Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/5213 · K. 2024/4067

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5213 E.  ,  2024/4067 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5213 Karar No : 2024/4067 TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- DAVACI : ... Akaryakıt ve Nakliyat Limited Şirketi VEKİLİ: Av. ... 3- DAVALI : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirket tarafından; mülkiyeti davalı idareye ait İzmir ili, Buca ilçesi, ... Caddesi, No:... adresinde tapuda ... ada ... parselde kayıtlı taşınmazı 19/01/2017-03/07/2017 tarihleri arasında akaryakıt istasyonu olarak kullanmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 379.430,00-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesininiptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; ecrimisile konu davalı belediyeye ait taşınmazın 09/11/2012 tarihinde icra yolu ile tahliye edildiği, ... Petrolleri A.Ş. tarafından kiracılık sıfatının tespiti, bu konudaki müdahalenin önlenmesi ve muarazanın giderilmesi talebiyle açtığı davada ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla, ... İmar ve İnşaat San. Tek. Hiz. Ltd. Şti. yönünden kiracılık sıfatının tespitine, davalı belediye yönünden ise sıfat yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verildiği, anılan kararın Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle bozulduğu, İdare Mahkemesi bozma kararına uymayarak önceki kararında ısrar ettiği, ısrar kararına yönelik temyiz incelemesinin henüz sonuçlanmadığı anlaşılmış olup, uyuşmazlık konusu taşınmazdan ... Petrolleri A.Ş.'nin alt kiracısı olan davacı işletici ... Akaryakıt ve Nakliyat Ltd. Şti.'nin ... tarihinde tahliye edildiği ve ısrara ilişkin Mahkemenin kararında davalı idare yönünden kiracılık tespitine yönelik hüküm de bulunmadığı dikkate alındığında davacıdan ecrimisil istenilmesinde hukuka aykırılık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; davaya konu yere ilişkin 29/06/2016-18/01/2017 dönemi ecrimisil tutarının idarece 414.912,00-TL olarak belirlendiğinin ve bu tutarın yargı kararı ile de uygun bulunduğunun anlaşılması karşısında bu tutara göre hesaplanarak günlük birim bedelinin 1.691,17-TL olması gerektiğinin kabulü ile bir sonraki 2017 dönemine ilişkin olarak yeniden değerleme oranı üzerinden yapılan artış ile 2017 yılı birim değerinin 1.691,17x1,0383=1.755,94-TL olması gerektiği, bu yöntemle davaya konu 19.01.2017-03.07.2017 tarihleri arası 165 günx 1.755,94=289.730,10 TL ecrimisil bedeli belirlenmesi gerektiği sonucuna varıldığından davaya konu 379.430,00-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin 289.730,10-TL'lık kısmında hukuka aykırılık bu tutarı aşan 89.699,90-TL'lık kısmında hukuka uyarlık bulunmamış, buna göre, davanın reddi yolundaki isteme konu Mahkeme kararının 289.730,10-TL'lık kısmında hukuka aykırılık bu tutarı aşan kısmında ise hukuka uyarlık görülmediği belirtilerek davacı tarafından yapılan istinaf başvurusunun 289.730,10-TL'lik kısmına yönelik olarak reddine, 89.699,90-TL'lık kısmının ise kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kabul edilen 89.699,90-TL'lık kısmının kaldırılmasına, kaldırılan kısma yönelik olarak dava konusu işlemin 89.699,90-TL'lık kısmının iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Davalı Belediye tarafından, ... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Ltd. şirketi lehine 49 yıllığına intifa hakkı tesis edilerek tapu siciline şerh verilen taşınmazın anılan şirket ile aralarında yapılan ve süresi 01/03/2022 tarihinde sona erecek kira sözleşmesine göre kiralandığı ve kira bedelinin peşin ödendiği, akaryakıt servis ve satış istasyonu faaliyetinin bu kira sözleşmesine dayalı olarak sürdürüldüğü, davalı idare tarafından gerçekleştirilen tahliye işlemine karşı açılan davada ise davalı idarenin mühadalesinin menine karar verildiği, bu duruma göre hukuki bir nedene dayalı olarak taşınmaz üzerinde tasarrufta bulundukları, fuzulen işgalden bahsedilemeyeceği iddia edilerek usul ve yasaya aykırı Mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI :... Sulh Hukuk Mahkemesinin E:..., K:... sayılı ilamının Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve kararı ile bozulduğu, her ne kadar Yargıtay'ın bozma kararı gereğince ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nde yapılan yargılamada yerel mahkeme tarafından önceki kararında direnme kararı verilmiş ise de; davacının davalı Belediye Başkanlığına yönelik kiracılığın tespiti davasının reddedildiği, ilk derece ve yüksek mahkeme kararlarının gerekçe kısmına göre değil hüküm kısmının uygulanması gerektiği, davacı şirketin alt kiracı olduğu ve aralarında kira sözleşmesi imzalanmadığı, bilirkişi raporu ile belirlenen ecrimisil bedelinin rayiç kira bedeline göre düşük olduğu ve şirketin ticari defterleri incelenmeksizin tesit edilen bedelin düşük olduğu ileri sürülerek usul ve yasaya aykırı mahkeme kararının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DAVALININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Taraflardan davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmının gerekçeli onanması, davacının temyiz isteminin kabulu ile redde ilişkin kısmının ise bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında; Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden ecrimisil isteneceği; son fıkrasında da, işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği hükmü yer almıştır. Olayda, mülkiyeti Buca Belediyesi'ne ait İzmir İli, Buca İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel ile ... ada ... parsel üzerinde bulunan taşınmazların ... günlü, ... sayılı Belediye Meclis kararıyla, 49 yıllığına ... