Danıştay Emlak Dairesi · E. 2023/5207 · K. 2024/7464

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5207 E.  ,  2024/7464 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5207 Karar No : 2024/7464 TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVALI) ... Valiliği (... Müdürlüğü Milli Emlak Dairesi Başkanlığı) VEKİLİ : Av. ... 2-(DAVACI) ... Derneği VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Yarımadası, ... ada, ... parsel sayılı, Hazineye ait taşınmazın 3.907,00m²sinin, sosyal tesis alanı yapmak suretiyle 21/05/2016-13/07/2017 tarihleri arasındaki dönemde fuzulen işgal edildiğinden bahisle 1.109.058,90TL ecrimisil istenilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgelerle mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak alınan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden; dava konusu taşınmazın, işlemde belirtilen dönemde işgali nedeniyle istenebilecek ecrimisil bedelinin 624.845,53TL olduğu, dolayısıyla dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin bu kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan 484.212,47TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen reddine, dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; işlemin mevzuata ve emsallere uygun olduğu ve kararın, dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu; Davacı tarafından ise, dava konusu taşınmazın ticari bir alan olmadığı, fahiş ecrimisil tespit edildiği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMASI: Taraflarca cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Davalı tarafın temyiz isteminin incelenmesinden; Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Davacı tarafın temyiz isteminin incelenmesinden; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, 75. maddesinin 1. fıkrasında Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisilin istenileceği ve ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmediği gibi fuzuli şagilin kusurunun da aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin, 2. fıkrasında "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur..." düzenlemesi yer almış bulunmaktadır. 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." düzenlemesi bulunmaktadır. Dosyanın incelenmesinden; idarece mahallinde yapılan inceleme sonucunda düzenlenen 13/07/2017 tarihli taşınmaz tespit tutanağında mülkiyeti Hazineye ait arsa vasıflı taşınmazın, toplam 2 adet iki katlı ve 1 adet tek katlı yapı inşası suretiyle, 215m2'lik kısmı kıyı kenar çizgisinin kara yönünde olmak üzere 2.620m2 kıyı dolgu alanının fuzulen işgal edildiğinin tespit edildiği ve... tarih ve ... sayılı Kıymet Takdir Kararıyla 2016 yılı birim m2 bedeli 242,97TL/m2 ve 2017 yılı birim m2 bedeli 252,28TL/m2 olmak üzere toplam 1.109.058,90TL ecrimisil bedeli takdir edildiği; bu bedel dikkate alınarak ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenerek davacıya tebliği üzerine ise, bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlığın çözümü için Mahkemece yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen ve karara dayanak alınan bilirkişi raporunda ise işgale konu taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin araştırılmadığı; 2016 yılı için 130,72 TL/m2 ve 2017 yılı için ise 148,63TL/m2 birim bedel tespiti üzerinden toplam 624.845,53TL ecrimisil alınabileceği yönünde kanaat bildirildiği anlaşılmaktadır. Aynı taşınmazın işgali nedeniyle ve aynı taraflar arasındaki farklı dönemlere ilişkin dava dosyalarının incelenmesinden; - 23/07/2013-03/11/2014 dönemi yönünden düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada, Bölge İdare Mahkemesince; 2013 yılı için 84,74TL/m2 birim bedel üzerinden yapılan hesaplamanın kısmen onama kararı ile kesinleştiği ve Danıştayın kısmen bozma kararına uyularak 2014 yılı yönünden 103,22TL/m2 üzerinden yapılan hesaplama sonucunda verdiği kararın da Dairemizin 17/12/2024 tarih ve E:2023/6354, K:2024/7425 sayılı kararıyla onandığı; - 04/11/2014-20/05/2016 dönemi yönünden düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davada, Bölge İdare Mahkemesince, Danıştayın kısmen bozma kararına uyularak; 2014 yılı için 103,22TL/m2, 2015 yılı için 113,66TL/m2 ve 2016 yılı için 120,00TL/m2 birim bedel üzerinden bizzat yapılan hesaplama sonucunda verdiği kararın da Dairemizin 17/12/2024 tarih ve E:2023/6352, K:2024/7423 sayılı kararıyla onandığı anlaşılmıştır. Bu durumda; yukarıda incelenen yargılamalarda ... parsel sayılı taşınmazın ecrimisil hesaplamasına esas birim bedelinin dava konusu işlemde belirtilen dönemi de kapsayan 2016 yılı için 120,00TL/m2 olarak belirlenmiş olması karşısında, bu bedel dikkate alınarak ve yeniden değerleme oranı kullanılmak suretiyle hesaplama yapılması sonucunda bir karar verilmesi gerekirken; bu hususlar gözetilmeden, eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu esas alınmak suretiyle temyize konu kararın davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA, davanın reddine ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 17/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.