Danıştay Kararı · E. 2023/4679 · K. 2024/7486

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4679 E.  ,  2024/7486 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/4679 Karar No : 2024/7486 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kaymakamlığı (... Emlak Müdürlüğü) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Hotel Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Muğla ili, Bodrum ilçesi, Kızılağaç Köyü, ... Mahallesinde bulunan tamamı Hazineye ait taşınmazın 5.553,37 m²'lik kısmının 21/07/2010-19/11/2013 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle davacıdan 924.445,37 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; davacı şirketin uyuşmazlık konusu Muğla İli, Bodrum İlçesi, ... Köyü, ... Mahallesinde bulunan tamamı hazineye ait taşınmazın 5.553,37 m2 lik kısmını 21/07/2010- 14/07/2013 tarihleri arasında kullanmadığı ve dava dilekçesinde bizzat davacı şirket tarafından ikrar edildiği üzere 15/07/2013- 31/12/2013 tarihleri arasında otelin işletmeciliğini yaptığı sabit olduğundan, dava konusu ecrimisil ihbarnamesi bu yönüyle hukuka aykırı bulunduğu, öte yandan; davacı tarafın 07/04/2015 havale tarihli dilekçesi ile Çevre ve Orman Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı oluru ile dava dışı ... Turizm San. Ve Tic. A.Ş.'ye Bodrum İlçesi, ... Köyü, ... mevkiinde bulunan 83.358 m²'lik alan için kullanım hakkı verildiği ve anılan şirket ile ... İplik Teks. Tut. İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin birleşmesi üzerine ilgili Bakanlığa yapılan başvuru sonucu ... tarih ve ... sayılı olur ile 09/12/1996 tarihinden geçerli olmak üzere 83.358 m²'lik alanın 49 yıllığına kullanım hakkının devam ettiğine karar verildiği belirtildiğinden, davalı idare tarafından uyuşmazlık konusu yerin Çevre ve Orman Bakanlığının ... tarih ve ... sayılı olur'u kapsamında olup olmadığı yönünde inceleme yaptıktan sonra davacı şirketin işletici olduğu dönemle sınırlı olarak ecrimisil ihbarnamesi tahakkuk edebileceği de tartışmadan varestedir. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare elemanlarınca, Hazineye ait taşınmazın davacı şirket tarafından işgal edildiğinin tutanakla tespit edildiği, tespit esnasında işletme müdürünün idare elemanlarına refakat ettiği ve imzalı ve kaşeli beyanının tutanakta yer aldığı, idare elemanlarına davacı şirket ile su sporları alanı kiracısı arasındaki kira sözleşmesinin ibraz edildiği, bunun haricinde davacı şirket tarafından ileri sürülen kira sözleşmesi ve kira durumuna ilişkin herhangi bir bilgi, belge ve beyanda bulunulmadığı, davacının iyi niyetle davranmadığı, davalı idare işlemlerinin hatalı yönlendirilmeye çalışıldığı, dava konusu işlemin usul ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır. Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 2. fıkrasında; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." düzenlemesi yer almıştır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75 ve Geçici 3. maddeleri ile 19/06/2007 tarih ve, 26557 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/07/2007 tarihinde yürürlüğe giren Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanan, 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında; Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği; 5. fıkrasında, emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan yerler için, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değerinin dikkate alınacağı; 10. fıkrasında, ecrimisilin tespit ve takdirinde, İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı gelir elde edilip edilmediği gibi hususların göz önünde bulundurulacağı; 11. fıkrasında, ecrimisil tespit ve takdir edilirken, Hazine taşınmazının değerini etkileyebilecek; imar durumu, yüzölçümü, niteliği, verimi (tarım arazilerinde), alt yapı hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı, konumu, taşınmazın kullanım şekli ve işgalden dolayı gelir elde edilip edilmediği gibi her türlü ölçütlerin dikkate alınacağı; 12. fıkrasında da; aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurların göz önünde bulundurulacağı düzenlemelerine yer verilmiştir. Dava dosyasının, Dairemizin E:2023/5300 sayılı dava dosyası (Davacı ... Holding A.