Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/4722 · K. 2024/5718

Danıştay 2. Daire Başkanlığı         2023/4722 E.  ,  2024/5718 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/4722 Karar No : 2024/5718 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, dilekçede yazılı nedenlerle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması isteminden ibarettir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava Konusu İstem : Kara Harp Okulu öğrencisi iken, Harp Okulları Kanunu'nun 38/a ve Harp Okulları Yönetmeliği'nin 61/a maddesinin “Disiplin notunu tamamen kaybedenler” hükmüne istinaden, ... günlü, ... sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla okuldan çıkarılan ve bu işleme karşı açtığı davanın, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi İkinci Dairesi tarafından reddedilmesi üzerine, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuran davacı tarafından; 27/03/2018 günlü, 30373 sayılı (2. Mükerrer) Resmi Gazete'de yayımlanan 7103 sayılı Kanun'un 23. maddesi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'na eklenen Geçici 9. madde hükmü gereğince, yargılamanın yenilenmesi isteminin kabul edilerek, dava konusu işlemin iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti : ... İdare Mahkemesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının Harp Okulundan çıkarılmasına ilişkin işlemin sebep unsurunu, verilen disiplin cezaları sonucu disiplin notunun -32'ye düşmesinin teşkil ettiği, her ne kadar, davalı idarenin savunmasında, söz konusu disiplin cezalarının, davacının savunması alındıktan sonra, yetkili disiplin amirleri tarafından, yetkileri dahilinde ve zamanında verildiği belirtilmekte ise de, disiplin cezalarının yargı denetimine tâbi tutulmasına hukuken imkan bulunmadığından, hukukî denetimden geçmeden kesinleştiği; olayda, davacının 1. sınıfta 24 disiplin puanının kırıldığı, 2. sınıfta puanının kırılmadığı, 3. sınıfta 24 puanının kırıldığı, akademik başarısızlık sebebiyle 3. sınıfı tekrar okuduğu, davacının sınıflandırma için gönderildiği Beytepe Asker Hastanesinin 08/12/2009 günlü tahlil raporunda, idrarında sperm bulunduğunun belirtildiği, akabinde yapılan tahlillerde bu sonucun yanlışlık eseri ortaya çıktığının anlaşıldığı, olaydan sonra davacının psikolojisinin bozulduğu, kısa bir zaman dilimi içinde kendisine disiplin cezaları verildiği, yaklaşık üç yıllık dönemde toplam 54 disiplin puanı kırılan ve 28/12/2006, 07/03/2008, 19/03/2008, 26/05/2008, 31/12/2008, 08/04/2009 tarihlerinde atış ve disiplindeki başarıları sebebiyle takdire layık görülen davacının, söz konusu hadiseden sonra, 13/12/2009-14/04/2010 tarihleri arasındaki dört aylık zaman zarfı içinde, 5 ayrı disiplin suçu sebebiyle toplam 128 disiplin puanının kırıldığı, olaydan yaklaşık dört ay sonra, gecikmeli olarak sevk edildiği Ankara Mevki Hastanesinde, "Depresif mizaçlı uyum bozukluğu" teşhisi ile ilaç tedavisine başlandığı, ancak, Yüksek Disiplin Kurulu kararına esas teşkil eden 26/04/2010 tarihli rehberlik ve danışma uzmanı raporunda, mevcut durumla çelişki oluşturacak şekilde, disiplin durumuna etki edecek psikolojik problemi olmadığı yolunda değerlendirme yapıldığı, yaşadığı olumsuz hadisenin ve psikolojik durumunun disiplin cezalarına konu eylemlere etkisi araştırılmaksızın cezalandırma cihetine gidildiği, Bu durumda; 2006/2007 eğitim-öğretim döneminde Harp Okulunda eğitimine başlayan davacının, tahlil sonucundaki hataya ilişkin olumsuz hadisenin yaşandığı 08/12/2009 tarihine kadar geçen yaklaşık üç yıllık süreçte sadece 54 disiplin puanının kırıldığı, okulda gösterdiği disiplin ve performansı ile muhtelif tarihlerde takdire layık görüldüğü hâlde, söz konusu hadisenin akabinde, dört aylık kısa sürede 128 disiplin puanının kırılmasının olağan olmadığı, davacının kendi fiili dışında meydana gelen olumsuz hadise sebebiyle psikolojik durumunda