Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/5181 · K. 2024/3676

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5181 E.  ,  2024/3676 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5181 Karar No : 2024/3676 TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... 2- ... Otelcilik Turizm İnşaat Otomotiv İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Aydın ili, Didim ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel numaralı, kocaharıp mevkii sınırları dahilinde bulunan, tapuda niteliği “fundalık ve çalılık” olan, hazine adına kayıtlı taşınmazın, 7.319,54 m2’lik kısmının, oyun evi, tenis kortu, teras, yürüyüş bandı, snack bar, havuz, anfi tiyatro, çim alan, kumsal (şemsiye, şezlong) yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle, 01/10/2013 – 31/12/2016 dönemine ilişkin olarak davacı hakkında düzenlenen, ... tarih ve ... sayılı, 589.877,08-TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesine yapılan itiraz üzerine Didim Kaymakamlığı Milli Emlak Müdürlüğünce düzenlenen ... tarih ve ... sayılı, 589.877,08-TL tutarlı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Mahkemelerince verilecek karara esas alınabilecek nitelik ve yeterlilikte görülen bilirkişi raporunda yer alan tespit ve değerlendirmeler esas alınarak dava konusu edilen ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ile tahakkuk ettirilen 589.877,08-TL ecrimisil tutarının, bilirkişi raporu ile tespit ve hesap edilen 379.025,63-TL'lik kısmında mevzuata ve hukuka aykırılık, bu tutarı aşan 210.851,45-TL'lık kısmında ise mevzuata ve hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 210.850,45-TL'lik kısmının iptaline, 379.025,63-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Davacı tarafından, işgal edilen alanın herkese açık olduğu ve etrafının kapalı olmadığı, kamunun da kullanmakta olduğu, yaz sezonu ve sezonunda kullanılmama şeklinde hesaplamada kullanım sürelerinin dikkate alınmadığı ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davalı idare tarafından, ecrimisil hesaplaması yaparken ilgili kurumlardan görüş sormak suretiyle belli bir bedel tespit edildiği, bilirkişi heyetinin esas aldığı verilerin gerçekçi olmadığı, tesis edilen işlemin usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kısmen kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulması, davanın reddine ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Davacının temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında; "...ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir..." hükmüne; 5. fıkrasında; "Bakanlık, uygulamada birliği sağlamak amacıyla, ecrimisilin tespit ve takdirine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75 ve Geçici 3'üncü maddeleri ile 19/06/2007 günlü, 26557 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak 01/07/2007 tarihinde yürürlüğe giren Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik hükümlerine dayanılarak hazırlanan, 20/08/2011 günlü, 28031 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında; Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği; 5. fıkrasında, emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan yerler için, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değerinin dikkate alınacağı; 10. fıkrasında, ecrimisilin tespit ve takdirinde, İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı gelir elde edilip edilmediği gibi hususların göz önünde bulundurulacağı; 11. fıkrasında, ecrimisil tespit ve takdir edilirken, Hazine taşınmazının değerini etkileyebilecek; imar durumu, yüzölçümü, niteliği, verimi (tarım arazilerinde), alt yapı hizmetlerinden yararlanıp yararlanmadığı, konumu, taşınmazın kullanım şekli ve işgalden dolayı gelir elde edilip edilmediği gibi her türlü ölçütlerin dikkate alınacağı; 12. fıkrasında da; aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurların göz önünde bulundurulacağı düzenlemelerine yer verilmiştir. Dava dosyasının incelenmesinden; dava konusu işlem ile 336 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin 5/3. maddesi uyarınca taşınmaz üzerindeki tesisin bir bütün olarak değerlendirilmek suretiyle kullanımına esas emlak vergi değerinin %3'ü üzerinden m2 birim bedeli belirlenmek suretiyle hesaplama yapıldığı ve 589.877,08-TL ecrimisil tahakkuk ettirildiği, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak düzenlenen bilirkişi raporunda ise taşınmazın kullanım durumlarına göre her bir kullanım açısından ayrı ayrı birim bedel belirlenmek ve Yeniden Değerleme Oranlarına göre yıllar içinde azaltılmak suretiyle hesaplanan bedel üzerinden 379.025,63-TL olmak üzere hesaplama yapıldığı görülmektedir. Bu durumda; işgal edilen dönemler için belirlenen emlak vergi değerinin 336 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasına uygun şekilde taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'üne isabet eden bedel üzerinden belirlendiği görüldüğünden ve anılan Tebliğ uyarınca bu bedelden daha az ecrimisil hesaplanması mümkün olmadığından hukuka uygun olarak tesis edilen dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi yönde verilen temyize konu İdare Dava Dairesi kararının iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalının temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 04/06/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.