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketine kiraya verildiği, bilahare intifa hakkı sahibi belediye iştiraki anılan şirket ile davacı şirket arasında uyuşmazlık konusu taşınmazlara ilişkin olarak 01/03/2012-01/03/2022 tarihlerini kapsayan kira sözleşmesi imzalandığı, Buca Belediye Meclisinin ... günlü, ... sayılı kararıyla, yapılan kiralama ve intifa işleminin kanunun aradığı şartları taşımaması sebebiyle Buca Belediye Meclisinin ... günlü, ... sayılı kararının iptaline karar verildiği, bunun üzerine davacı şirket kiracı sıfatını haiz iken davalı idare tarafından ... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketine karşı açılan tahliye davası sonucunda verilen davanın kabulüyle taşınmazdan tahliyesine yönelik ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve, E:... K:... sayılı kararına dayanılarak davacı şirketin, anılan taşınmazlardan tahliyesinin gerçekleşmesi neticesinde davalı belediye ile anılan şirkete karşı açtığı el atmanın önlenmesi davasında; davacı şirketin ... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketi ile olan kiracılık ilişkisinin tespitine ve davalı idare ile ... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketi tarafından gerçekleştirilen müdahalenin önlenmesi yolunda ... Sulh Hukuk Mahkemesince verilen ... tarih ve E:... K:... sayılı karar sonucunda, 05/02/2014 tarihinde anılan yerde tekrar faaliyette bulunan davacı şirketin, taşınmazı izin almaksızın fuzulen işgal ettiğinden bahisle 05/02/2014-02/07/2014 dönemine ilişkin olarak belirlenen 296.000,00 TL'nin takakkukuna yönelik dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenmesi üzerine görülmekte olan dava açılmıştır. Öte yandan; davacının kiracılık sıfatının tespiti, muarazanın giderilmesi ve müdahalenin önlenmesi istemiyle açılan dava sonucunda, ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve, E:..., K:... sayılı, davacının kiracılık sıfatının devam ettiğinin tespitine, muarazanın giderilmesi ve müdahalenin önlenmesini amaçlayan davanın ise kabulüne ilişkin kararın temyizi üzerine Yargıtay ... Hukuk Dairesinin ... tarih ve, E:..., K:... sayılı kararıyla; "...davacı şirket ile taşınmazların maliki olan davalı Belediye arasında doğrudan bir hukuki ilişki bulunmadığı, kira sözleşmelerinin intifa hakkı sahibi ve kiracılık sıfatı bulunan ... İnşaat Sanayi Teknik Hizmetler Limited Şirketi ile yapıldığı ancak ... gün ve ... sayılı Belediye Meclis kararı ile kurulan intifa hakkının sözkonusu meclis kararının iptali sonucunda anılan şirketin taşınmazlara ilişkin tasarruf hakkının ortadan kalktığı, bu hakkın doğrudan belediyeye geçtiği, dolayısıyla kira sözleşmelerinin dayanaksız kalarak, davacının anılan taşınmazlarda bulunmasının haklı, meşru ve hukuki bir gerekçesi kalmadığı, bu nedenle mahkemenin davanın reddine karar vermesi gerekirken, hatalı nitelendirme ile hüküm kurulduğu..." gerekçesiyle bozulduğu, bozma kararına uyulmayarak ... Sulh Hukuk Mahkemesinin ... tarih ve, E:..., K:... sayılı kararıyla da; önceki gerekçeler genişletilmek suretiyle direnme kararı verildiği, bu kararın temyizen incelenmesi sonucunda, Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06/04/2021 tarih ve, E:2017/(6)3-2641, K:2021/411 sayılı kararıyla onandığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta; davacının adli yargıda açtığı kiracılık sıfatının tespiti istemli davada; Mahkemece, kiracılık ilişkisinin tespiti yönünde karar verilmesi ve bu kararın da Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından 06/04/2021 tarihinde onanmasından dolayı davacının, söz konusu taşınmaz üzerindeki kiracılık sıfatının dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibariyle devam ettiği ve işgalci konumunda olmadığı yargı kararıyla tespit edildiğinden, davacıdan 2886 sayılı Kanun'un 75. maddesine istinaden ecrimisil istenemeyeceği kuşkusuzdur. Bu nedenle; İdare Mahkemesince istnaf yolu açık olarak davanın reddi yolunda verilen karara davacı tarafından yapılan istinaf başvurusu üzerine İzmir Bölge İdare Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen reddi ile kısmen kabulü üzerine kabul edilen kısmın kaldırılarak iptali yolunda karar verilmiş ise de, gelinen bu aşamada davacının kiracılık ilişkisinin tespitine karar verildiğinden davacıdan ecrimisil istenebilmesinin mümkün olmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda, temyize konu Bölge İdare Mahkemesince verilen kararının iptal hükmünün yukarıda belirtilen gerekçe ile onanmasına, davanın reddine ilişkin kısmın ise bozulmasına karar verilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile temyize konu kararın iptale ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçeyle ONANMASINA, 2. Davacının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu kararın, redde ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 24/06/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.