Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/5336 · K. 2024/4102

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5336 E.  ,  2024/4102 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5336 Karar No : 2024/4102 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Valiliği (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Aydın ili, Söke ilçesi, ... Mahallesi, ... Yolu mevkiinde bulunan Hazine adına kayıtlı 4.860,44 m² yüzölçümlü taşınmazın tümü üzerinde okul yeri ve bahçesi yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle, 22/07/2014 -20/06/2018 dönemine ilişkin olarak düzenlenen ... tarih ve ... sayılı, 229.772,17-TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih, E:..., K:... sayılı kararda; davacının hazinenin özel mülkiyetine konu taşınmazı, işlettiği özel okulun eklentisi olarak işgal ettiği açık olduğundan, davacıdan ecrimisil istenmesine ilişkin işlemde "yetki, neden, konu ve amaç" unusrları bakımından hukuka aykırılık bulunmamakla birlikte; ecrimisile konu işgal dönemi, işgal edilen alanın büyüklüğü ve ticari amaçla kullanımı, eğitim kurumu olarak işletmeye kattığı değer gözönünde bulundurularak rayiç ecrisimisil bedelinin takdir komisyonu aracılığıyla gerekli yerlerden görüş alınmak, gerektiğinde bilirkişiye başvurulmak, emsal kira ve/veya ecrimisil tutarlarından yararlanmak, varsa işgale konu taşınmazın konumu, niteliği gibi özellikleri ortaya konulmak suretiyle belirlenmesi gerekirken, bu yönde herhangi bir araştırma, belirleme ya da bilirkişi incelemesi yapılmaksızın, salt taşınmazın emlak vergi değerinin 336 sayılı Tebliğin anılan maddesinde belirlenen oranlar üzerinden belirlenen birim ecrimisil tutarlarına dayanılarak hesaplandığı görülen ecrimisilin istenmesine ilişkin dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde; "yöntem" kuralları bakımından hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, davacının kullandığı taşınmazı ticari olarak işlettiği, davalı idare ekipleri tarafından yapılan tespit sonrası ecrimisil hesaplamasının yapıldığı, hesaplamanın 336 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin 5/3. maddesi uyarınca yapıldığı, Mahkemece keşif bilirkişi incelemesi yapılmaksızın karar verildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde; "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminatı; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır. Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." düzenlemesi yer almıştır. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesi ile "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'un 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir" hükmü yer almaktadır. Dava dosyasının incelenmesinden; Aydın ili, Söke ilçesi, ... Mahallesi, Kuşadası Yolu mevkiinde bulunan Hazine adına kayıtlı 4.860,44 m² yüzölçümlü taşınmazın tümü üzerinde okul yeri ve bahçesi yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle, 22/07/2014 -20/06/2018 dönemine ilişkin olarak düzenlenen 12/09/2018 tarih ve 8837 sayılı, 229.772,17-TL tutarlı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Olayda, davalı idare ekiplerince davacıya ait özel eğitim kurumunda 12/09/2018 tarihinde yapılan denetime dayanılarak tespit tutanağı düzenlendiği ve işgalin sabit olduğunun anlaşılması üzerine 12/09/2018 tarih ve 1 sayılı ecrimisil kıymet takdir komisyonu kararı uyarınca 336 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin 5. maddesi uyarınca istinaden hesaplama yapılarak toplamda 229.772,17-TL ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu işlemin tesis edildiği, İdare Mahkemesince işlemin yöntem olarak hukuka aykırı olduğu nedeniyle iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, Devletin hüküm ve tasarrufunda bulunan alandan dolayı fuzuli işgali sabit olan davacıdan ecrimisil istenebileceği açık olup Mahkemece, keşif ve bilirkişi incelemesi yapılmak suretiyle işgal edilen taşınmazların belirtilen dönemlerde, idarece tespit edilen işgal alanının ve hesaplanan ecrimisil bedelinin Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesiyle 336 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliğinin 5. maddesi uyarınca isabetli olup olmadığının saptanması gerekirken bu hususlar yerine getirilmeden eksik inceleme neticesinde verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 25/06/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.