Danıştay Emlak Dairesi · E. 2023/4752 · K. 2024/4345

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4752 E.  ,  2024/4345 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/4752 Karar No : 2024/4345 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- (DAVACI) ... Gayrimenkul Yatırımı Geliştirme ve İşletmecilik Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI) ... Defterdarlığı Avrupa Yakası Milli Emlak Dairesi Başkanlığı (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 844,00 m²'lik kısmının 12/04/2007-11/04/2012 tarihleri arasında bina tecaüvüzü ve araç park yeri olarak kullanımı nedeniyle 563.567,26 TL tutarında ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; mahallinde yapılan keşif incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporuna göre, dava konusu taşınmazın mülkiyetinin hazineye ait olduğu ve bu taşınmazın 844,00 m²'lik kısmının 12/04/2007-11/04/2012 tarihleri arasında davacı tarafından kullanıldığı sabit olduğu, düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinin 484.803,79 TL’lik kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan 78.763,47 TL'lik kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 484.803,79 TL'lik kısmı yönünden davanın reddine, 78.763,47 TL'lik kısmının ise iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Kararın çelişkili rapora dayandığı, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin hava fotoğraflarına dayanılarak düzenlendiği, otopark olarak kullanılmadığı, taşınmazın boş olduğu, görüntülerde 2007-2008 yılları arasında hiç araç bulunmadığı, kullanımın ispat edilemediği, satın aldığı taşınmazın bir kısmının tecavüzlü olduğunun idareye iyiniyetle bildirildiği, servis taşıma firmalarının işgalinden sorumlu tutulamayacağı, binanın 85 m²'si dışında işgali bulunmadığı, 884 m²'lik alanın üçüncü kişilerin sorumluluğunda olduğu, sadece 85 m²'lik alan için ecrimisil hesaplanabileceği, beş yılı aşan kısım için de ecrimisil istenilemeyeceği ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Taşınmazın bina tecavüzü ve araç park yeri olarak kullanıldığı, 336 sayılı Milli Emlak Tebliğinin 5. maddesinin 3. fıkrası uyarınca ecrimisilin emlak vergisine esas değerin %3'ünden az olamayacağı ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır. Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır. Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 844,00 m²'lik kısmının 12/04/2007-11/04/2012 tarihleri arasında bina tecaüvüzü ve araç park yeri olarak kullanımı nedeniyle 563.567,26 TL tutarında ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan dava açılmıştır. Uyuşmazlığın çözümü için Mahkemece yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve karara dayanak alınan bilirkişi raporunda; dava konusu parselin bulunduğu bölgeye en yakın yol yanı otopark alanı olarak İSPARK atarafından işletilen otoparklarda otomobil için 2015 yılı günlük parklanma fiyatı 15,00 TL ve 17,00 TL olarak gerçekleşmektedir. 844,00 m²'lik alanda standart normlara göre yaklaşık 35 adet araç park edebileceğinden 15,00 TL x 35 x 30 gün = 15.750,00 TL aylık gelire denk geldiği, bölgede kiralık arsa emsali bulunmadığı, 2012 yılında 844,00 m²'lik alanın aylık 10.000,00 TL ecrimisil getirisi olabileceği kanaatiyle yıllık 120.000,00 TL getirisinin olabileceği belirtilerek, ecrimisil döneminin diğer yıllar için ise TÜİK ÜFE endeksi geriye doğru yansıtılması sonucu 12/04/2007-11/04/2012 tarihleri arasında beş yıllık dönem için toplam 484.803,79 TL ecrimisil hesaplandığı anlaşılmaktadır. İşgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, ayrıca 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği hükmü ile emsal ecrimisil ve kira bedellerinin de dikkate alınması gerektiği kuşkusuzdur. Ecrimisil istenilen dava konusu taşınmaz, Devletin hüküm ve tasarrufu altında kalan bir alan olup, ecrimisil istenilen dönemler dikkate alındığında 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nden sonraki döneminde kalmaktadır. Bu durumda; temyize konu mahkeme kararında ve dayanağı bilirkişi raporunda taşınmazın emlak vergisine esas değerinin dikkate alınmadığı, taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimsil belirlenmesi gerektiği kuralının açık olduğu göz önünde bulundurulduğunda, gerek duyulması halinde bilirkişilerden ek rapor alınarak taşınmazın emlak vergi değerinin %3'ünden de az olmayacak şekilde birim bedelin dava konusu döneme yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle uyarlamak suretiyle hesaplama yapılarak bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirmeye dayalı olarak verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu .... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:...., K:... sayılı kararının dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin ... TL tutarı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Mahkeme kararının ihbarnamenin ...TL tutarının iptaline ilişkin kısmının BOZULMASINA, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 5. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 02/07/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.