Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/5442 · K. 2024/5865

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5442 E.  ,  2024/5865 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5442 Karar No : 2024/5865 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- ... Turizm Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. .... 2- ... Valiliği (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Antalya ili, Aksu ilçesi, ... Köyünde Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki taşınmazın 12.050,00 m²'lik kısmının turistik tesis (yeşil alan, yol, otopark, basketbol sahası) olarak 20/09/2016-07/08/2017 tarihleri arasında kullanılmak suretiyle işgali nedeniyle tahakkuk ettirilen 389.736,00 TL tutarındaki ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali ile ödenen 331.276,20 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte iadesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; mahallinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapora göre, toplam ecrimisil bedelinin 188.892,99 TL olması gerektiği sonucuna varılarak, dava konusu işlemin 200.843,71 TL'lik kısmında hukuka uygunluk, istenilen ecrimisilin 188.892,99 TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin 200.843,71 TL'lik kısmının iptaline, 188.892,99 TL'ye yönelik kısım yönünden davanın reddine, davacı tarafından ödenen 331.276,20 TL'nin iptaline karar verilen ecrimisil miktarı gözönüne alınarak iade edilmesi gereken miktarın istemle bağlı kalınarak dava tarihi olan 09/10/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Aynı sahilde yan komşu ... Tur. Goda San. ve Tic. A.Ş.'ye kiralanan yerin emsal alınması gerektiği, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyası ile ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyalarında verilen kararlarda belirlenen bedel üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, buna göre m² birim bedelinin 1,66 TL olduğu, taşınmazın m² birim bedelinin 5,20 TL olarak yüksek belirlendiği ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : İdarelerince takdir edilen ecrimisil bedelinin mevzuata ve günün rayiç değerlerine uygun olduğu ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin 188.892,99 TL ecrimisil tutarı yönünden davanın reddine yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının onanması; davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile kararın İdare Mahkemesinin dava konusu işlemin 200.843,71 TL ecrimisil tutarının iptali ile davacı tarafından ödenen 331.276,20 TL'nin iptaline karar verilen ecrimisil miktarı gözönüne alınarak iade edilmesi gereken miktarın istemle bağlı kalınarak dava tarihi olan 09/10/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Davacının, temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar; kararın, dava konusu ecrimisil ihbarnamelerinin 188.892,99 TL tutarındaki kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır. Davalı idarenin, kararın dava konusu işlemin 200.843,71 TL ecrimisil tutarının iptali ile davacı tarafından ödenen 331.276,20 TL'nin iptaline karar verilen ecrimisil miktarı gözönüne alınarak iade edilmesi gereken miktarın istemle bağlı kalınarak dava tarihi olan 09/10/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince; Uyuşmazlıkta, 20/09/2016-07/08/2017 tarihleri arasında davacı tarafından turistik tesiste (yeşil alan, yol, otopark, basketbol sahası olarak) kullanılmak suretiyle işgal edildiği anlaşılan taşınmaz ile ilgili olarak hükme esas alınan bilirkişi raporunda; ... Köyünde Antalya Defterdarlığı tarafından 2010 yılında kiraya verilen taşınmazın m² birim bedeli olan 5,20 TL'nin %35 oranında daha değerli olduğu kabul edilerek güncellenmesi suretiyle 2016 yılı için sabit olmayan yapılar için 10,77 TL/m², sabit yapılar için 18,90 TL/m², 2017 yılı için sabit olmayan yapılar için 10,95 TL/m², sabit yapılar için 20,82 TL/m² birim değeri dikkate alınarak ecrimisil bedelinin tespit edildiği görülmüştür. Ecrimisilin, işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, işgalcisine sağlamış olduğu ekonomik değer, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, bilirkişilerce ecrimisilin fahiş olduğu