Danıştay Kararı · E. 2023/5270 · K. 2024/6711

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5270 E.  ,  2024/6711 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5270 Karar No : 2024/6711 TEMYİZ EDEN TARAFLAR :1- (DAVACI) ... Toplu Konut Sitesi Yöneticiliği VEKİLİ: Av. ... 2- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ: Av. ... İSTEMİN_KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan kısımlarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul İli, Bakırköy İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ...-...-...-...-... ve ... parsel sayılı taşınmazların çevresinde bulunan, belediyenin sorumluluğundaki 21.000 m²'lik park/yeşil alanın davacı site yönetimi tarafından işgal edildiğinden bahisle 01/11/2012-01/11/2017 tarihleri arasındaki dönem için 1.159.200,00-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Mahkemece yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen raporda; dava konusu işlemde belirtilen taşınmazların belediye lehine terk edilen alanda bulunduğu, etrafının tel örgüyle çevrilip kartlı geçişli kapılardan girilebilen ve Yeşil alan+ Çocuk oyun parkı+ Tenis Kortu+ Basketbol Sahası+ Otopark olarak kullanılan bir alan oluşturulmak suretiyle davacı tarafından fuzulen işgal edildiği belirtilen taşınmazın, 01/11/2012-01/11/2017 tarihleri arasındaki dönem için toplam 1.036.148,00-TL tutarında ecrimisil bedeli tespit edildiği belirtilmişse de Mahkemece; yeniden değerleme oranları da dikkate alınarak yapılan hesaplama sonucunda toplam 1.079.421,56-TL ecrimisil getirebileceği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 79.778,44-TL'lik kısmının iptaline, 1.079.421,56-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İdare Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Dava konusu işlemde belirtilen taşınmazın yeşil alan olarak terkinli olduğu ve davalı idare tarafından Yeşilköy Tenis Kulübü Derneğine tahsis edilmiş olduğu, dava konusu işlem ile istenilen ecrimisilin anılan dernekten istenilmesi gerektiği, söz konusu alanın site yöneticiliği tarafından fuzulen işgal edilmediği belirtilerek, temyize konu kararın redde ilişkin kısımlarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALI İDARENİN İDDİALARI: Dava konusu işlemde belirtilen taşınmazın kamuya terkinli yeşil alan olduğu, söz konusu alanın davacı site yöneticiliği tarafından etrafı tel ile çevrilerek işgal edildiği ve dava konusu işlemin yürürlükteki mevzuata uygun olduğu belirtilerek temyize konu kararın iptale ilişkin kısmın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. Davalı idare tarafından, cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyize konu kararın redde ilişkin kısmının onanması, iptale ilişkin kısmının ise bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 17. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca duruşma istemi yerinde görülmeyerek işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Davacının temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyiz incelemesi yapılan karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunun 75. maddesinin 1.fıkrasında: "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Gnel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden bu kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagildin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. Hazine Taşınmazların İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85.maddesinin 2.fıkrasında; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisilller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsarlar göz önünde bulundurulur." hükmüne yer verilmiştir. Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." düzenlemesi bulunmaktadır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi ile "bilirkişi" konusunda atıfta bulunan 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 266. maddesinin 1. fıkrasında "Mahkeme, çözümü hukuk dışında özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir..." hükmü yer almaktadır. Dava dosyasının incelenmesinden, İstanbul İli, Bakırköy İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ...-...-...-...-... ve ... parsel sayılı taşınmazların çevresinde bulunan, belediyenin sorumluluğundaki 21.000 m²'lik park/yeşil alanın davacı site yönetimi tarafından işgal edildiğinden bahisle 01/11/2012-01/11/2017 tarihleri arasındaki dönem için düzenlenen 1.159.200,00-TL tutarındaki ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali iptali istemiyle bakılan dava açılmış, İdare Mahkemesince; taşınmaz mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması sonucu düzenlenen raporda belirlenen veriler esas alınarak işgal dönemi için toplam 1.079.421,56 TL ecrimisil bedeli belirlendiği görülmüştür. İşgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisilin tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, ayrıca 336 Sıra No.lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasında yer alan, belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edileceği hükmü ile emsal ecrimisil ve kira bedellerinin de dikkate alınması gerektiği kuşkusuzdur. Bu durumda; ecrimisile konu taşınmazın cepheli olduğu ...sokağının emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünün 2012 yılı için 48,50 TL/m², 2013 yılı için 52,28 TL/m2, 2014 yılı için 73,2 TL/m2, 2015 yılı için 76,90 TL/m2, 2016 yılı için 79,04 TL/m2, 2017 yılı için 82,07 TL/m2 olduğu, davalı idarenin takdir ettiği birim değerlerinin ise bu değerlerin de altında (2013 yılı için 9,60 TL/m², 2014 yılı için 10,32 TL/m2, 2015 yılı için 10,80 TL/m2, 2016 yılı için 11,88 TL/m2, 2017 yılı için 12,60 TL/m2) olduğu, buna göre yapılan hesaplama sonucunda belirlenen dava konusu 1.159.200,00-TL tutarındaki ecrimisil bedelinde hukuka aykırılık bulunmadığı halde bu husus dikkate alınmadan bilirkişi kurulunca yukarıda belirtilen tespitlerin de altında olacak şekilde hatalı olarak belirlenen birim bedeline göre yapılan ecrimisil hesabı hükme esas alınmak suretiyle dava konusu işlemin 79.778,44-TL'sinin iptali ve bu kısma ilişkin olarak yapılan istinaf başvurusunun reddine ilişkin temyize konu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, redde ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Anılan İdari Dava Dairesi kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 26/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.