Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/5069 · K. 2024/6072

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5069 E.  ,  2024/6072 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5069 Karar No : 2024/6072 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Kaymakamlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Turizm Transport ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptal ve kabule ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Antalya ili, Alanya ilçesi, ... Mahallesinde bulunan tamamı Hazineye ait 9.719,00 m² yüzölçümlü taşınmazın 2.989,00 m²'sinin 01/04/2014-06/08/2015 tarihleri arasında ...Hotel adlı turistik tesis için iskele ve mendirek yapılmak suretiyle işgal edilmesi nedeniyle 509.242,90 TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali ve ihtirazi kayıt ile ödenen 437.075,83 TL ecrimisil bedelinin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte iadesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapora göre, taşınmazın fuzulen işgal edilmesi nedeniyle istenebilecek ecrimisil bedelinin 269.565,95 TL olması gerektiği anlaşıldığından, istenilen ecrimisilin 269.565,95 TL’lik kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı; davacının erken ödeme suretiyle yararlandığı indirim oranı uygulanması sonucu belirlenen 207.944,77 TL'nin davacıya iadesi gerektiği gerekçesiyle, dava konusu ihbarnamenin 239.676,95 TL'lik kısmının iptaline, 207.944,77 TL’nin davacıya iadesine, bu tutarı aşan kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Bilirkişilerce emsal alınırken esaslı hata yağıldığı, güncel olmayan eski tarihli kira sözleşmesinin emsal alınamayacağı, idarelerince dosyaya sunulan 17 adet iskele için 2017 itibarıyla ön izin sözleşmesi imzalandığı, buna göre 2017 yılı için 132,74 TL/m² birim bedelinin kararlaştırılmış olduğu, benzer bir ön izin sözleşmesinin ... Turizm ve Ticaret A.Ş. ile imzalandığı ve m² birim bedelinin 115,00 TL üzerinden itirazsız ödendiği, dava konusu taşınmaza emsal alınan Kargıcak Mahallesindeki iskelenin 2010 yılı sözleşmesinin 2015 yılında güncellenerek 30.000,00 TL üzerinden imzalandığı ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının iptal ve kabule ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Dosyanın incelenmesinden, 01/04/2014-06/08/2015 tarihleri arasında davacı tarafından turistik tesiste iskele ve mendirek olarak kullanılmak suretiyle işgal edildiği anlaşılan taşınmaz ile ilgili olarak; ... Mahallesindeki iskele nedeniyle ... Otel (... Turizm İnş. A.Ş.) ile 2015 yılı için 146,92 TL/m², ... Mahallesindeki iskele nedeniyle ...Otel (... Otelcilik Tur. Tic. A.Ş.) ile 2015 yılı için 155,51 TL/m² birim bedeli emsal alınmak suretiyle, dava konusu taşınmazdaki iskele ve mendirek nedeniyle 75,00 TL/m² ile 41,10 TL/m² muhdesat bedeli olmak üzere 2014 yılı için 116,10 TL/m², 2015 yılı için ise 95,00 TL/m² ile 43,80 TL/m² olmak üzere toplam 138,80 TL/m² birim bedeli üzerinden ecrimisil hesaplandığı; İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, ... Mahallesinde Antalya Defterdarlığı tarafından 2010 yılında kiraya verilen taşınmazın m² birim bedeli olan 47,62 TL'nin güncellenmesi suretiyle 2014 yılı için 65,68 TL/m², 2015 yılı için 68,21 TL/m² birim bedel dikkate alınmak suretiyle ecrimisil bedelinin tespit edildiği görülmüştür. Ecrimisilin; işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, ecrimisilin fahiş olduğu iddiasının emsal bir taşınmaza göre değerlendirilmesi yolunun seçilmesi ve bu emsalin taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan nitelikte olması gerektiği kuşkusuzdur. Bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu iskelenin davacı şirket tarafından plaj ve müştemilatı olarak ticari amaçla işgal edildiği, davalı idarece emsal alınması istenilen güncel ön izin sözleşmelerin dava konusu taşınmaza en yakın mesafedeki taşınmazların iskele olarak kullanımına ilişkin oldukları halde, bilirkişilerce bu hususta herhangi bir tespit ve değerlendirme yapılmadığı, somut bir veri ortaya konulmaksızın daha uzak mesafedeki taşınmazın kira getirisinin esas alınarak ecrimisil bedeli hesaplandığı görülmektedir. Diğer bir ifadeyle, bilirkişiler tarafından dava konusu taşınmaza daha yakın mesafedeki benzer kullanım nedeniyle yapılan güncel ön izin sözleşmeleriyle belirlenen bedel ile farklı konumdaki (Kargıcak Mahallesindeki ön izin sözleşmesindeki) bedele göre daha çok kira getirisi olan ve işgalciye sağladığı faydanın da benzer olduğu emsal kullanım alanları birlikte değerlendirilmediği, ön izin sözleşmelerindeki bedellerin, bilirkişi raporunda belirlenen bedelden yüksek olması nedeniyle bir çok otel işletmesinin taşınmazı kiralamaktansa, işgal suretiyle kullanmak isteyeceği açık olup uyuşmazlığın çözümü için yaptırılan ve karara dayanak alınan bilirkişi raporunda ise bu durum dikkate alınmadan ecrimisil hesaplaması yapıldığı görüldüğünden, söz konusu raporun hükme esas alınabilecek yeterlilikte olmadığı anlaşılmıştır. Aynı Mahalledeki taşınmazın 2.270,00 m²'sinin iskele ve mendirek yapılmak suretiyle 19/08/2014-09/02/2015 dönemindeki işgali nedeniyle 132.005,17 TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:...sayılı dosyasında verilen karara karşı tarafların yaptığı istinaf başvurularının reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, tarafların temyizi üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 04/11/2024 tarih ve E:2023/5027, K:2024/6071 sayılı kararıyla kısmen bozulmuştur. Mahkemece, dava konusu taşınmazın ecrimisil döneminde kullanımına ilişkin ecrimisil miktarının; varsa önceki dönem ödenen ecrimisil tutarı da araştırılarak, bilirkişilerce, uyuşmazlığa konu alan için, emsal oluşturabilecek yakın yerlerin kira bedeli dikkate alınarak, davalı idare tarafından dosyaya sunulan taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan nitelikteki ön izin sözleşmeleri ile yukarıda belirtilen dosyada verilecek karar da dikkate alınarak yapılacak inceleme sonucu düzenlenecek ek bir raporda değerlendirilmek suretiyle bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu durumda, dava konusu işlemin kısmen iptali ve ödenen ecrimisil tutarının kısmen iadesi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptal ve kabule ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 04/11/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : İdare Mahkemesince verilen kararın iptal ve kabul kısmına ilişkin istinaf başvurusunun reddine yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının iptal ve kabule ilişkin kısmının onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.