meydana gelen bozulma göz önünde bulundurulmadan ve gerekli destek sağlanmadan işleme esas alınan disiplin cezalarının uygulandığı, söz konusu cezaların hukukî denetiminin yapılamadığı nazara alındığında, okuldan çıkarılmasına ilişkin dava konusu işlemde sebep unsuru yönünden hukuka ve hakkaniyete uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline hükmedilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince verilen temyize konu kararla; Mahkeme kararının kaldırılmasını gerektirecek bir neden bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacının; okuldan çıkarılmasına neden olan disiplin cezalarının, savunmaları alındıktan sonra, ceza vermeye yetkili amirleri tarafından, yetkileri dahilinde ve zamanında verildiği, disiplin notunun tamamını kaybederek -32 puana düşmesi nedeniyle idarenin, okuldan çıkarılmasında bağlı yetkisinin bulunduğu, bu sebeple dava konusu işlemin yetki, şekil, sebep, konu ve maksat yönlerinden hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN CEVABI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği yolunda cevap verilmiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararı kaldırılarak, eksik incelemeye dayalı olarak verilen İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İkinci Dairesince; Danıştay Sekizinci Dairesi tarafından, Danıştay Başkanlık Kurulunun 19/07/2023 günlü, K:2023/33 sayılı kararının "Ortak Hükümler" kısmının 2. fıkrası uyarınca, ayrıca bir gönderme kararı verilmeksizin Dairemize iletilen dosyada, 2577 sayılı Kanun'un Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 46. maddesi hükmü uyarınca iptali istenilen ve yargılamanın yenilenmesine konu ... İdare Mahkemesi ... Dairesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı karara karşı yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulması üzerine, halkoylamasıyla kabul edilerek 27/04/2017 tarihinde yürürlüğe giren 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun'la Anayasa'ya eklenen Geçici 21. maddenin (E) bendi hükmüyle askeri yargının kaldırılmış olması karşısında, söz konusu Anayasa değişikliğinin yürürlük tarihinden sonra idari yargı yerinde açılan ve yürürlükten kaldırılmadan önce Askeri Yüksek İdare Mahkemesinin görevinde bulunan davalardan, kanun yolu incelemesi aşamasında olmayan ve 2575 sayılı Danıştay Kanunu hükümleri uyarınca ilk derece olarak doğrudan Danıştayın görevinde bulunmayan davaların görevli ve yetkili idare mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden, Askeri Yüksek İdare Mahkemesince verilen kararın, 20/07/2016 tarihi öncesinde verilmiş ve kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümlere tabi bir karar olması nedeniyle, bu karara karşı yargılamanın yenilenmesi isteminde bulunulması üzerine yapılan yargılama sonucunda ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın da, ilk kararın verildiği tarihte yürürlükte olan kanun yollarına ilişkin hükümlere tabi olması gerektiği sonucuna varıldığından, temyiz isteminin kabulü ile ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararı kaldırılarak, dosyadaki belgeler yeniden incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : MADDİ OLAY : Dava dosyasının incelenmesinden; 2006/2007 eğitim-öğretim döneminde Kara Harp Okulunda eğitime başlayan ve 13/12/2009-14/04/2010 tarihleri arasındaki dört aylık zaman zarfı içinde, 5 ayrı disiplin suçu sebebiyle toplam 128 disiplin puanının kırılması üzerine disiplin notu -32’ye düşen davacının; 29/04/2010 günlü, 2009/2010-26 sayılı Yüksek Disiplin Kurulu kararıyla okuldan çıkarıldığı, okuldan çıkarılma işlemine karşı açtığı davanın ... İdare Mahkemesi ... Dairesinin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla reddedildiği, söz konusu kararın düzeltilmesi isteminin de aynı Dairenin ... günlü, E:..., K:... sayılı kararıyla reddedilmesi üzerine, 19/03/2012 