Danıştay Kararı · E. 2023/4696 · K. 2024/4285

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4696 E.  ,  2024/4285 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/4696 Karar No : 2024/4285 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Dış Ticaret Turizm Sanayi Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ..... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: :İstanbul İli, Bakırköy İlçesi, ... Mahallesi ... pafta,... ada, ... parsel sayılı mülkiyeti Hazineye ait 1.136,81 m² taşınmazın tamamı üzerinde araç park yeri yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 16/03/2012- 02/05/2014 tarihleri arasındaki dönem için idarece düzenlenen 120.005,28-TL tutarlı, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; bilirkişi raporu ile emsal taşınmazlar dikkate alınarak 2012 yılı ecrimisil değerinin 13.333,20-TL olarak (birim bedeli 37,00-TL/m2) tespit edildiği dava konusu 16/03/2012- 02/05/2014 tarihleri arasındaki dönem için 29.644,09-TL ecrimisil istenebileceği, davalı idarece aynı dönem için 120.005,28-TL ecrimisil bedeli talep edilmesinden dolayı oluşan 90.361,19-TL'lik farkın idarece yüksek bedel takdir edilmesinden kaynaklandığının belirtildiği görülmüş Mahkemece hükme esas alınabilecek nitelikte bulunduğundan, 120.005,28-TL tutarlı dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 90.361,19-TL'lik kısmı hukuka aykırı, 29.644,09-TL’lik kısmının ise hukuka uygun olduğu sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen reddi ile dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ecrimisil hesabının bilirkişilerce mevzuata uygun yapılmadığı, davacının ecrimisilin fahiş olduğuna dair iddiasını somut bilgi ve belgeyle ispatlayamadığı, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85/2. maddesinde; Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. " kuralına yer verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi ile "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'un 266. maddesinde, "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir" hükmü yer almaktadır. 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi" başlıklı 5/3.maddesinde; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." kuralına yer verilmiştir. Bu itibarla; temyize konu karara esas alınan bilirkişi raporunda; her ne kadar yargı kararına konu olduğu gerekçesiyle emsal alınan taşınmaz için belirlenen birim bedelinin dikkate alındığı belirtilmiş olsa da, yukarıda metni verilen Tebliğ hükmü uyarınca taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilebileceği açıktır. Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece 15/07/2014 tarihli Ecrimisil Kıymet Takdir Kararıyla, ecrimisil istenilen dönem sonu olan 2014 yılı için işgal edilen alanın birim bedelinin 105,00-TL/m2 olarak belirlendiği, uyuşmazlığın çözümü için ilk derece Mahkemesince mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırıldığı, bunun sonucunda hazırlanan bilirkişi raporunda ise; dava konusu taşınmazın 2014 yılı için birim bedelinin 41,02-TL/m2 olduğunun tespit edildiği, ecrimisile konu taşınmazın emlak vergi değerinin de gerek idarenin kıymet takdirine ilişkin kararında gerek ise bilirkişi raporunda belirtilmediği, ancak internet ortamında haricen yapılan araştırma sonucunda bu değerin 2014 yılı için 3676,00-TL, %3'ünün ise 110,00-TL olduğu görüldüğünden, temyize konu karara esas bilirkişi raporundaki birim bedelinin ve ecrimisil hesabının 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5/3. maddesine aykırı olarak tespit ve takdir edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, dava konusu taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan, benzer amaçla (ticari) kullanılan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli ve varsa önceki dönem ecrimisil bedelleri, ticari sirkülasyon, kullanımın amacı, şekli ve niteliği itibariyle civardaki emsalleri, taşınmazın konumu, mevkii, metrekare değeri, çevre koşulları ve davacının taşınmazın işgali ile elde ettiği yarar ve 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5/3. maddesi de gözetilmek suretiyle düzenlenecek ek rapor veya gerekirse yeni bir bilirkişi raporu aldırılmak suretiyle yeniden bir karar verilmesi gerekirken, hükme esas alınabilecek yeterlilikte olmayan bilirkişi raporu uyarınca verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 01/07/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi. ¸Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır. YK