Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/5311 · K. 2024/660

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2023/5311 E.  ,  2024/660 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2023/5311 Karar No : 2024/660 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Valiliği VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : … İSTEMİN KONUSU : … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: "Atlantis Akademi" adıyla faaliyet gösteren işyerinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunulduğu ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 3. maddesinin 11. fıkrasına aykırı davranıldığından bahisle anılan işyerinin kapatılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Kırşehir Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: … İdare Mahkemesi'nin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararıyla; bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin dayanağını öğrenci ve kursiyerlere yönelik izinsiz eğitim/öğretim faaliyetinde bulunulduğu hususu oluşturmakta ise de, "İzinsiz Eğitim Öğretim Veren Kurumların Denetimi" başlıklı 26/10/2022 tarihli komisyon tutanağında, aynen "Atlantis Akademide öğrenciler için hazırlanmış çalışma ortamları resimlerde görüldüğü gibi olup, görevli rehber öğretmenden ruhsat istenmiş fakat ruhsatın olmadığı, vergi levhasının olduğu belirtilmiş, reklamlarında geçen YKS ve LGS hazırlıkla ilgili soruya ise "benim görevim" cevabını vermiştir." hususlarının belirtildiği, söz konusu tutanakta bahse konu öğretmenin veya işyeri sahibinin imzasının bulunmadığı (veya imzadan imtina ettiğine dair bir şerhin düşülmediği), dava dosyasına bazı insanların yer aldığı kurumun fotoğrafları eklenmiş ise de, "öğrenci ve kursiyer" olarak isimlendirilenlerin ifadelerine başvurulmadığı ve komisyon tutanağı hazırlanırken bahse konu Atlantis Akademi unvanı altında faaliyette bulunan yerin, faaliyetine (türüne, niteliğine, ve benzeri) ilişkin çevresinden herhangi bir araştırmanın yapılmadığı, dolayısıyla dava dosyasında mevcut olan tüm bilgi ve belgeler ile ilgili mevzuat hükümleri birlikte irdelendiğinde, Atlas Akademi unvanı altında faaliyette bulunan yerin hali hazırda ne tür bir faaliyette bulunduğunun, eğitim öğretim faaliyetinde bulunup bulunmadığının açıklığa kavuşturulamadığı, izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunduğu yönündeki iddianın her türlü şüpheden uzak hukuken geçerli bilgi ve belgelerle somut olarak ortaya konulamadığı, dava konusu işlemin eksik inceleme ve değerlendirmelere dayandığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … gün ve E:…, K:… sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, kararın hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dava; Atlantis Akademi adıyla faaliyet gösteren işyerinde izinsiz eğitim ve öğretim faaliyetinde bulunulduğu ve 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 3. maddesinin 11. fıkrasına aykırı davranıldığından bahisle kapatılmasına ilişkin … tarih ve … sayılı Kırşehir Valiliği İl Milli Eğitim Müdürlüğü işleminin iptali istemiyle açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT : 5580 sayılı Özel Öğretim Kurumları Kanunu'nun 1. maddesinde; ''(1) Bu Kanunun amacı, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişiler tarafından açılacak özel öğretim kurumlarına kurum açma izni verilmesi, kurumun nakli, devri, personel çalıştırılması, kurumlara yapılacak malî destek ve bu kurumların eğitim-öğretim, yönetim, denetim ve gözetimi ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarının; eğitim-öğretim, yönetim, denetim, gözetim ve personel çalıştırılmasına ilişkin usûl ve esasları düzenlemektir. (2) Bu Kanun, Türkiye Cumhuriyeti uyruklu gerçek kişiler, özel hukuk tüzel kişileri veya özel hukuk hükümlerine göre yönetilen tüzel