendirilmesi durumunda, bir yılda toplam 10 günü geçmemek kaydıyla bu süre içerisinde aktif çalışmış kabul edilirler." hükmü ile diğer personel için benzer düzenleme yapıldığı görülmekte olup, Yönetmelik hükmünde ek ödeme yapılmasındaki amaç da dikkate alındığında herhangi bir eksik düzenlemenin söz konusu olmadığı, idarenin takdir yetkisi içerisinde hizmet gerekleri ve kamu yararı gözetilerek yapılan dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır. Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 3. maddesinde yer alan ve asıl Yönetmeliğin 9. maddesinin (ç) bendinin değiştirilmesine yönelik olan “Sabit ek ödeme tutarı, aynı aya ilişkin olarak yapılacak temel ek ödeme tutarından mahsup edilir.” iptali istemi açısından yapılan inceleme: 2547 sayılı Kanunun 58. maddesinin (i) fıkrasının üçüncü bendinde, "(Değişik üçüncü paragraf: 16/6/2022-7411/6 md.) Üniversitelerin (c) ve (f) fıkraları kapsamındaki personeline bu madde uyarınca her ay yapılacak ek ödemenin net tutarı, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin ek 9 uncu maddesi uyarınca kadro ve görev unvanı veya pozisyon unvanı itibarıyla belirlenmiş olan ek ödemenin net tutarından az olamaz ve bu kapsamda söz konusu ek 9 uncu maddeye göre belirlenen ek ödeme tutarı bu fıkralar uyarınca döner sermaye gelirlerinden yapılacak ek ödemeden mahsup edilmek üzere merkezî yönetim bütçesinden karşılanır." hükmü uyarınca, sabit ek ödemenin 2022 Yılı Temmuz ayından itibaren merkezi bütçeden karşılanmak üzere maaş ödemesi ile yapıldığı, dolayısıyla; Yönetmeliğin 5. maddesinin değiştirilen 9. fıkrasının (ç) bendindeki, "Sabit ek ödeme tutarı, aynı aya ilişkin olarak yapılacak temel ek ödeme tutarından mahsup edilir." düzenlemesi ile mükerrer ödeme yapılmamasının amaçlandığı, idarenin takdir yetkisi içerisinde hizmet gerekleri ve kamu yararı gözetilerek yapılan dava konusu düzenlemede hukuka aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır. Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 5. maddesiyle Yönetmelik ekine eklenen "Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde” yer alan katsayıların iptali istemi açısından yapılan inceleme: 2547 sayılı Kanun'un 58. maddesinin (i) fıkrasında; "Döner sermaye işletmesi faaliyetlerinin gerçekleştirilmesinde, kaynakların ekonomik, verimli ve tasarruflu kullanılması esastır. Yapılacak olan ödemelerde gelir-gider dengesinin gözetilmesi zorunludur." hükmü bulunmakta devamında da "Yapılacak ek ödemenin oranları ile bu ödemelerin esas ve usulleri, yükseköğretim kurumlarının hizmet sunum şartları ve kriterleri, personelin kadro ve görev unvanı, görev yeri, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları esas alınarak Maliye Bakanlığının uygun görüşü üzerine Yükseköğretim Kurulu tarafından çıkarılacak yönetmelikle belirlenir." düzenlemesi yer almaktadır. Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara ilişkin Yönetmelik uyarınca yapılacak ek ödemeler, 657 sayılı Kanunda öngörülen ve personele her ay düzenli olarak yapılması zorunlu, genel nitelikte ve bütçeden karşılanan bir ödeme olmayıp, gelir gider dengesi gözetilerek, döner sermaye kaynakları uygun olduktan sonra personele, hizmet sunum şartları ve kriterleri de dikkate alınmak suretiyle, personelin unvanı, görevi, çalışma şartları ve süresi, eğitim-öğretim ve araştırma faaliyetleri ve mesleki uygulamalar ile ilgili performansı ve özellik arz eden riskli bölümlerde çalışma gibi hizmete katkı unsurları gözetilerek aylık ya da sözleşme ücretlerine ilave olarak ödenebilen teşvik uygulaması niteliğinde yapılan bir ödemedir. Anılan Yönetmeliğe göre "taban ödeme" de, personelin ödüllendirilerek motivasyonunun artırılması amacıyla yapılan bir ödemedir. 2547 sayılı Kanun'un anılan maddesi uyarınca, davalı idarenin bu konuda düzenleme yapma yetkisi olup, Sağlık Bakanlığı Ek Ödeme Yönetmeliği'nde belirtilen katsayılar ile uyumlu olarak, hizmet sınıfları, unvanları, görevi, görev yerleri, aldıkları eğitim ve mesleki birikimleri farklı olan personelin hizmete katkılarının aynı olmayacağından, farklı oranlarda ek ödeme katsayısı belirlendiği, idarenin takdir yetkisi içerisinde hizmet gerekleri ve kamu yararı gözetilerek ve ek ödemenin amacına uygun olarak yapıldığı anlaşılan dava konusu düzenlemede de hukuka aykırılık olmadığı sonucuna varılmıştır. Dava açıldıktan sonra, 07/01/2023 tarih ve 32066 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmeliğin 2. maddesiyle, dava konusu Yükseköğretim Kurumlarında Döner Sermaye Gelirlerinden Yapılacak Ek Ödemenin Dağıtılmasında Uygulanacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmeliğin eki olan "Ek-4 Taban Ödeme Katsayı Cetvelinde” yer alan Eczacı kadro unvanı satırında yer alan "0,50" katsayısı, "1,20” şeklinde değiştirilmiş olup; bu kısım yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1- Eczacı satırında yer alan 0,50 katsayısının" iptali istemi yönünden oybirliğiyle KONUSU KALMAYAN DAVA HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA, diğer dava konusu düzenlemeler yönünden DAVANIN REDDİNE, 2. Dava kısmen karar verilmesine yer olmadığına, kısmen ret olarak sonuçlandığından, ayrıntısı aşağıda gösterilen toplam ...- TL yargılama giderinin, davadaki haklılık oranına göre ...-TL'lik kısmının davacı üzerinde bırakılmasına, geriye kalan ... TL yargılama giderinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 3. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca duruşmalı işler için öngörülen ... TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı idarelere verilmesine, 4. Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca öngörülen ... TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 5- Posta gideri avansından artan tutarın kararın kesinleşmesinden sonra istemi halinde davacıya iadesine, 6- Bu kararın tebliğ tarihini izleyen 30 (otuz) gün içerisinde Danıştay Dava Daireleri Kuruluna temyiz yolu açık olmak üzere, 04/09/2024 tarihinde oybirliği ile karar verildi.