Ş.) ile Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi ilanlarının (https://www.ticaretsicil.gov.tr) birlikte incelenmesinden; Muğla ili, Bodrum ilçesi, Kızılağaç Köyü, Torba Mahallesinde bulunan tamamı Hazineye ait taşınmazın 5.553,37 m² lik kısmının 21/07/2010-19/11/2013 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiği 19/11/2013 tarihli taşınmaz tespit tutanağı ile tespit edilmesi üzerine, davacıdan 924.445,37 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin 03/01/2014 tebliğ tarihli, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, İdare Mahkemesince 15/01/2015 tarihli ara kararı ile davacıdan, "işgale konu taşınmazın işletim hakkının ... Holding A.Ş.den devralındığına ilişkin 16/07/2013 tarihinde yapılan hasılat kira sözleşmesinin noter onaylı örneği ile bu sözleşmeye dair damga vergisinin ödendiğine dair belgenin ve sözleşme devamı süresince tarafınızca sözleşmenin diğer tarafına yapılan ödemeleri ispatlayacak makbuz, banka dekontu vs. diğer belgelerin Mahkemeye ibrazı" ile dava dışı Bodrum Belediyesinden " Muğla İli, Bodrum İlçesi, ... Köyü, ... Mahallesi ... Cad. No: ...'de bulunan ... Oteline ilişkin 2010-2014 yıllarını da kapsayan işyeri açma ve çalışma ruhsatı ile bu otele ilişkin belediyenizce 2010-2014 yılları arasında yapılan yazışmaların (vergi ödemesi, ceza ödemesi, ruhsat başvurusu gibi ) okunaklı ve onaylı bir örneğinin" istenildiği, davacı tarafın 02/02/2015 havale tarihli cevabi yazısında, 05/07/2013 tarihli sözleşmenin noter onaylı olmadığı belirtildiği ve fakat 23/08/2013 tarihinde tahakkuk ettirilen damga vergisinin ... Nilüfer Şubesi aracılığıyla ödendiğine dair fatura ile kira döneminde hasılat kira bedeline ilişkin faturaların Mahkemelerine ibraz edildiği, dava dışı Bodrum Belediyesinin 09/02/2015 havale tarihli yazı ekinde yer alan belgelerden, davacı şirketin 16/07/2013 tarihinde Bodrum Belediyesine başvuruda bulunarak otelin işletmesini devir aldığından bahisle ... İplik Teks. Tut. İnş. San. ve Tic. A.Ş. adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatının iptal edilerek kendisi adına yeni bir işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmesinin istendiği ve ilgili belediyesince ... tarih ve ... sayılı ruhsat düzenlendiği, 08/01/2014 tarihinde ... Holding A.Ş. tarafından Bodrum Belediyesine yapılan başvuru üzerine ise davacı şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ruhsat iptal edilerek ... Holding A.Ş. ... Bodrum Otel Şubesi adına ... tarih ve ... sayılı işyeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlendiğinin belirtildiği, 06/08/2013 tarih, 8379 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde, ... Tekstil Tur. İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin ... Holding A.Ş. tarafından tüm aktif ve pasifi ile devralınarak birleşmesine ilişkin tescil kaydının bulunduğu, 13/06/2013 tarih, 8341 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinde ... Holding A.Ş.'nin Onursal Başkanı: ..., Yönetim Kurulu Başkanı: ... olarak yer aldığı, davacı international ... Hotel Anonim Şirketi'ne ait noter onaylı ... tarih, ... no'lu Yönetim Kurulu kararında ise, Yönetim Kurulu üyeleri olarak yine ... ile ...'ın yer aldığı, ara kararı cevabında davacı şirket tarafından dava dosyasına, dava dışı ... Holding A.Ş. ile kendi aralarında 05/07/2013 tarihinde adi yazılı şekilde düzenlenerek imzalanan hasılat kira sözleşmesi ile, görülen lüzum üzerine bu sözleşmenin 31/12/2023 tarihi itibarıyla feshi ile taraflarca karşılıklı hiçbir tazminat alacaklarının olmadığına ilişkin ibare yazılarak karşılıklı imzalanan 12.12.2013 tarihli fesih sözleşmesinin fotokopileri ile, sözleşmeye ilişkin damga vergisi tahakkuk ve tahsilatına ilişkin evrakların sunulduğu görülmektedir. Uyuşmazlıkta, davacı tarafından, kendilerinin kiracı konumunda oldukları, 15/07/2012-31/12/2013 tarihleri arasında işletmeci konumunda oldukları, daha sonra sözleşmelerinin yenilenmediği, sözleşme öncesi dönemde oteli işletmediği ve ecrimisil tahakkuk işleminin hatalı olduğu ileri sürülmekle birlikte, dava dosyasının, UYAP kayıtları ve Ticaret Sicili Gazetesi ilanları ile birlikte incelenmesi neticesinde; davacı şirket ile dava dışı ... Holding A.Ş. arasında karşılıklı olarak imzalanan sözleşme suretlerinin ecrimisil ödeme mükellefiyetinden kaçınmaya yönelik olduğu, tamamı Hazineye ait uyuşmazlık konusu taşınmazın 5.553,37 m²'lik kısmının 21/07/2010-19/11/2013 tarihleri arasında davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinin sabit olduğu sonucuna ulaşıldığından, söz konusu taşınmazın dava konusu edilen ecrimisil bedelinin İdare Mahkemesince incelenmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 17/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.