Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/4633 · K. 2024/4074

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4633 E.  ,  2024/4074 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/4633 Karar No : 2024/4074 TEMYİZ EDEN TARAFLAR 1- DAVACI : ... Anonim Şirketi VEKİLİ: Av. ... 2- DAVALI : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı tarafından; mülkiyeti davalı idareye ait İzmir ili, Buca ilçesi, ... Caddesi, No:... adresinde bulunan ve tapunun ... ada, ... parseline kayıtlı taşınmazın, 21/02/2019-03/07/2019 tarihleri arasında akaryakıt istasyonu olarak fuzulen işgal edildiğinden bahisle 422.400,00-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin Buca Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ... İdare Mahkemesi'nin E:... sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporunda yapılan tespit ve yer verilen değerlendirmeler, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyası, Mahkemelerinin E:... sayılı dosyası ile dava dosyasında bulunan diğer bilgi ve belgelerin bir bütün olarak incelenmesinden; dava konusu yere ilişkin birim bedelinin 2019 yılı için yeniden değerleme oranına göre 2.409,59*1.2373=2.981,38-TL olması gerektiği, dolayısıyla dava konusu dönem için tahakkuk ettirilen ecrimisil bedelinin 2.981,38*132= 393.542,16-TL olması gerektiğinden, ... İdare Mahkemesi, ... İdare Mahkemesi ve Mahkemelerinin istinaf incelemesinden de geçen kararlarına esas alınan bilirkişi raporu uyarınca belirlenen birim bedele yeniden değerleme oranı uygulanarak bulunan 2019 yılı birim bedeli uyarınca alınması gereken ecrisimil bedelinin 393.542,16-TL olduğu anlaşıldığından, dava konusu işlemin 393.542,16-TL'lik kısmında hukuka aykırılık, bu miktarı aşan 28.857,84-TL kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 28.857,84-TL'lik kısmının iptaline, davanın işlemin kalan 393.542,16-TL'ye yönelik kısmının ise reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Davalı Belediye tarafından, ... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Ltd. şirketi lehine 49 yıllığına intifa hakkı tesis edilerek tapu siciline şerh verilen taşınmazın anılan şirket ile aralarında yapılan ve süresi 01/03/2022 tarihinde sona erecek kira sözleşmesine göre kiralandığı ve kira bedelinin peşin ödendiği, akaryakıt servis ve satış istasyonu faaliyetinin bu kira sözleşmesine dayalı olarak sürdürüldüğü, davalı idare tarafından gerçekleştirilen tahliye işlemine karşı açılan davada ise davalı idarenin mühadalesinin menine karar verildiği, bu duruma göre hukuki bir nedene dayalı olarak taşınmaz üzerinde tasarrufta bulundukları, fuzulen işgalden bahsedilemeyeceği iddia edilerek usul ve yasaya aykırı Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : ... Sulh Hukuk Mahkemesinin E:..., K:... sayılı ilamının Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve kararı ile bozulduğu, her ne kadar Yargıtay'ın bozma kararı gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nde yapılan yargılamada yerel mahkeme tarafından önceki kararında direnme kararı verilmiş ise de; davacının davalı Belediye Başkanlığına yönelik kiracılığın tespiti davasının reddedildiği, ilk derece ve yüksek mahkeme kararlarının gerekçe kısmına göre değil hüküm kısmının uygulanması gerektiği, davacı şirketin alt kiracı olduğu ve aralarında kira sözleşmesi imzalanmadığı, bilirkişi raporu ile belirlenen ecrimisil bedelinin rayiç kira bedeline göre düşük olduğu ve şirketin ticari defterleri incelenmeksizin tesit edilen bedelin düşük olduğu ileri sürülerek usul ve yasaya aykırı mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI :Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DAVALININ SAVUNMASI :Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Taraflardan davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının gerekçeli onanması, davacının temyiz isteminin kabulu ile redde ilişkin kısmının ise bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında; Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden ecrimisil isteneceği; son fıkrasında da, işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği hükmü yer almıştır. Olayda, mülkiyeti Buca Belediyesi'ne ait İzmir İli, Buca İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel ile ... ada ... parsel üzerinde bulunan taşınmazların ... günlü, ... sayılı Belediye Meclis kararıyla, 49 yıllığına ... