Danıştay Vergi Dairesi · E. 2023/5174 · K. 2024/6096
Danıştay 3. Daire Başkanlığı 2023/5174 E. , 2024/6096 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5174 Karar No : 2024/6096 TEMYİZ EDENLER :1-(DAVALI) ... Vergi Dairesi Müdürlüğü/... VEKİLİ : Av. ... 2-(DAVACI) ... Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasına davalı idarece yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı şirket adına, kaynak suyu kiralama ödemelerine ilişkin katma değer vergisini düzenlenmiş bir fatura olmadan kayıt ve beyanlarına yansıttığı, verilen sipariş avansları hesabında bulunan 1.815.000-TL'yi ortağına kullandırmasına karşın faiz geliri hesaplamadığı ve bu gelire ilişkin fatura düzenlemediği, şirket aracını emsallerine nazaran daha düşük bedelle ortağına sattığı ve bu satış sebebiyle hesaplaması gereken geliri kurum kazancına ilave etmediğinden bahisle 2017 yılının Ocak ila Aralık dönemleri için re'sen salınan bir kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 353. maddesinin 1. bendi uyarınca kesilen özel usulsüzlük cezasının kaldırılması istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu tarhiyat ve özel usulsüzlük cezasının, şirket ortağına verilen avans ve emsaline nazaran daha düşük bedelle araç satışından kaynaklanan kısmında hukuka aykırılık görülmediği, davacı şirket hakkındaki vergi inceleme raporunda, davacı ile Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ile Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü arasında ayrı ayrı doğal kaynak suyu kiralama sözleşmeleri yapıldığı ve davacı tarafından buna ilişkin tahsilat makbuzlarının inceleme sırasında ibraz edilmesine karşın davacıya düzenlenen bir fatura olmadığının saptandığının belirtildiği ancak sözleşmelere istinaden kaynak kiralamaları için yapılan ödemeler kapsamında davacı adına fatura düzenlenmesinin zorunlu olduğundan bahisle davacı adına tarhiyatın yapıldığı ve özel usulsüzlük cezasının kesildiği olayda, ilgili belediyeler nezdinde herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmadığı, söz konusu katma değer vergisinin bu belediyeler tarafından beyan edilip edilmediği yönünde herhangi bir tespite yer verilmediği gibi inceleme raporunda da sözleşmeler uyarınca yapılan ödemelerin tahsilat makbuzu karşılığında defterlere kaydedildiği kabul edildiği görüldüğünden eksik incelemeye dayalı olduğu sonucuna varılan tarhiyatın ve özel usulsüzlük cezasının kaynak suyu kiralama ödemelerinden kaynaklı kısmının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle dava konusu tarhiyat ve özel usulsüzlük cezası azaltılmıştır. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Mükelleflerin ancak kendilerine yapılan teslim ve hizmetler dolayısıyla düzenlenen fatura ve benzeri vesikalarda gösterilen katma değer vergisini indirime konu edebileceği ve davacı şirket temsilcisinin de şirket adına düzenlenen bir fatura olmadan, sözleşmeye istinaden yapılan ödemelerde yer alan katma değer vergisinin indirim konusu yapıldığını beyan ettiğinden, tarhiyatın kaynak suyu kiralama ödemelerinden kaynaklı kısmında hukuka aykırılık görülmediği, somut bir tespit olmaksızın özel usulsüzlük cezası kesilemeyeceği gerekçesiyle davalı idare istinaf başvurusu kabul edildikten sonra Vergi Mahkemesi kararının, dava konusu tarhiyatın ve özel usulsüzlük cezasının kaynak suyu kiralama ödemelerinden kaynaklı kısmına ilişkin hüküm fıkrası kaldırıldıktan sonra özel usulsüzlük cezasının sözü edilen nedenden kaynaklı kısmı kaldırılmış, tarhiyatın değinilen kısmı yönünden ise dava reddedilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, kaynak kiralama sözleşmesine istinaden ödenen tutarlarda yer alan katma değer vergisini fatura almaksızın kayıt ve beyanlarına yansıttığı saptanan davacı adına kesilen özel usulsüzlük cezasında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. Davacı tarafından, ödemelerin gerçekleştirildiğinin