Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/5065 · K. 2024/4190

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/5065 E.  ,  2024/4190 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/5065 Karar No : 2024/4190 TEMYİZ EDENLER (DAVALILAR) : 1- ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... 2- ... Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... DİĞER DAVALI : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Bursa ili, Gemlik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne engelli personel atamaları kapsamında veri hazırlama kontrol işletmeni olarak atanan davacının, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca, atamasının iptal edilmesine ilişkin Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı dört aylık maaş alacağına karşılık 16.223,73-TL maddi ve 50.000-TL manevi tazminatın yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararıyla; EKPSS'ye zihinsel engel grubundan girmesine ve puan almasına, ÖSYM tarafından da davacının atamaya esas yerleştirmesinin zihinsel engel grubu üzerinden yapılmasına karşın, davacı tarafından verilen ön kabul ve taahhüt beyanı ile Milli Eğitim Bakanlığına sunulan engelli personel atama başvuru formunda özür grubu olarak ''ruhsal ve duygusal, süreğen (kronik)'' olarak aynı doğrultuda beyanda bulunulduğu, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından atamasının anılan başvuruya göre yapıldığı, ÖSYM sınav koordinatörlüğünde bulunan yetkilinin sağlık kurulu raporundaki ifadeleri hatalı olarak yorumlayarak yönlendirmesiyle genel engelliler yerine zihinsel engelliler yazdığı, dolayısıyla sınav başvuru formunda engel grubunun zihinsel olarak girilmesinde kendisinin herhangi bir kastının veya kusurunun bulunmadığı, dolayısıyla davacının memurluğa alınması şartlarından herhangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması nedeniyle 657 sayılı Kanunu’nun 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Devlet memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline, davacının maddi tazminat isteminin kabulü ile 16.223,73-TL maddi tazminatın dava tarihinden (13/07/2020) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile takdiren 10.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden (13/07/2020) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesince; Mahkeme kararının "dava konusu işlemin iptali ile 16.223,73-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine yönelik kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı, kararın manevi tazminat istemi yönünden hükmedilen kısmının incelenmesinde ise; her ne kadar olayda tazminat istemine dayanak alınan işlem mahkeme kararıyla iptal edilmiş ise de, bu işlem hakkında verilen iptal kararının tek başına idarenin manevi tazminat sorumluluğunu doğurmayacağı ve manevi tazminat ödenmesini gerektirmeyeceği, ortada ağır hizmet kusuru ile sakatlanmış bir işlemin varolmadığı, davacının sağlık raporu ile ÖSYM başvuru formundaki engel durumunun farklı olması nedeniyle tesis edilen işlem nedeniyle davalı idarelerin manevi tazminat sorumluluğunun olacağının kabulüne olanak bulunmadığı, dolayısıyla manevi tazminat verilmesini gerektirecek bir durum bulunmadığından, kararın 10.000,00-TL manevi tazminatın davalı idarelerce davacıya ödenmesine karar verilmesi kısmında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle davalı idarelerin istinaf başvurusunun kısmen reddine, kısmen kabulüne, kararın; "dava konusu işlemin iptali ile 16.223,73-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine" ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurularının reddine,"10.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden (13/07/2020) itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi" kısmının kaldırılmasına, bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davalılardan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi Başkanlığı ile Bursa Valiliği tarafından, davacının puanı olmayan bir engel grubunda atamasının yapıldığının tespit edilmesi üzerine atamasının iptal edildiği, başvuruya ilişkin bilgilerin gerçeğe uygun olarak kayıt altına alınması hususundaki yükümlülük ve sorumluluğun adaylara ait olduğu, zihinsel engel grubunda yer aldığı kabul edilerek kendisine ek süre verilmesi nedeniyle ayrıcalıklı konuma geldiği, idarelere yüklenebilecek herhangi bir kusur veya hata bulunmadığı belirtilerek, Bölge İdare Mahkemesince verilen kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı, Balıkesir Devlet Hastanesinden verilen 06/05/2014 tarihli "Engelli Sağlık Kurulu Raporu" ile, 22/04/2018 tarihinde yapılacak olan EKPSS sınavına katılmak üzere, 12/02/2018 tarihinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Balıkesir İl Müdürlüğüne başvuruda bulunmuş, ön kabul ve taahhüt beyanı imzalayarak aynı tarihte (12/02/2018) ÖSYM biriminde sınav başvuru kaydını oluşturmuştur. ÖSYM sınav başvuru kaydında