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketine kiraya verildiği, bilahare intifa hakkı sahibi belediye iştiraki anılan şirket ile davacı şirket arasında uyuşmazlık konusu taşınmazlara ilişkin olarak 01/03/2012-01/03/2022 tarihlerini kapsayan kira sözleşmesi imzalandığı, Buca Belediye Meclisinin ... günlü, ... sayılı kararıyla, yapılan kiralama ve intifa işleminin kanunun aradığı şartları taşımaması sebebiyle Buca Belediye Meclisinin ... günlü, ... sayılı kararının iptaline karar verildiği, bunun üzerine davacı şirket kiracı sıfatını haiz iken davalı idare tarafından ... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketine karşı açılan tahliye davası sonucunda verilen davanın kabulüyle taşınmazdan tahliyesine yönelik ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve, E:... K:... sayılı kararına dayanılarak davacı şirketin, anılan taşınmazlardan tahliyesinin gerçekleşmesi neticesinde davalı belediye ile anılan şirkete karşı açtığı el atmanın önlenmesi davasında; davacı şirketin ... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketi ile olan kiracılık ilişkisinin tespitine ve davalı idare ile ... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketi tarafından gerçekleştirilen müdahalenin önlenmesi yolunda ... Sulh Hukuk Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı karar sonucunda, 05/02/2014 tarihinde anılan yerde tekrar faaliyette bulunan davacı şirketin, taşınmazı izin almaksızın fuzulen işgal ettiğinden bahisle 05/02/2014-02/07/2014 dönemine ilişkin olarak belirlenen 296.000,00 TL'nin takakkukuna yönelik dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenmesi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır. Öte yandan; davacının kiracılık sıfatının tespiti, muarazanın giderilmesi ve müdahalenin önlenmesi istemiyle açılan dava sonucunda, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve, E:..., K:... sayılı, davacının kiracılık sıfatının devam ettiğinin tespitine, muarazanın giderilmesi ve müdahalenin önlenmesini amaçlayan davanın ise kabulüne ilişkin kararın temyizi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve, E:..., K:... sayılı kararıyla; "...davacı şirket ile taşınmazların maliki olan davalı Belediye arasında doğrudan bir hukuki ilişki bulunmadığı, kira sözleşmelerinin intifa hakkı sahibi ve kiracılık sıfatı bulunan ... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketi ile yapıldığı ancak ... gün ve ... sayılı Belediye Meclis kararı ile kurulan intifa hakkının sözkonusu meclis kararının iptali sonucunda anılan şirketin taşınmazlara ilişkin tasarruf hakkının ortadan kalktığı, bu hakkın doğrudan belediyeye geçtiği, dolayısıyla kira sözleşmelerinin dayanaksız kalarak, davacının anılan taşınmazlarda bulunmasının haklı, meşru ve hukuki bir gerekçesi kalmadığı, bu nedenle mahkemenin davanın reddine karar vermesi gerekirken, hatalı nitelendirme ile hüküm kurulduğu..." gerekçesiyle bozulduğu, bozma kararına uyulmayarak ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve, E:..., K:... sayılı kararıyla da; önceki gerekçeler genişletilmek suretiyle direnme kararı verildiği, bu kararın temyizen incelenmesi sonucunda, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun... tarih ve, E:..., K:... sayılı kararıyla onandığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta; davacının adli yargıda açtığı kiracılık sıfatının tespiti istemli davada; Mahkemece, kiracılık ilişkisinin tespiti yönünde karar verilmesi ve bu kararın da Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından 06/04/2021 tarihinde onanmasından dolayı davacının, söz konusu taşınmaz üzerindeki kiracılık sıfatının dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle devam ettiği ve işgalci konumunda olmadığı yargı kararıyla tespit edildiğinden, davacıdan 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesine istinaden ecrimisil istenemeyeceği kuşkusuzdur. Bu nedenle; İdare Mahkemesince istnaf yolu açık olarak dava konusu işlemin kısmen iptali, kısmen de davanın reddi yolunda verilen karara taraflarca yapılan istinaf başvurusu üzerine İzmir Bölge İdare Mahkemesince istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmiş ise de, gelinen bu aşamada davacının kiracılık ilişkisinin tespitine karar verildiğinden davacıdan ecrimisil istenebilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, temyize konu Bölge İdare Mahkemesince verilen kararının iptal hükmünün yukarıda belirtilen gerekçe ile onanmasına, davanın reddine ilişkin kısmın ise bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 2. Davacının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın, redde ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 24/06/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.