Danıştay Kararı · E. 2023/4687 · K. 2024/5377

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4687 E.  ,  2024/5377 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/4687 Karar No : 2024/5377 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLLERİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından, kiracı olarak bulunduğu Ankara İli, Çankaya İlçesi, ... Mahallesi, ... Sokak üzerinde bulunan otoparkı kira kontratı sona erdiği gerekçesiyle fuzuli şagil olarak işlettiğinden bahisle kontrat bitim tarihi olan 14/06/2014 tarihinden itibaren %18 KDV hariç aylık 25.000,00 TL ecrimisil istenilmesine dair ... tarih ve ... sayılı Belediye Encümeni kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; davacının kiracı olarak bulunduğu taşınmazın kira sözleşmesinin bitmesi nedeniyle 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesi uyarınca tahliye edilmesine ilişkin işlemin Mahkeme kararıyla iptal edildiği görüldüğünden, dava konusu ecrimisil istenilmesine dair işlemin dayanağı kalmadığı anlaşıldığından dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı tarafından; tesis edilen işlemin hukuka uygun olduğu, kira kontratı bitiminden itibaren davacının fuzuli şagil olduğu, talep edilen ecrimisilin fahiş olmadığı, Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının gerekçesinin değiştirilerek onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 Sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle 13. maddesinde gösterilen komisyonca takdir ve tespit edilecek ecrimisilin isteneceği kurala bağlanmıştır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin "Tespit" başlıklı 84. maddesinde, "(1) Hazine taşınmazlarından kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilenlerin dışında kalanların fiilî durumları, İdarece hazırlanan program dâhilinde mahallinde tespit edilir. Taşınmazların tespitleri yılda en az bir defa yapılır, ancak tespit programlarının süresi beş yıldan fazla olamaz. Bu tespitlerin yapılması konusunda illerde defterdarlar, ilçelerde ise mal müdürleri veya varsa milli emlak müdürleri gerekli tedbirleri alırlar. Tespitten önceki sürelere ait işgal ve tasarruflar sebebiyle ecrimisil takip ve tahsilatı yapılarak bu taşınmazlar denetim ve idare altına alınır., hükmüne, "Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi" başlıklı 85. Maddesinde ise, Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir. (2) Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir.", hükmüne yer verilmiştir." Diğer taraftan, 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinde; belediye mallarına karşı suç işleyenlerin Devlet malına karşı suç işlemiş sayılacağı ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanununun 75. maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, öncelikle hazineye veya belediyeye ait ve/veya hüküm ve tasarrufları altındaki taşınmazların işgali nedeniyle ecrimisil takdirinin taşınmazın fiilen işgal edildiği tespit edilen döneme ilişkin olarak yapılabileceğinden henüz gerçekleştiği tespit edilmemiş bir işgal nedeniyle gelecekteki bir dönem için ecrimisil takdir edilmesi mümkün değildir. Yine mevzuat hükümlerine göre, işgalin başlangıç tarihi, taşınmazın işgale veya kullanıma konu olan yüzölçümü, işgalcileri, kullanım amacı gibi ecrimisil takdirine gerekli bilgilerin yer verildiği bir tutanak ile işgalin ve kapsamının tespit edileceği, devamında da ilgili yerlerden edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurların göz önünde bulundurulması suretiyle ecrimisil takdiri yoluna gidileceği açıktır. Olayda, ecrimisile yönelik usul ve esas hükümleri doğrultusunda işgale ilişkin bir tutanak düzenlenmeksizin ve işgalin niteliği ile kapsamı ortaya konulmaksızın, mevzuatın düzenleniş amacı da göz önünde bulundurulmadan geleceğe yönelik olarak aylık kira bedeli niteliğinde ecrimisil bedeli belirlenerek istenilmesi karşısında, dava konusu belediye encümeni kararında bu yönlerden hukuka uyarlık bulunmadığından, hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile dava konusu işlemin iptaline karar verilmesi gerektiği sonucuna varıldığından temyize konu kararda sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.