Danıştay Kararı · E. 2023/4686 · K. 2024/4927

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4686 E.  ,  2024/4927 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/4686 Karar No : 2024/4927 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ: Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : 1- ... 2- ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokağı,... İşhanı, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza ilişkin ... tarih ve ... sayılı 17.310,36TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinin, ... tarih ve ...sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin ve Zabıta Müdürlüğünün 11/06/2014 tarihli, ecrimisil borcunun ödenmediği takdirde 6183 Sayılı Kanuna göre işlem yapılarak kullanımın engelleneceği hususuna ilişkin yazısının iptali ile bu işlemlere dayalı olarak davacının İş Bankası ... Şubesi'nde bulunan hesabına konulan 49.146,00 TL haciz işlemlerinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; aynı yer ile ilgili ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyası ile dava açıldığı, dava konusu taşınmazın davalı Belediyenin adına kayıtlı bir taşınmaz olmayıp "yol" niteliğinde olduğu, 2886 sayılı Yasa'nın 75. maddesi kapsamında ecrimisil tahakkuk ettirilecek veya işgal tazminatı talep edilebilecek bir taşınmaz niteliğinde olmadığının tespit edildiği anlaşıldığından dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davanın hak düşürücü süre geçtikten sonra açılmasına rağmen esasa ilişkin hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğu, ecrimisil alacağının temelini oluşturan 11/06/2012 tarihli ecrimisil ihbarnamesinin 2012 yılında tebliğ edildiği, dava konusu edilmediğinden kesinleştiği, 11/06/2014 tarihli tebellüğ ilmuhaberinin tebliğ edilmesinin ecrimisilin iptaline yönelik yeni bir dava süresi başlatmadığı, bu davanın açılması ve görülmesinin 2577 sayılı Kanun ‘un 7. ve 11. maddelerinin bertaraf edilmiş olması anlamına geldiği, yol ve kaldırımların tapuda terkin edilmiş olmaları sebebi ile belediyenin yol üzerindeki işgalden dolayı ecrimisil alamayacağını kabul etmenin 2886 sayılı Kanun'un lafzı ve ruhuna aykırı olduğu, davacı tarafından kaldırımın işgal edildiğinin açıkça ortada olduğu idarenin de ecrimisil talep etme yetkisinin olduğu, mahkemece dikkate alınan kararda belediyelerin 2005 tarihinden sonra ecrimisil yetkisinin bulunduğu açıkca belirtildiği halde bu hususun dikkate alınmadığı nedenleriyle kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinde, belediye mallarına karşı suç işleyenlerin Devlet malına karşı suç işlemiş sayılacağı, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı hükme bağlanmıştır. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Kamuya ait gayrimenkuller" başlıklı 11. maddesinde, "İmar planlarında; meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat ve savunma amaçlı yerler hariç Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye; belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir. Ancak, bu yerlerin üzerinde bina bulunduğu takdirde, arsası hariç yalnız binanın halihazır kıymeti için takdir edilecek bedel ödenir. Bedeli ve ödeme şekli taraflarca tespit olunur. Bu suretle maledilen arazi ve arsalar belediye veya özel idare tarafından satılamaz ve başka bir maksat için kullanılamaz. Bu hususta tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur." hükmü yer almaktadır. İmar plânlarında park, yol gibi alanlarda kalan yerlerin, belediyeye bedelsiz olarak terk edilerek tapuda terkin edilmesi gerektiği yolundaki kanun hükmü uyarınca, Hazinenin bu alandaki yetkisi bağlı yetki olup, yine anılan kural nedeniyle idarenin mülkiyetinde de olsa, bu tür taşınmazları üçüncü kişilere satma, kiraya verme, üzerinde irtifak hakkı tesisi gibi tasarruflarda bulunabilmesi mümkün olmadığından, imar plânlarında umumi hizmetlere ayrılmış yerlerden belediyelere devri zorunlu olan yerleri kullanan işgalcilerden belediyelerin ecrimisil isteyebileği sonucuna varılmaktadır. Bu itibarla, düzenleme ortaklık payından elde edilen ve imar planında yol ve park alanı olarak tanımlı kamuya terkli alanın fuzuli işgali nedeniyle davalı Belediyenin ecrimisil talep etme yetkisi bulunduğundan, dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka aykırılık, İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir. Bu itibarla, kamuya ait yol olarak ayrılmış dava konusu taşınmazın fuzulen işgali nedeniyle davalı idarenin ecrimisil talep etme yetkisi bulunduğundan, yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca, gerekirse mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle, işgal edilen alan ve istenilen ecrimisilin miktarı yönünden bir değerlendirme yapılarak, dava konusu işlemlerin bu yönleri itibariyle hukuka uygun olup olmadığının incelenmesi suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden temyize konu Mahkeme kararında hukuka uyarlık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:......sayılı kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 23/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.