tarihinde Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvuru yaptığı, 7103 sayılı Kanun'la 2577 sayılı Kanun'a eklenen Geçici 9. madde uyarınca, 7013 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği tarihten sonra iç hukuk yollarının tüketilmediği gerekçesiyle hakkındaki kabul edilemezlik kararının Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 15/11/2018 günlü yazısıyla tebliği üzerine, temyizen incelenmekte olan davayı açtığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT : Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle Anayasa'nın 129. maddesinin 3. ve 4. fıkraları; “Uyarma ve kınama cezalarıyla ilgili olanlar hariç, disiplin kararları yargı denetimi dışında bırakılamaz. Silahlı Kuvvetler mensupları ile hakimler ve savcılar hakkındaki hükümler saklıdır.” hükmünü amirdir. 1602 sayılı Askeri Yüksek İdare Mahkemesi Kanunu’nun 21. maddesinin 3. fıkrasında; “..disiplin suç ve tecavüzlerinden ötürü disiplin amirlerince verilen cezalar yargı denetimi dışındadır.” hükmü bulunmaktadır. 926 sayılı Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nun 5/a maddesi; “Harp Okullarının kuruluşu, işleyişi ve bu okullara giriş şartları, yetiştirilme esasları ve diğer hususlar özel Kanunlarına göre yürütülür.” hükmünü içermektedir. 4566 sayılı Harp Okulları Kanunu'nun 38/2-a maddesi; bu Kanun hükümlerine göre çıkarılacak Yönetmelik gereğince her öğrenciye verilen disiplin notunu kaybedenlerin harp okulu öğrenciliğinden çıkarılacağını öngörmektedir. Harp Okulları Kanunu'na dayanılarak çıkarılmış bulunan Harp Okulları Yönetmeliği'nin 60. maddesinde; Harp Okullarına alınan her öğrenciye Harp Okulu öğrenimi süresince 120 disiplin notu verileceği, disiplin notundan hangi cezalar ve eylemlerden dolayı ne miktar düşüm yapılacağının çıkarılacak yönergede belirtileceği hükme bağlanmıştır. Aynı Yönetmelik'in 61/1-a maddesinde, disiplin notunun tamamını kaybedenler hakkında, Yüksek Disiplin Kurulunca, okuldan çıkarılma kararı verileceği belirtilmiştir. Harp Okulları Yönetmeliği'ne göre düzenlenen Kara Harp Okulu Yönergesi'nde ise, disiplinsizlik nedeniyle verilecek cezalar ile bunların karşılığında ne kadar disiplin notununun kırılacağı hususlarına ayrıntılı olarak yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Dava dosyasının incelenmesinden; davacının, Kara Harp Okulunda öğrenim gördüğü 10/01/2007 ile 19/01/2010 tarihleri arasında, 182 ceza puanına karşılık gelen muhtelif disiplin cezalarıyla tecziye edildiği, Keza, yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerinden, davacının tecziye edildiği disiplin cezalarına karşı yargı yolunun kapalı olduğu, söz konusu cezaların, yargı yolunun kapalı olması nedeniyle dava edilmeksizin kesinleştiği anlaşılmaktadır. Bu durumda; dava konusu işlemin sebebi olan disiplin cezalarının ayrı ayrı hukuki denetimi yapılarak karar verilmesi gerekirken, davacının, okulda gösterdiği disiplin ve performansı ile muhtelif tarihlerde takdire layık görüldüğü hâlde, dört aylık kısa sürede 128 disiplin puanının kırılmasının olağan olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen temyize konu İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. DAVALI İDARENİN TEMYİZ İSTEMİNİN KABULÜNE, 2. ... İdare Mahkemesince verilen ... günlü, E:..., K:... sayılı kararın, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun -yargılamanın yenilenmesine konu ilk mahkeme kararının verildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle- 49. maddesinin 1/b fıkrası uyarınca BOZULMASINA, 3. Aynı maddenin 3622 sayılı Yasa ile değişik 3. fıkrası uyarınca, yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın adı geçen İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca, bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde, Danıştayda karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 25/11/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.