Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/5027 · K. 2024/6071

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5027 E.  ,  2024/6071 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5027 Karar No : 2024/6071 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- ... Turizm Taahhüt Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... 2- ... Kaymakamlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Antalya ili, Alanya ilçesi, ... Mahallesinde bulunan, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 2.270,00 m²'sinin 19/08/2014-09/02/2015 tarihleri arasında iskele ve mendirek (2 parça halinde beton taş ve ahşap döşeme iskele mendirek) yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 132.005,17 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali ile ödenen 112.204,00 TL tutarındaki ecrimisil bedelinin ödeme tarihinden itibaren 6183 sayılı Kanun'a göre hesaplanacak gecikme faiziyle iadesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapora göre, taşınmazın 2.124,00 m²'si üzerinde iskele yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden dolayı istenebilecek ecrimisil bedelinin 67.157,99 TL olabileceği anlaşılmakla, idarece fazladan tahakkuk ettirilen 64.847,18 TL ecrilmisilde hukuka uyarlık, istenilen ecrimisilin 67.157,99 TL’lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı tarafından dava öncesinde yatırılan 112.204,00 TL'nin işlemin iptal edilen kısmına isabet eden 64.847,18 TL'sinin davacıya iadesi gerekiği gerekçesiyle, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 64.847,18 TL'lik kısmının iptaline, 67.157,99’lik kısmı yönünden davanın reddine; tazmin isteminin kısmen kabulüne, 64.847,18 TL'nin dava tarihi olan 11/01/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine, bu tutarı aşan kısmın tazmini isteminin reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : İşgal bulunmadığı, yeniden keşif yapılması gerektiği, kıyının kayalık alanda bulunduğu, kıyı ile otel arasında herhangi bir yapı yapılmadığı, kayalık alanın kullanılmadığı, kıyıya ait fotoğreflardan da bu durmun bariz olduğu ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Kıyının iskele yapılmak suretiyle işgal edildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki emsalin Kargıcak Mahallesindeki 2010 yılına ait ön izin sözleşmesi ile belirlenen birim bedeli olduğu, bu bedelin emsal alınacak mesafede bulunmadığı, güncel de olmadığı, emsal alınan taşınmazın 2015 yılı kira sözleşmesinde birim bedelinin 132,74 TL olarak belirtildiği, dosyaya emsal olarak sundukları ... Mahallesinde ... Otel (... Turizm İnş. A.Ş.) ile 2015 yılı için 146,92 TL/m², ... Mahallesinde ... Otel (... Otelcilik Tur. Tic. A.Ş.) ile 2015 yılı için 155,51 TL/m², dava konusu ... Mahallesinde ... Otelin işgali nedeniyle de 2014 yılı için 116,19 TL/m² ve 2015 yılı için 138,80 TL/m² değer belirlendiği, belirlenen bedelin fahiş olmadığı, taşınmazın piyasası dikkate alınarak rayiç bedeller üzerinde Komisyonca belirlendiği ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ :... DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin 67.157,99 TL ecrimisil tutarındaki kısmı ile tazminat istemi yönünden davanın reddine yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının onanması; davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile kararın İdare Mahkemesinin dava konusu işlemin 64.847,18 TL ecrimisil tutarındaki kısmın iptali ile bu tutarın davanın açıldığı 11/01/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Davacının, temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar; kararın, dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 67.157,99 TL tutarındaki kısmı ile tazminat istemi yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır. Davalı idarenin, kararın dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 64.847,18 TL'lik tutarındaki kısmın iptali ile bu tutarın davanın açıldığı 11/01/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince; Dosyanın incelenmesinden, 19/08/2014-09/02/2015 tarihleri arasında davacı tarafından turistik tesiste iskele ve mendirek (2 parça halinde beton taş ve ahşap döşeme iskele mendirek olarak) kullanılmak suretiyle işgal edildiği anlaşılan taşınmaz ile ilgili olarak; davalı idare tarafından 2012 ve 2013 dönemine ait ecrimisil bedelinin davacı şirket tarafından ödendiği belirtilerek, Konaklı Mahallesindeki iskele nedeniyle ... Otel (... Turizm İnş. A.