Danıştay Emlak Dairesi · E. 2023/4780 · K. 2024/5180

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4780 E.  ,  2024/5180 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/4780 Karar No : 2024/5180 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Defterdarlığı ...Milli Emlak Dairesi Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Gemi İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Tuzla ilçesi,... pafta, ... sayılı parselin ön kısmına isabet eden 3.657 m2 yüzölçümlü ve Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan alanın 04/02/2012 - 18/04/2013 tarihleri arasındaki dönemde, davacı tarafından tersane ve kullanım alanı olarak fuzulen işgal edildiğinden bahisle 89.849,96 TL ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararla; uyuşmazlık konusu taşınmazın 15/08/1995 tarihli sözleşmeyle davacı şirkete tahsis edildiği, bu tahsis uyarınca gemi yapımı için ilave eklentiler yapıldığı, bu eklentilerin TORGEM Tersanesi İnşaat Ruhsatına Esas Genel Yerleşim Planı kopyasının 05/11/2007 tarihinde hazırlandığı ve Ulaştırma ve Denizcilik Bakanlığının Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğünce onaylı olduğu görüldüğünden, anılan taşınmazın kullanımından dolayı davacı şirketin fuzuli şagil olarak nitelendirilemeyeceği sonucuna varıldığından, davacı şirketten ecrimisil istenilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı lehine kurulan irtifak hakkının ... sayılı parsel için tesis edildiği, davacı tarafından kullanılan ve ... sayılı parsel önüne isabet eden alanın herhangi bir hukuki dayanağı olmadan kullanıldığı, bu alanın idare ve tasarruf yetkisinin kendilerinde bulunduğu, onaylı projede iskele ve kızak yerlerinin bulunmasının bu alanlardaki kullanım nedeniyle bedel alınmayacağı anlamına gelmediği, önceki dönemlerde istenilen ecrimisillerin tahsil edildiği ve açılan davalarda davacının işgalci olduğunun kabul edildiği, ilerleyen süreçte işgal yüz ölçümünün arttığı, Ulaştırma Bakanlığının kullanma izni sözleşmesi bulunan şirketlere kesin işletme izni vereceği, ecrimisile konu alanın proje alanında kaldığına ilişkin kendilerinde bir bilgi bulunmadığı, bu alanın onaylı olup olmadığı hususunda Ulaştırma Bakanlığından bilgi alınması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır. Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." düzenlemesine yer verilmiştir. Maliye Bakanlığı ile davacı şirket arasında düzenlenen ... tarih ve ... yevmiye no'lu Noter Taahhütnamesi ile İstanbul ili, Tuzla ilçesi, ... Mahallesi, ... Mevkii sınırlarında bulunan,... pafta, ... parsel sayılı mülkiyeti Hazineye ait toplam 14.984 m² yüzölçümlü taşınmaz üzerinde 49 yıl süreyle davacı şirkete irtifak hakkı verildiği ve bu hakkın tapu kaydına işlendiği, Maliye Bakanlığı ile davacı şirket arasında imzalanan sözleşmenin 8. maddesinde; projede bulunan havuz, kızak, rıhtım ve iskele dışında ilave bir tesisin yapılması için Ulaştırma Bakanlığının izninin aranacağı, irtifak hakkı kurulan alan sınırları çevresindeki Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde inşaat yapılması, arazi ve doğanın görünüşünün ve doğal yapısının değiştirilmesi halinde bu hakkın iptal edileceğinin belirtildiği; Kartal 12. Noterliğinin... tarih ve ... yevmiye numarası ile suret tasdiki yapılan (05/11/2007 tarihinde çizim ve tasarımı yapılan) Torgem Tersanesi İnşaat Ruhsatına Esas Genel Yerleşim Planının, Başbakanlık Denizcilik Müsteşarlığı Gemi İnşa ve Tersaneler Genel Müdürlüğü tarafından onaylandığı, davalı idare memurları tarafından 18/04/2012 tarihinde mahallinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen ecrimisil tespit tutanağında;... pafta, ... parselin önüne isabet eden 3657,00 m² yüzölçümlü yerin tersane ve kullanım alanı olarak kullanıldığının tespit edilmesi üzerine 04/02/2012 - 18/04/2013 tarihleri arası dönem için 08/12/2014 tarih ve 89.849,96-TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenerek davacıya tebliğ edilmesi üzerine anılan ihbarnamenin iptali istemiyle temyizen incelenmekte olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Dava dosyası ile aynı taşınmazın 01/03/2007 - 03/02/2012 tarihleri arasındaki dönemde davacı tarafından işgal edildiğinden bahisle ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan ve Dairemizin E:2024/1156 sayılı esasında kayıtlı olan dosyanın birlikte incelenmesinden; davacı tarafından kullanılan alanın Denizcilik Müsteşarlığı Gemi İnşa ve Tersaneler Genel Müdürlüğü tarafından onaylanan proje kapsamında kalmakla birlikte, irtifak hakkı tesis edilen ... sayılı parselin dışında kaldığının bilirkişi raporuyla da ortaya konulduğu, irtifak hakkı sözleşmesinde; projede bulunan havuz, kızak, rıhtım ve iskele dışında ilave bir tesisin yapılması için Ulaştırma Bakanlığının izninin aranacağı belirtilmiş ise de, irtifak hakkı kurulan alan sınırları çevresindeki Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerde inşaat yapılması, arazi ve doğanın görünüşünün ve doğal yapısının değiştirilmesi durumunda bu hakkın iptal edileceğinin belirtildiği; davacı şirketin projelerine yönelik olarak Ulaştırma Bakanlığı tarafından verilecek izinlerin, sadece projeye yönelik olduğu, projenin gerçekleştirileceği alanın irtifak hakkının tesis edildiği sınırları aştığında, ilgili idarenin ecrimisil isteyeceğinde ise kuşku bulunmadığı açıktır. Bu durumda, fuzulen işgal edilen alan nedeniyle istenilen ecrimisil bedelinin hukuka uygunluğu konusunda bir karar verilmesi gerekirken, davacının fuzuli şagil olmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 30/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.