kişilerce açılan özel öğretim kurumları ile yabancılar tarafından açılmış bulunan özel öğretim kurumlarını kapsar.'' hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 2. maddesinde; "Bu Kanunda geçen; ... b) Kurum: Okul öncesi eğitim, ilköğretim, ortaöğretim, özel eğitim okulları ile çeşitli kursları, uzaktan öğretim yapan kuruluşları, (...) motorlu taşıt sürücüleri kursları, hizmet içi eğitim merkezleri, öğrenci etüt eğitim merkezleri, özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri ile benzeri özel öğretim kurumlarını, ... ö) (Ek bend: 03/10/2016 - 676 S.KHK/Madde 77) (676 S. KHK Kabul: 01/02/2018 7070 S.K/Madde 63) Özel öğretim kursu: Kişilerin, Bakanlıkça belirlenmiş bilim gruplarına uygun eğitim ortamlarında, öğrenim seviyelerine, ilgi ve isteklerine uygun öğretim programları doğrultusunda, bilgi, beceri, yetenek ve deneyimlerini geliştirdiği, serbest zamanlarını değerlendirdiği bir bilim grubunda eğitim veren kurumları ... g) (Değişik bent: 01/03/2014-6528 S.K./9. md) Çeşitli kurslar: Ortaöğretime veya yükseköğretime giriş sınavlarına hazırlık niteliğinde olmamak kaydıyla, kişilerin sosyal, sanatsal, sportif, kültürel ve mesleki alanlarda bilgi, beceri, dil, yetenek ve deneyimlerini geliştirmek, isteklerine göre serbest zamanlarını değerlendirmek amacıyla faaliyet gösteren özel öğretim kurumlarını,... ifade eder."; hükmü yer almakta olup; aynı maddenin (j) bendinde yer alan ; " Öğrenci etüt eğitim merkezi: (...) öğrencilerin, derslerine çalışmalarına, ödev ve projelerini yapmalarına yardımcı olmak; ilgi, istek ve yetenekleri doğrultusunda sosyal, sanatsal, sportif ve kültürel faaliyetler yürütmek üzere kurulan özel öğretim kurumlarını ifade eder." tanımı 09/02/2017 tarih ve 29974 sayılı R.G.de yayımlanan 687 sayılı KHK.nin 5. maddesiyle yürürlükten kaldırılmış olup; Kanun'un "Kurum açma izni" başlıklı 3. maddesinde; "Bir kurumda öğretime başlayabilmek için kurum açma izni alınması zorunludur. İzin başvuruları ilgili millî eğitim müdürlüğüne yapılır. Valilikçe yapılan inceleme sonucunda açılması uygun görülen okullar dışındaki kurumlara kurum açma izni verilir. Valilikçe açılması uygun görülen okullara ilişkin başvurular ise kurum açma izni verilmek üzere Bakanlığa gönderilir...Kurum açma izni alınmadıkça, kuruma öğrenci kaydı yapılamaz...Gerçek ve tüzel kişiler tarafından; hizmet içi eğitim kapsamına giren faaliyetler dışında Kanun kapsamında belirtilen faaliyetler, bu Kanuna göre yetkili makamlardan kurum açma izni alınmadan yapılamaz... Her ne ad altında olursa olsun, eğitim ve öğretim sunmak amacıyla yürütülen faaliyetler Bakanlığın izin ve denetimine tabidir. Bu faaliyetleri yürütenler, özel öğretim kurumları için bu Kanunda öngörülen kurallara uymakla yükümlüdür. Bu Kanun kapsamındaki eğitim-öğretim faaliyetlerini yapan ancak bu Kanuna uygun olarak kurum açma izni ile iş yeri açma ve çalışma ruhsatı düzenlenmeyen yerleri kuran veya işletenlere brüt asgari ücretin 20 katı idari para cezası uygulanır ve bu yerler valiliklerce kapatılır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenir." hükmüne yer verilmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı Özel Öğretim Kurumları Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 4. fıkrasında ise; ''Kanunun 3 üncü maddesinin on birinci fıkrasında belirtilen yerlerin mülki idare amirleri tarafından görevlendirilen yetkililerce tespiti halinde bu yerleri kuran veya işletenlere valilikçe Kanunda belirtilen miktarda idari para cezası verilir. Verilen idari para cezası, 11/2/1959 tarihli ve 7201 sayılı Tebligat Kanunu hükümlerine göre ilgiliye tebliğ edilir, takip ve tahsili için ise Hazine ve Maliye Bakanlığının ildeki ilgili birimine bildirilir. Ayrıca bu yerler valilikçe kapatılır. İdari para cezası verilen bu kişilerin kurum açmak üzere