iddiasının emsal oluşturabilecek yerlerin ecrimisil ve kira bedeli, önceki dönem ecrimisil ve emsal yargı kararları dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği kuşkusuzdur. Dava konusu taşınmaz ile aynı ada ve parselde bulunan Hazineye ait taşınmazın 28.481 m²'lik kısmına turistik tesis yapılmak suretiyle fuzulen işgali nedeniyle, önceki dönem için 604.023,79 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayısı ile açılan davada hükme esas alan bilirkişi raporunda; sabit olmayan kullanımlar yönünden 2013/2014 yılı için 6,82 TL/m², muhdesatlar için ise Mimarlık Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'e göre belirlenen emlak vergisine esas asgari m² birim maliyetler üzerinden hesaplanan %3 bedel dikkate alınmak suretiyle 2013/2014 yılı için 70,17 TL/m² birim bedelleri esas alınarak toplamda 631.282,05 TL ecrimisil bedeli hesaplanması nedeniyle Mahkemece davanın reddine karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 06/03/2019 tarih ve E:2016/8903, K:2019/1827 sayılı kararıyla gerekçeli onandığı, karar düzeltme isteminin Danıştay İkinci Dairesinin 29/12/2022 tarih ve E:2021/12170, K:2022/7043 sayılı kararı ile reddedilerek kesinleştiği görülmüştür. Aynı taşınmazın 4.680,00m²'lik kısmının turizm amaçlı kullanımı suretiyle fuzulen işgali nedeniyle önceki dönem için 641.000,49 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayısı ile açılan davada hükme esas alınan bilirkişi raporunda, sabit olmayan kullanımlar için 6,82 TL/m², sabit kullanımlar için 75,32 TL/m² birim bedeli üzerinden toplam 732.921,71 TL ecrimisil bedeli hesaplanması nedeniyle Mahkemece davanın reddine karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 25/10/2016 tarih ve E:2016/13464, K:2016/3858 sayılı kararıyla onandığı, karar düzeltme isteminin Danıştay Onuncu Dairesinin 26/12/2019 tarih ve E:2017/487, K:2019/10997 sayılı kararıyla reddedilerek kesinleştiği görülmüştür. Yine, aynı taşınmazın 17/09/2013-26/09/2014 tarihleri arasındaki dönemde kullanılması nedeniyle düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayısı ile açılan davada verilen karara karşı tarafların yaptığı istinaf başvurularının reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, tarafların temyizi üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 08/10/2024 tarih ve E:2023/4982, K:2024/5437 sayılı kararıyla kısmen bozulmuştur. Son olarak, dava konusu taşınmazın bir önceki dönemi olan 22/08/2015-19/09/2016 tarihleri arasındaki kullanılan kısmı nedeniyle düzenlenen 448.091,26 TL tutarındaki ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayısı ile açılan davada verilen karara karşı tarafların istinaf başvurularının reddine ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, tarafların temyizi üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 22/10/2024 tarih ve E:2023/12569, K:2024/5864 sayılı kararıyla kısmen bozulmuştur. Mahkemece; uyuşmazlık konusu dönem için ecrimisil hesabı belirlenirken, bu hususun dikkate alınması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle, dava konusu taşınmaz için ecrimisil hesaplanırken, öncelikle aynı taşınmaz için yargıda kesinleşen birim bedelin emsal alınarak hesaplama yapılması gerektiği açıktır. Bu durumda, dava konusu taşınmazın önceki döneme ilişkin ecrimisile konu edilen kullanımı nedeniyle belirtilen dosyalarda verilen yargı kararları da dikkate alınarak ve yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle hesaplama yapılması sonucunda bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, temyiz konusu kararın iptal ve kabule ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin ... TL tutarı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Anılan İdare Dava Dairesi kararının ihbarnamenin ... TL ecrimisil tutarının iptali ile davacı tarafından ödenen... TL'nin iptaline karar verilen ecrimisil miktarı gözönüne alınarak iade edilmesi gereken miktarın istemle bağlı kalınarak dava tarihi olan 09/10/2017 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine ilişkin kısmının BOZULMASINA, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 22/10/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.