inceleme elemanı tarafından da kabul edildiği, belediyelerin mükellefiyetleri ile ilgili durumun kendilerini etkilemeyeceği, ortada bir hazine zararı bulunmadığı, tarhiyatın eksik incelemeye dayandığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. TARAFLARIN SAVUNMALARI: Davacı tarafından, kaynak kiralamaya ilişkin ödemelerin dekont ve tahsilat makbuzlarıyla ortaya konulduğu, belge düzenleme zorunluluğu olduğu belirtilen belediyeler nezdinde herhangi bir inceleme yapılmadığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. Davalı idare tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ: Davacı temyiz isteminin kabulü, davalı idare temyiz isteminin ise reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı şirket adına, kaynak suyu kiralama ödemelerine ilişkin katma değer vergisini düzenlenmiş bir fatura olmadan kayıt ve beyanlarına yansıttığı, verilen sipariş avansları hesabında bulunan 1.815.000-TL'yi ortağına kullandırmasına karşın faiz geliri hesaplamadığı ve bu gelire ilişkin fatura düzenlemediği, şirket aracını emsallerine nazaran daha düşük bedelle ortağına sattığı ve bu satış sebebiyle hesaplaması gereken geliri kurum kazancına ilave etmediğinden bahisle dava konusu tarhiyat yapılmış, özel usulsüzlük cezası kesilmiştir. Davacı tarafından, sözleşmelere dayalı olarak gerçekleştirilen kaynak suyu kiralama ödemelerine ilişkin dekont ve tahsilat makbuzları ile Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü'ne yapılan ödemelere konu katma değer vergisinin bu genel müdürlük tarafından beyan edildiğine dair açıklama sunulmuştur. İLGİLİ MEVZUAT: 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 3. maddesinin (B) fıkrasında; vergilendirmede, vergiyi doğuran olay ve bu olaya ilişkin muamelelerin gerçek mahiyetinin esas olduğu, gerçek mahiyetin, yemin hariç her türlü delille ispatlanabileceği, iktisadi, ticari ve teknik icaplara uymayan veya olayın özelliğine göre normal ve mutad olmayan bir durumun iddia olunması halinde ispat külfetinin bunu iddia edene ait olduğu düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davalı idare tarafından, temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; kaynak suyu kiralama ödemelerinden kaynaklı özel usulsüzlük cezasının kaldırılmasına ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur. Davacı şirketin, kendisine kaynak suyu kiralayan Sakarya Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü ile Aydın Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünce bu kiralama faaliyeti nedeniyle aldığı ödemelere ilişkin iktisadi bir işletme nezdinde fatura düzenlemediği dolayısıyla davacının kiralama nedeniyle yaptığı ödemelere konu katma değer vergisini indirime konu edemeyeceğinden bahisle tarhiyat yapılmış ise de söz konusu ödemelerin sözleşme kapsamında gerçekleştirildiği, ödemelere dair sunulan belgelerde katma değer vergisinin ayrıca gösterildiği, bu ödemelerin gerçek olmadığı ya da ilgili belediyelerin tahsil ettiği katma değer vergisini beyan etmedikleri yönünde davalı idarece herhangi bir saptama da yapılmadığı dikkate alındığında, salt bu idareler nezdinde oluşacak iktisadi bir işletme tarafından fatura düzenlenmediğinden bahisle yapılan tarhiyatın hukuka aykırı düştüğü sonucuna varıldığından Vergi Dava Dairesi kararının, tarhiyatın kaynak kiralama ödemelerinden kaynaklı kısmı yönünden davanın reddine dair hüküm fıkrasının bozulması gerekmiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1.Davalı idare temyiz isteminin reddine, 2.Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; kaynak kiralama ödemelerinden kaynaklı özel usulsüzlük cezasına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, 3.Davacı temyiz isteminin kabulüne, 4.Kararın; tarhiyatın, kaynak kiralama ödemelerinden kaynaklı kısmına ilişkin hüküm fıkrasının BOZULMASINA, 21/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.