başvurmaları hâlinde, verilen bu para cezasının ödendiğinin veya 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre tecil edilmiş ve/veya taksitlendirilmiş ya da özel kanunlara göre yapılandırılmış olup taksitlendirildiğinin belgelendirilmesinden sonra başvurusu işleme alınır. '' hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere; eğitim ve öğretim faaliyetlerine yönelik sunulan hizmetlerin, Milli Eğitim Bakanlığı'nın denetim ve gözetimi altında yapılması gerektiği açık olup; bu çerçevede anılan eğitim öğretim hizmetinin izinsiz ve ruhsatsız olarak sunumunun tespiti halinde ilgili yerlerin Valiliklerce kapatılması gerekmektedir. Dava dosyasının incelenmesinden; "İzinsiz Eğitim Öğretim Veren Kurumların Denetimi" başlıklı 26/10/2022 tarihli komisyon tutanağında, "Atlantis Akademide öğrenciler için hazırlanmış çalışma ortamları resimlerde görüldüğü gibi olup, görevli rehber öğretmenden ruhsat istenmiş fakat ruhsatın olmadığı, vergi levhasının olduğu belirtilmiş, reklamlarında geçen YKS ve LGS hazırlıkla ilgili soruya ise "benim görevim" cevabını vermiştir." hususlarının belirtildiği, iş yeriyle ilgili çekilen fotoğrafların tutanak ekinde sunulduğu, yine bu tutanağın ekindeki fotoğraflarda Atlantis Akademi adlı iş yerinin reklam afişinin üzerinde "YKS ve LGS'YE HAZIRLIK ARA SINIFLAR VE MEZUN GRUPLAR", "Uzman Ekip ile Eğitim Danışmanlığı, Bireysel Çalışma Programları, Kaynak ve Ödev Takibi, Çalışma Stratejisi ve Motivasyon, Kaygı ve Stres Yönetimi" gibi ibarelerin bulunduğu, YKS ve LGS ÖZDEBİR deneme sınavı afişi, TYT-AYT ders çalışma takip çizelgesi, bir sınıfta ders çalışan üç öğrencinin ve çantalarının fotoğraflarının bulunduğu görülmektedir. Ayrıca davacı adına düzenlenen vergi levhasında da; "Eğitimi Destekleyici Faaliyetler (Eğitim Rehberlik, Danışmanlık (Yurt Dışı Eğitim Danışmanlığı Dahil), Test Değerlendirme, Öğrenci Değişim Programlarının Organizasyonu, Yaprak Test ve Soru Bankası Hazırlama Gibi Eğitimi Destekleyen Öğrenim Dışı Faaliyetler) " ana faaliyet kodu ve adı ile 18/07/2022 tarihinden itibaren faaliyette olduğu bilgisi yer almaktadır. Gerçek ve tüzel kişiler tarafından, eğitim öğretim faaliyetlerinin 5580 Kanun'a göre yetkili makamlardan kurum açma izni ve iş yeri açma ve çalışma ruhsatı almadan gerçekleştirilmesi veya her ne ad adı altında olursa olsun eğitim öğretim faaliyeti sunmak amacıyla yürütülen hizmetlerin izinsiz ve ruhsatsız olarak yapıldığının tespit edilmesi halinde ilgili yerler Valilikçe kapatılacağı kuralı karşısında; davacının sahibi olduğu "Atlantis Akademi" isimli kurumda, YKS ve LGS'ye hazırlık kapsamında dersler verilerek kurum açma izni ile işyeri açma ve çalışma ruhsatı almadan 5580 sayılı Kanun'a tabi kurum türleri arasında yer alan "özel öğretim kursu" türünde faaliyet gösterilmek suretiyle izinsiz eğitim öğretim hizmeti sunulduğunun sabit olduğu ve davanın reddi gerektiği sonuç ve kanaatine ulaşıldığıdan dava konusu işlemin iptali yolunda verilen Mahkeme kararına karşı yapılan istinaf kanun yolu başvurusunun reddine dair Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuka uyarlık bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle, 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. Maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2. … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın yukarıda belirtilen Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 4. Kesin olarak, 16/02/2024 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY : (X)- Bölge İdare Mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. Maddesinin 1. Fıkrasında yazılı nedenlerden birinin bulunmasına bağlıdır. Bölge İdare Mahkemesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve yasaya uygun olup, Mahkeme kararının onanması gerektiği görüşü ile çoğunluk kararına katılmıyorum.