Danıştay Emlak Dairesi · E. 2023/4896 · K. 2024/4736

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/4896 E.  ,  2024/4736 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/4896 Karar No : 2024/4736 TEMYİZ EDEN (DAVALI) :... Defterdarlığı ... Milli Emlak Dairesi Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi Genel Müdürlüğü İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Zeytinburnu ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... ada, ... parsel sayılı tamamı Hazineye ait 8.987,00 yüzölçümlü taşınmazın 860,00 m² si üzerinde bahçe ve yol yapılmak suretiyle davacı tarafından 02/04/2014 - 15/10/2014 tarihleri arasındaki dönemde işgal edildiğinden bahisle 32.027,34.-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbanamesine yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararla; davacı tarafından fuzulen işgal edilen ... sayılı parselin bitişiğinde bulunan ... sayılı parselde bulunan binalar ve arsa için davacının Türkiye Kömür İşletmeleri ile yapılan kira sözleşmesi nedeniyle kiracı sıfatının bulunduğu, .. sayılı parsel için yapılan 2014 yılı kira sözleşmesi dikkate alındığında ise 11.338 m2 için aylık kira bedeli 9.720,18-TL olduğuna göre, fuzulen işgal edilen 860 m2 için aylık 737,00-TL, 6 aylık bedelin ise ( dava konusu işleme göre) 4.422,00-TL olduğu sonucuna varıldığından, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 4.422,00-TL yi aşan kısmın iptaline, 4.422,00-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmaz için ecrimisil bedeli tespit edilirken, taşınmazın emlak vergisine esas değerinin %3'ü üzerinden hesaplama yapıldığı, bu nedenle dava konusu işlemin hukuka ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır. Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır. İşgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, ayrıca 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği hükmü ile emsal ecrimisil ve kira bedellerinin de dikkate alınması gerektiği kuşkusuzdur. İdare Mahkemesince, davacı tarafından fuzulen işgal edilen ... sayılı parselin bitişiğinde bulunan ... sayılı parselde bulunan binalar ve arsa için davacıyla Türkiye Kömür İşletmeleri arasında yapılan 2014 yılı kira sözleşmesinde yer alan kira tutarından yola çıkılarak ecrimisil bedelinin hesaplanması yoluna gidildiği ve bu yöntemle belirlenen tutar üzerinden hüküm kurulduğu görülmekte ise de; ecrimisil tutarının, taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak kaydıyla, taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörler dikkate alınarak hesaplanması gerektiği, yalnızca yan parsele ait kira bedelleri esas alınarak hesaplama yapılması taşınmazın gerçek ecrimisil bedelinin tespiti için yeterli bir veri olarak kabul edilemeyecektir. Bu durumda; temyize konu mahkeme kararında taşınmazın emlak vergisine esas değerinin dikkate alınmadığı, taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimsil belirlenmesi gerektiği kuralının açık olduğu göz önünde bulundurulduğunda, gerek duyulması halinde bilirkişilerden rapor alınarak taşınmazın emlak vergi değerinin %3'ünden de az olmayacak şekilde birim bedelin dava konusu döneme yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle hesaplama yapılarak bir karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirmeye dayalı olarak verilen Mahkeme kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 16/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.