Ş.) ile 2015 yılı için 146,92 TL/m², ... Mahallesindeki iskele nedeniyle ...Otel (... Otelcilik Tur. Tic. A.Ş.) ile 2015 yılı için 155,51 TL/m² birim bedeli emsal alınmak suretiyle, dava konusu taşınmazdaki iskele ve mendirek nedeniyle 75,00 TL/m² ile 41,10 TL/m² muhdesat bedeli olmak üzere 2014 yılı için 116,10 TL/m², 2015 yılı için ise 95,00 TL/m² ile 43,80 TL/m² olmak üzere toplam 138,80 TL/m² birim bedeli üzerinden ecrimisil hesaplandığı; İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, ... Mahallesinde Antalya Defterdarlığı tarafından 2010 yılında kiraya verilen taşınmazın m² birim bedeli olan 47,62 TL'nin güncellenmesi suretiyle 2014 yılı için 66,14 TL/m², 2015 yılı için 66,31 TL/m² birim bedel dikkate alınmak suretiyle ecrimisil bedelinin tespit edildiği görülmüştür. Ecrimisilin; işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, ecrimisilin fahiş olduğu iddiasının emsal bir taşınmaza göre değerlendirilmesi yolunun seçilmesi ve bu emsalin taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan nitelikte olması gerektiği kuşkusuzdur. Bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu iskelenin davacı şirket tarafından plaj ve müştemilatı olarak ticari amaçla işgal edildiği, davalı idarece emsal alınması istenilen güncel ön izin sözleşmelerin dava konusu taşınmaza en yakın mesafedeki taşınmazların iskele olarak kullanımına ilişkin oldukları halde, bilirkişilerce bu hususta herhangi bir tespit ve değerlendirme yapılmadığı, somut bir veri ortaya konulmaksızın daha uzak mesafedeki taşınmazın 2015 yılına ilişkin ön izin sözleşmesi ile güncel kullanım bedeli yerine 2010 yılına ait bedelin güncellenerek ecrimisil bedeli hesaplandığı görülmektedir. Diğer bir ifadeyle, bilirkişiler tarafından dava konusu taşınmaza daha yakın mesafedeki benzer kullanım nedeniyle yapılan güncel ön izin sözleşmeleriyle belirlenen bedel ile farklı konumda yer alan (Kargıcak Mahallesindeki güncel olmayan ön izin sözleşmesindeki bedele göre) daha çok kira getirisi olan ve işgalciye sağladığı faydanın da benzer olduğu emsal kullanım alanları birlikte değerlendirilmediği, ön izin sözleşmelerindeki bedellerin, bilirkişi raporunda belirlenen bedelden yüksek olması nedeniyle bir çok otel işletmesinin taşınmazı kiralamaktansa, işgal suretiyle kullanmak isteyeceği açık olup uyuşmazlığın çözümü için yaptırılan ve karara dayanak alınan bilirkişi raporunda ise bu durum dikkate alınmadan ecrimisil hesaplaması yapıldığı görüldüğünden, söz konusu raporun hükme esas alınabilecek yeterlilikte olmadığı anlaşılmıştır. Mahkemece, davacının dava konusu taşınmazın ecrimisil döneminde kullanımına ilişkin ecrimisil miktarının; varsa önceki dönem ödenen ecrimisil tutarı da araştırılarak, bilirkişilerce, uyuşmazlığa konu alan için, emsal oluşturabilecek yakın yerlerin kira bedeli ve taşınmazın emlak vergi değeri dikkate alınarak, davalı idare tarafından dosyaya sunulan taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan nitelikteki ön izin sözleşmeleri de dikkate alınarak yapılacak inceleme sonucu düzenlenecek ek bir raporda değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu durumda, temyiz konusu kararın iptal ve kabule ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin ... TL tutarındaki kısmı ile tazminat istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının oybirliği ile ONANMASINA, 3. Anılan İdare Dava Dairesi kararının ihbarnamenin ...TL tutarındaki kısmın iptali ile bu tutarın davanın açıldığı 11/01/2016 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine ilişkin kısmının oyçokluğu ile BOZULMASINA, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 04/11/2024 tarihinde kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : İdare Mahkemesince verilen kararın iptal ve kabul kısmına ilişkin istinaf başvurusunun reddine yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının iptal ve kabule ilişkin kısmının da onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.