Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/5337 · K. 2024/6404

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5337 E.  ,  2024/6404 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5337 Karar No : 2024/6404 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- …Turizm Taahhüt Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi VEKİLİ: Av. … 2- …Malmüdürlüğü VEKİLİ: Av. … İSTEMİN KONUSU : …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Antalya ili, Alanya ilçesi, …Mahallesinde bulunan, Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 2.124,00 m²'sinin 20/08/2016-14/08/2017 tarihleri arasında iskele ve mendirek (2 parça halinde beton taş ve ahşap döşeme iskele mendirek) yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle 346.844,00 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin …tarih ve …sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali ile ödenen 294.817,40 TL tutarındaki ecrimisil bedelinin ödeme tarihinden itibaren işletilecek gecikme faiziyle birlikte iadesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: …İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:…sayılı kararda; ecrimisile konu taşınmazın bir önceki dönemindeki kullanımı nedeniyle düzenlenen ecrimisil ihbarnamesine karşı …İdare Mahkemesinin E:…sayısı ile açılan dosyada mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapordaki veriler esas alınmak suretiyle yapılan güncelleme sonucu 2016 yılı için 71,01 TL/m², 2017 yılı için 81,28 TL/m² bedele göre taşınmazın 2.124,00 m²'si üzerinde iskele yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden dolayı istenebilecek ecrimisil bedelinin 162.196,28 TL olabileceği anlaşılmakla, idarece fazladan tahakkuk ettirilen 184.647,72 TL ecrilmisilde hukuka uyarlık, istenilen ecrimisilin 73.193,87 TL’lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı, davacı tarafından dava öncesinde yatırılan 294.817,40 TL'nin işlemin iptal edilen kısmına isabet eden 184.647,72 TL'sinin yasal faiziyle birlikte davacıya iadesi gerekiği gerekçesiyle, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 184.647,72 TL'lik kısmının iptaline, 162.196,28 TL’lik kısmı yönünden davanın reddine; tazmin isteminin kısmen kabulüne, 132.621,12 TL'nin ödeme tarihi olan 18/12/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine, bu tutarı aşan kısmın tazmini isteminin reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının ecrimisil ihbarnamesinin kısmen iptali ile kısmen reddine ilişkin kısmının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı idarenin istinaf isteminin reddine; davacının istinaf isteminin kısmen kabulü ile kararın tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmının, davacı tarafından peşin olarak yatırılan 294.817,40 TL'nin peşin ödeme nedeniyle uygulanan %15 oranındaki indirim miktarının karşılığı olan 24.329,44 TL' dikkate alınmak suretiyle, davacıya iadesi gereken miktarın 156.950,56 TL olarak düzeltilerek kabulüne karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : İşgal bulunmadığı, yeniden keşif yapılması gerektiği, kıyının kayalık alanda bulunduğu, kıyı ile otel arasında herhangi bir yapı yapılmadığı, kayalık alanın kullanılmadığı, kıyıya ait fotoğreflardan da bu durmun bariz olduğu, müterilerinin işgale konu alana can güvenliği nedeniyle girişine izin verilmediği, fiili durumun göz ardı edildiği ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Kıyının iskele yapılmak suretiyle işgal edildiği, Kıyının iskele yapılmak suretiyle işgal edildiği, hükme esas alınan bilirkişi raporundaki emsalin Kargıcak Mahallesindeki 2010 yılına ait ön izin sözleşmesi ile belirlenen birim bedeli olduğu, bu bedelin emsal alınacak mesafede bulunmadığı, güncel de olmadığı, emsal alınan taşınmazın 2015 yılı kira sözleşmesinde birim bedelinin 132,74 TL/m², …Mahallesindeki 193,92 m²'lik iskele nedeniyle 2017 yılı için 175,33 TL/m², Okurcalar Mahallesindeki 462,97 m²'lik iskele nedeniyle 2015 yılı için 155,52 TL/m², …Mahallesindeki 832,90 m²'lik iskele nedeniyle 2017 yılı için 160,84 TL/m² değer belirlendiği, belirlenen bedelin fahiş olmadığı, taşınmazın piyasası dikkate alınarak rayiç bedeller üzerinde Komisyonca belirlendiği ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin 162.196,28 TL ecrimisil tutarındaki kısmı ile tazminat istemi yönünden davanın reddine yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının onanması; davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile kararın İdare Mahkemesinin dava konusu işlemin 184.647,72 TL ecrimisil tutarındaki kısmın iptali ile 156.950,56 TL'nin ödemenin yapıldığı 18/12/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Davacının, temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar; kararın, dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 162.196,28 TL ecrimisil tutarındaki kısmı ile tazminat istemi yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır. Davalı idarenin, kararın dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin dava konusu işlemin 184.647,72 TL ecrimisil tutarındaki kısmın iptali ile 156.950,56 TL'nin ödemenin yapıldığı 18/12/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince; Dosyanın incelenmesinden, 20/08/2016-14/08/2017 tarihleri arasında davacı tarafından turistik tesiste iskele ve mendirek (2 parça halinde beton taş ve ahşap döşeme iskele mendirek olarak) kullanılmak suretiyle işgal edildiği anlaşılan taşınmaz ile ilgili olarak; …Mahallesindeki iskele nedeniyle …Otel (…Turizm İnş. A.