engel durumu "zihinsel" olarak kaydedilen davacı, bu başvuru kaydına istinaden 22/04/2018 tarihinde yapılan EKPSS sınavına katılmış ve sınav sonucuna göre, Gemlik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak yerleştirilmiş, sonrasında davacının sağlık kurulu raporunda belirtilen engel durumu ile, EKPSS başvuru formundaki engel durumunun farklı olması nedeniyle, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin (B) bendinin 2. alt bendi ile 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca atamasının iptaline yönelik Bursa Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğünün ...tarih ve ... sayılı dava konusu işlem tesis edilmiştir. Bunun üzerine temyizen incelenen dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun "Genel ve özel şartlar" başlıklı 48. maddesinin (B) bendinin 2. alt bendinde, "kurumların özel kanun veya diğer mevzuatında aranan şartları taşımak" hükmüne yer verilmiş, "Memurluğun sona ermesi" başlıklı 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca maddesinde, "Memurluğa alınma şartlarından her hangi birini taşımadığının sonradan anlaşılması veya memurlukları sırasında bu şartlardan her hangi birini kaybetmesi" Devlet memurluğunu sona erdiren sebepler arasında sayılmıştır. Engelli Kamu Personel Seçme Sınavı ve Engellilerin Devlet Memurluğuna Alınmaları Hakkındaki Yönetmeliğin, Adayların başvurmaları ve atanmaları başlıklı 15/4 maddesinde; " Gerçeğe aykırı belge verdiği veya beyanda bulunduğu tespit edilenlerin atamaları yapılmaz, atamaları yapılmış ise iptal edilir, bu kişiler hakkında 26/9/2004 tarihli ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uygulanır. Gerçeğe aykırı belge verdikleri veya beyanda bulundukları tespit edilen adaylar hakkında yapılacak işlemler, atama başvuru formunda kamu kurum ve kuruluşları tarafından yazılı olarak belirtilir." hükmüne yer verilmiştir. 22/04/2018 tarihinde yapılan Engelli Kamu Personeli Seçme Sınavı (EKPSS) ve Kura Başvuru kılavuzunun "Genel Kurallar" bölümünün, 1.8 bendinde; "Adaylar beyan ettikleri bütün bilgilerin doğruluğundan sorumludurlar. Bir adayın beyanının gerçeğe uymadığı veya evrak üzerinde sahtecilik yaptığı tespit edildiği takdirde bu aday, aradan geçen süreye bakılmaksızın bu sınavdan elde ettiği tüm haklarını kaybedecektir. Sınava veya kuraya katılma hakkı olmadığı hâlde sınava girip yüksek puan almak veya kurada bir kadroya yerleşmiş olmak, göreve memur olarak atanma hakkı doğurmaz. Koşullardan herhangi birine durumunun uymadığı tespit edilen adaylar, EKPSS/kuraya alınmış olsalar bile bu sınav/kura sonucu ile elde ettikleri hiçbir haktan yararlandırılmazlar" kuralına yer verilmiş, 1.2 bendinde; zihinsel engellilere engel durumlarını dikkate alarak ayrı bir test oluşturulmasına ve sınav süresinin 1/3’ü kadar ek süre verilmesine, okuyucu ve işaretleyici yardımı alarak soru kitapçığını hiç okuyamayan zihinsel engellilere ise sınav süresinin 2/3’ü kadar ek süre verileceği öngörülmüştür. Aynı kılavuzun "2. Adım" başlıklı kısmında, Başvuru Merkezlerinden başvuru işleminin nasıl yapılması gerektiği anlatılmış, bu bölümde; "DİKKAT: Başvuru bilgilerinizin doğruluğundan ve fotoğrafınızın uygunluğundan, başvurunuz onaylandıktan sonra ortaya çıkabilecek yanlışlıktan veya eksiklikten sorumlu olduğunuzu unutmayınız. Onaylanmış, fotoğraflı belgeyi alınız ve EKPSS/Kura’nın bütün aşamalarında size gerekli olabileceğinden saklayınız. BU AŞAMADA BAŞVURU İŞLEMİNİZ HENÜZ TAMAMLANMAMIŞTIR! Bilgilerinizin doğruluğunu kontrol ettikten sonra ONAY KODUNU GÖREVLİYE BİLDİRİNİZ. Görevli onay kodunu girdikten sonra başvuru bilgileriniz sisteme kaydedilecektir. Onay kodu girilmeyen başvurularda sınav/kura başvuru ücreti yatırılamayacağından sorumluluk adaylara aittir. Başvuru bilgileriniz sisteme kaydedildikten sonra sınav/kura başvuru ücretini süresi içinde yatırarak BAŞVURUNUZU TAMAMLAYINIZ. Başvurunuzu başvuru tarihleri içinde https://ais.osym.gov.tr üzerinden MUTLAKA KONTROL EDİNİZ. " uyarısına yer verilmiştir. Aynı kılavuzun "Engel Bilgi Formu" başlıklı maddesinde; "sınavda, 1-Genel Engelliler, 2- Görme Engelliler, 3-İşitme Engelliler, 4- Zihinsel Engelliler olmak üzere dört engel grubunun olduğu, Engel Sağlık Kurulu raporunda Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal Bozukluklar alanında özür oranları cetveline uygun olarak belirlenmiş zeka işlev bozuklukları [sınırda mental kapasite (IQ:70-80); Hafif (IQ:50-69); Orta ( IQ:35-49); Ağır ( IQ:20-34); Çok Ağır ( IQ:20'nin altında) vb. zeka işlev bozukluğu] belirtilmiş adaylar için engel grubu alanına zihinsel engelliler yazılmalıdır. Engelli Sağlık Kurulu raporunda Zihinsel, Ruhsal, Davranışsal Bozukluklar alanında yukarıda belirtilen zeka işlev bozuklukları dışında ruhsal, duygusal bozukluklar belirtilmiş adaylar için engel grubu alanında genel engelliler yazılacak, engel durumu bilgisi alanında ise Ruhsal ve Duygusal yazılacaktır. Engel