Danıştay Kararı · E. 2023/4816 · K. 2024/5477

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4816 E.  ,  2024/5477 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/4816 Karar No : 2024/5477 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin iptaline ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... İli, ... İlçesi, ... Köyü, ... parsel sayılı hazineye ait 12.970,00 m² taşınmazın 10.700,00 m²'lik kısmının fuzulen işgalinden bahisle 153.682,50 TL tutarlı ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; dava konusu taşınmazın 10.700,00 m2'lik kısmının davacı tarafından kullanıldığı, 670,00 m2'lik kısmının ise dava dışı ... tarafından kullanıldığının tespiti üzerine düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davaya ilişkin ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesine istinaden 01/01/2009-31/10/2013 tarihleri arasına ilişkin ecrimisil miktarının 563,00 TL olarak hesaplandığı, bilirkişi raporundaki taşınmaz ve dönemlerinin birebir aynı olduğu, sadece işgal edilen alan miktarının farklı olduğu, anılan dosyadaki bilirkişi raporu esas alınarak aynı işgal dönemi için 670,00 m2'lik alanın işgali nedeniyle 563,00 TL ecrimisil bedeli ödenecek ise 10.700 m2 'lik alan için ödenmesi gereken miktarın 8.992,00 TL olduğu anlaşıldığından dava konusu 153.682,50 TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinin 8.992,00 TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 143.690,00 TL'lik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu 153.682,50 TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinin 143.690,00 TL'lik kısmının iptaline, 8.992,00 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacının arazi üzerinde işgalci olduğu, bilirkişi heyetinin arazi rayiç bedelinin çok altında bir değeri ecrimisil bedeli olarak belirlediği, taşınmaza emsal olabilecek değerler açıklanmış olmasına rağmen bu hususun irdelenmediği, taşınmazın bulunduğu yerin rayicin çok üzerinde kira geliri getirebilecek bir mevkide bulunduğu, usule ve hukuka uygun tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından kararın iptal edilen kısım yönünden bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Mahkeme kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 2. fıkrasında; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." hükmü yer almıştır. Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." düzenlemesi yer almıştır. Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işlem ile 12970,00 m² taşınmazın 10.700 m²'lik kısmı fuzulen işgal edildiğinden bahisle 153.682,50 TL ecrimisil tahakkuk ettirildiği, dava konusu taşınmazın 670,00 m2'lik kısmının dava dışı... tarafından kullanıldığının tespiti üzerine düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davaya ilişkin ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporu esas alınarak, ayrıca keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmayıp, işgal edilen alanların oranlanması suretiyle hesaplama yapıldığı, bu hesaplama uyarınca İdare Mahkemesince dava konusu işlemin kısmen iptali, kısmen davanın reddine karar verildiği görülmektedir. İşgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, ayrıca 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği hükmü ile emsal ecrimisil ve kira bedellerinin de dikkate alınması gerektiği kuşkusuzdur. Bu durumda; temyize konu mahkeme kararında ve dayanağı bilirkişi raporunda taşınmazın emlak vergisine esas değerinin dikkate alınmadığı, taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %1,5'undan az olmamak üzere ecrimisil belirlenmesi gerektiği kuralının açık olduğu göz önünde bulundurulduğunda, gerek duyulması halinde bilirkişilerden ek rapor alınarak taşınmazın emlak vergi değerinin %1,5'undan da az olmayacak şekilde birim bedelin dava konusu döneme yeniden değerleme oranı uygulanıp uyarlamak suretiyle hesaplama yapılarak bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirmeye dayalı olarak verilen Mahkeme kararının iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu... İdare Mahkemesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 08/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.