Ş.) ile 2015 yılı için 146,92 TL/m², …Mahallesindeki iskele nedeniyle …Otel (…Otelcilik Tur. Tic. A.Ş.) ile 2015 yılı için 155,51 TL/m² birim bedeli emsal alınmak suretiyle, dava konusu taşınmazdaki iskele ve mendirek nedeniyle 2016 yılı için 156,40 TL/m², 2017 yılı için ise 171,00 TL/m² birim bedeli üzerinden ecrimisil hesaplandığı; İdare Mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunda ise, …Mahallesinde Antalya Defterdarlığı tarafından 2010 yılında kiraya verilen taşınmazın m² birim bedeli olan 47,62 TL'nin güncellenmesi suretiyle 2015 yılı için 68,39 TL/m², 2016 yılı için 71,01 TL/m² birim bedeli Mahkemelerince 2017 yılı için 81,28 TL/m² olarak belirlenmek suretiyle ecrimisil bedelinin tespit edildiği görülmüştür. Ecrimisilin; işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, ecrimisilin fahiş olduğu iddiasının emsal bir taşınmaza göre değerlendirilmesi yolunun seçilmesi ve bu emsalin taşınmaza en yakın özellikleri taşıyan nitelikte olması gerektiği kuşkusuzdur. Bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu iskelenin davacı şirket tarafından plaj ve müştemilatı olarak ticari amaçla işgal edildiği, davalı idarece emsal alınması istenilen güncel ön izin sözleşmelerin dava konusu taşınmaza en yakın mesafedeki taşınmazların iskele olarak kullanımına ilişkin oldukları halde, atıf yapılan dosyada bilirkişilerce bu hususta herhangi bir tespit ve değerlendirme yapılmadığı, somut bir veri ortaya konulmaksızın daha uzak mesafedeki taşınmazın 2015 yılına ilişkin ön izin sözleşmesi ile güncel kullanım bedeli yerine 2010 yılına ait bedelin güncellenerek ecrimisil bedeli hesaplandığı görülmektedir. Diğer bir ifadeyle, atıf yapılan dosyada bilirkişiler tarafından dava konusu taşınmaza daha yakın mesafedeki benzer kullanım nedeniyle yapılan güncel ön izin sözleşmeleriyle belirlenen bedel ile farklı konumda yer alan (…Mahallesindeki güncel olmayan ön izin sözleşmesindeki bedele göre) daha çok kira getirisi olan ve işgalciye sağladığı faydanın da benzer olduğu emsal kullanım alanları birlikte değerlendirilmediği, ön izin sözleşmelerindeki bedellerin, bilirkişi raporunda belirlenen bedelden yüksek olması nedeniyle bir çok otel işletmesinin taşınmazı kiralamaktansa, işgal suretiyle kullanmak isteyeceği açık olup uyuşmazlığın çözümü için yaptırılan ve karara dayanak alınan bilirkişi raporunda ise bu durum dikkate alınmadan ecrimisil hesaplaması yapıldığı görüldüğünden, söz konusu raporun hükme esas alınabilecek yeterlilikte olmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu taşınmazın 19/08/2014-09/02/2015 tarihleri arasındaki dönem kullanımı nedeniyle 132.005,17 TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin …tarih ve …sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle …İdare Mahkemesinin E: … sayısı ile açılan davada verilen karara karşıtarafların yaptığı istinaf başvurularının reddine dair …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı, tarafların temyizi üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 04/11/2024 tarih ve E:2023/5027, K:2024/6071 sayılı kararıyla kısmen bozulmuştur. Aynı taşınmazın 10/02/2015-10/08/2015 tarihleri arasındaki dönem kullanımı nedeniyle 147.001,70 TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin …tarih ve …sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle …İdare Mahkemesinin E:…sayısı ile açılan davada verilen karara karşı tarafların yaptığı istinaf başvurularının reddine dair …Bölge İdare Mahkemesi …İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararı, tarafların temyizi üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 18/11/2024 tarih ve E:2023/4986, K:2024/6393 sayılı kararıyla kısmen bozulmuştur. Bu durumda Mahkemece, dava konusu taşınmazın önceki dönem kullanımına ilişkin yukarıda belirtilen dosyalarda verilecek yargı kararları dikkate alınarak ve yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle hesaplama yapılarak bir karar verilmesi gerektiğinden, temyiz konusu kararın ihbarnamenin iptaline ve tazminat isteminin kabulüne ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu …Bölge İdare Mahkemesi … İdare Dava Dairesinin …tarih ve E:…, K:…sayılı kararının, dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin …TL tutarındaki kısmı ile tazminat istemi yönünden davanın reddine ilişkin kısmının oybirliği ile ONANMASINA, 3. Anılan İdare Dava Dairesi kararının ihbarnamenin … TL ecrimisil tutarındaki kısmın iptali ile …TL'nin ödemenin yapıldığı 18/12/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine ilişkin kısmının oyçokluğu ile BOZULMASINA, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 18/11/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : İdare Mahkemesince verilen kararın iptal ve kabul kısmına ilişkin istinaf başvurusunun reddine yönelik temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, davalı idarenin temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının iptal ve kabule ilişkin kısmının da onanması gerektiği oyu ile karara katılmıyoruz.