bilgisinde yanlış, yanıltıcı veya yalan beyanda bulunanlar ile bilgilerindeki tutarsızlıklar bulunan adayların, yanlış, yanıltıcı bilgilerin sorumluluğu kendilerine aittir. Bilgilerinde gerçeğe uymayan hususlar tespit edilen adaylar, sınav/yerleştirmeden doğan hakları kaybedecekler ve bu durumdan dolayı hak iddia edemeyeceklerdir." şartları düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden; davacının, Balıkesir Devlet Hastanesinden verilen 06/05/2014 tarihli "Engelli Sağlık Kurulu Raporu" ile, 22/04/2018 tarihinde yapılacak olan EKPSS sınavına katılmak üzere, 12/02/2018 tarihinde Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Balıkesir İl Müdürlüğüne başvurduğu, anılan rapor doğrultusunda engel durumunu "ruhsal ve duygusal" olarak belirterek ön kabul ve taahhüt beyanı imzaladığı, aynı tarihte (12/02/2018) ÖSYM biriminde sınav başvuru kaydının oluşturulduğu, ÖSYM sınav başvuru kaydında engel durumunun "zihinsel" olarak kaydedildiği, davacının bu başvuru kaydına istinaden 22/04/2018 tarihinde yapılan EKPSS sınavına katıldığı ve sınav sonucuna göre, Gemlik İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak yerleştirildiği, sonrasında davacının sağlık kurulu raporunda belirtilen engel durumu ile, EKPSS başvuru formundaki engel durumunun farklı olması nedeniyle 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 48. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi ve 98. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Devlet memurluğunun sona erdirilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, EKPSS sınav başvurularında, başvuranlara ilişkin bilgilerin gerçeğe uygun olarak kayıt altına alınmaması durumunda sınav sonucunun herhangi bir hak doğurmayacağı, öte yandan, başvuranlara ilişkin bilgilerin gerçeğe uygun olarak kayıt altına alınması hususundaki yükümlülük ve sorumluluğun başvuru yapan kişilere bırakıldığı, sınav kılavuzunda bu hususta gerekli uyarılara yer verildiği açıktır. Bu durumda; başvuru kılavuzunda adayların zihinsel engelli grubunda sınava girebilmek için belirli zeka işlev bozukluklarına sahip olmaları gerektiği, zeka işlev bozuklukları dışında ruhsal, duygusal bozukluklar belirtilmiş adayların genel engelliler grubunda sınava girebileceği açık bir şekilde belirtilmekte olup, davacının sağlık kurulu raporuna göre atipik affektif bozukluk özrüne sahip olduğu ve engel durumunun da "ruhsal ve duygusal" olduğu, sınav kılavuzuna göre zihinsel engele sahip olanların sınav süresinin 1/3 oranında artırıldığı, yine zihinsel engeli bulunan adayların kendileri için hazırlanan soru kitapçığını kullanacağı, bu haliyle davacının kendi durumuna göre katılması gereken sınavdan farklı bir sınava katıldığı, sınav kılavuzuna göre başvuru kayıtlarını gerçeğe uygun olarak düzenlenmesi yükümlülüğünün başvurana ait olduğu ve sınav kılavuzunda bu doğrultuda gerekli uyarı ve bilgilendirmelerin yapıldığı hususları dikkate alındığında, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali ile davacının maddi tazminat isteminin kabulü, 16.223,73-TL maddi tazminatın dava tarihinden (13/07/2020) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesi, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile takdiren 10.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden (13/07/2020) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesi, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının kısmen reddi, kısmen kabulü, İdare Mahkemesi kararının; "dava konusu işlemin iptali ile 16.223,73-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine" ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurularının reddi, "10.000,00-TL manevi tazminatın dava tarihinden (13/07/2020) itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi" kısmının kaldırılması ve bu kısım yönünden davanın reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline, davacının maddi tazminat isteminin kabulü ile ...-TL maddi tazminatın dava tarihinden (13/07/2020) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine, manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile takdiren ...-TL manevi tazminatın dava tarihinden (13/07/2020) itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin manevi tazminat isteminin reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının kısmen reddi, kısmen kabulü, İdare Mahkemesi kararının; "dava konusu işlemin iptali ile ...-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davalı idarelerce davacıya ödenmesine" ilişkin kısmına yönelik istinaf başvurularının reddi, " ...-TL manevi tazminatın dava tarihinden (13/07/2020) itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davacıya ödenmesi" kısmının kaldırılması ve bu kısım yönünden davanın reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın, ... Bölge İdare Mahkemesi ... Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 16/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.