Danıştay Emlak Dairesi · E. 2023/4699 · K. 2024/5461

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4699 E.  ,  2024/5461 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/4699 Karar No : 2024/5461 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı ... Milli Emlak Dairesi Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) :... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... ada, ... parsel sayılı tamamı Hazineye ait taşınmazın 420,00 m²'lik kısmının çardak ve trambolin yapılmak suretiyle davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle 2009, 2010, 2011, 2012, 2013 yılları için toplam 36.074,97 TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin... tarih ve ..., ..., ..., ..., ... sayılı ecrimisil ihbarnamelerinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararla; davaya konu taşınmazın davacı tarafından kullanımının ilgili belediyeyle yapılan tahsise istinaden kurulan kira ilişkisine dayandığı, 2012 ve 2013 yılları için davacının fuzuli şagil olmadığı, 23.100,00 TL işgaliye bedeli ödediği bu dönem için davacı adına ecrimisil tahakkuk ettirilemeyeceği, buna karşılık davacının fuzuli şagil olduğu 2009, 2010 ve 2011 yılları için ecrimisil istenebileceği sonucuna varıldığından, dava konusu ecrimisil ihbarnamelerinin 2012 ve 2013 yılları için belirlenen 16.452,19 TL'lik kısmında hukuka uyarlık, 2009, 2010 ve 2011 yılları için belirlenen 19.622,78 TL'lik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin 16.452,19 TL'ye ilişkin kısmın iptaline, 19.622,78 TL'ye yönelik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davaya konu taşınmazın 30/04/2004 tarihinde 3 yıllığına mülga Selimpaşa Belediyesine tahsis edildiği, 24/05/2007 tarihinde yapılan denetimde taşınmaz üzerinde 46 adet tek katlı, üzeri kiremit kaplı kepenkli dükkan, 3 adet büfe ve dinlenme yeri ve çocuk parkı yapıldığının ve dükkan ve iş yerlerinin belediyece çeşitli şahıslara kiraya verildiğinin tespit edildiği, Milli Emlak Genel Müdürlüğü'nün... tarih ve ... sayılı yazısı ile de amacı ve kapsamı dışında kullanılan tahsisin kaldırıldığı, 11/11/2013 tarihli denetimde taşınmazın 420m²'si üzerinde çardak ve trambolin yapılmak suretiyle davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinin tespiti üzerine tahsisin kaldırıldığı tarihten itibaren tahakkuk ettirilen ecrimisil beledilene ilişkin dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. 2886 sayılı Kanun’un 74. maddesine istinaden çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır. Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır. Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden; İstanbul ili, Silivri ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... ada, ... parsel sayılı tamamı Hazineye ait taşınmazın 420,00 m²'lik kısmının çardak, trambolin yapılmak suretiyle davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle 2009, 2010, 2011, 2012, 2013 yılları için toplam 36.074,97 TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ..., ..., ..., ..., ... sayılı ecrimisil ihbarnamelerinin iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır. Bakılan olayda; davacıya kiralanan dava konusu taşınmazın malikinin Hazine olduğu, taşınmazın 30/04/2004 tarihinde 3 yıllığına mülga Selimpaşa Belediye Başkanlığı'na tahsis edildiği, 24/05/2007 tarihinde yapılan denetimde taşınmaz üzerinde 46 adet tek katlı, üzeri kiremit kaplı kepenkli dükkan, 3 adet büfe ve dinlenme yeri ve çocuk parkı yapıldığının ve dükkan ve iş yerlerinin belediyece çeşitli şahıslara kiraya verildiğinin tespit edildiği, Milli Emlak Genel Müdürlüğü'nün ... tarih ve ... sayılı yazısı ile de amacı ve kapsamı dışında kullanılan tahsisin kaldırıldığı, bu nedenle, 03/06/2008 tarihinden itibaren davacının, dava konusu taşınmazda işgalci konumuna düştüğünden, 03/06/2008 tarihinden itibaren fuzuli şagil olan davacıdan, davalı idarece ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık bulunmamaktadır. Öte yandan, davacının 2012 ve 2013 yılları için Silivri Belediye başkanlığına toplam 23.100,00 TL işgaliye bedeli ödediği görülmekte ise de, bu dönemler itibariyle Silivri Belediyesine ödenen tutarların sebepsiz zenginleşme hükümleri kapsamında adli yargı kolunda açılacak dava ile iadesinin sağlanması mümkün bulunmaktadır. Bu duruma göre, dava konusu işlemde bahsi geçen taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan, benzer amaçla (ticari) kullanılan, emsal oluşturabilecek yerlerin kira bedeli, ticari sirkülasyon, kullanımın amacı, şekli ve niteliği itibariyle civardaki emsalleri, taşınmazın konumu, mevkii, metrekare değeri, çevre koşulları ve davacının taşınmazın işgali ile elde ettiği yarar ve 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin yürürlüğe girdiği tarihten sonraki dönem yönünden taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil belirleneceği ilkesi de gözetilmek suretiyle, gerekirse keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenecek bilirkişi raporu dikkate alınarak iptale ilişkin kısım hakkında yeniden bir karar verilmesi gerektiğinden, yukarıda belirtilen hususlar gözetilmeden verilen İdare mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu...İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 08/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.