Danıştay Emlak Dairesi · E. 2023/5493 · K. 2024/7440

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5493 E.  ,  2024/7440 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5493 Karar No : 2024/7440 TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVALI) ... Valiliği (... İl Müdürlüğü... Milli Emlak Dairesi Başkanlığı) VEKİLİ : Av.... 2- (DAVACI): ... Derneği İktisadi İşletmesi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem : ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Yarımadası, ... ada, ... parsel sayılı Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki 5.480,00m² alanın, 4.976,00m²'sinin, güvenlik kulübesi, eğitim ünitesi ve spor tesisi otopark olarak 07/02/2013-31/05/2013 tarihleri arasındaki dönemde fuzulen işgal edildiğinden bahisle 231.568,00TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:...İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasındaki bilgi ve belgelerle, aynı taşınmazın işgali nedeniyle, aynı taraflar arasında... İdare Mahkemesi'nin E:... esasına kayden açılan davada; keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak alınan raporda söz konusu taşınmazın 2014 yılı ecrimisil birim bedelinin 119,48TL/m² olarak belirlendiği hususunun birlikte değerlendirilmesi suretiyle bizzat yapılan hesaplama sonucunda; dava konusu taşınmazın, işlemde belirtilen dönemde işgali nedeniyle istenebilecek ecrimisil bedelinin 178.251,235TL olduğu, dolayısıyla dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin bu kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan 53.316,235TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle davanın kısmen reddine, dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; UYAP ortamından, aynı taşınmazın, aynı kullanım biçimiyle işgali nedeniyle ecrimisil istenilmesi işlemlerinin iptali istemiyle, aynı taraflar arasında açılan davalarda, yerinde keşif ve bilirkişi incelemesi sonunda, taşınmazın, 2014 yılı ecrimisil birim bedelinin 119,48TL/m² olarak belirlendiği ve bu bedel esas alınarak verilen kararlara karşı istinaf başvuruları hakkında Dairelerinin ... tarihli, E:..., K:... ve E:... K:... sayılı kararlarıyla, birim değerin yeniden değerleme oranında güncellenmesi sonunda ortaya çıkan sonuca göre istinaf başvurularının kısmen kabul edilip, kısmen reddedildiği; bu nedenle, anılan birim bedel üzerinden yeniden değerleme oranını dikkate alınarak bizzat yapılan hesaplama sonucunda dava konusu taşınmazın, işlemde belirtilen dönemde işgali nedeniyle istenebilecek ecrimisil bedelinin 177.968TL olduğu, dolayısıyla dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin bu kısmında hukuka aykırılık, bu tutarı aşan 53.600TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılarak, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, davacının istinaf başvurusunun kısmen reddi ve kısmen de kabulüyle, İdare Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin 53.600TL'lik kısmının iptaline, 177.968TL'lik kısmı yönünden davanın reddine, karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; işlemin mevzuata ve emsallere uygun olduğu ve kararın, dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının hukuka aykırı olduğu; Davacı tarafından ise, dava konusu taşınmazın ticari bir alan olmadığı, fahiş ecrimisil tespit edildiği ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMASI: Taraflarca cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Davalı tarafın temyiz isteminin incelenmesinden; Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Davacı tarafın temyiz isteminin incelenmesinden; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, 75. maddesinin 1. fıkrasında Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisilin istenileceği ve ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmediği gibi fuzuli şagilin kusurunun da aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin, 2. fıkrasında "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur..." düzenlemesi yer almış bulunmaktadır. 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 336 sıra numaralı Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." düzenlemesi bulunmaktadır. Dosyanın, aynı taşınmazın işgali nedeniyle, aynı taraflar arasında, farklı dönemlere ilişkin dava dosyalarıyla birlikte incelenmesinden; işgale konu ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın ... caddesi bitiminde ve ... Sokağına (... Yolu) cepheli olduğu dikkate alınarak ecrimisil bedelinin, Tebliğde yer alan taşınmazın emlak vergi değerinin %3'ünden az olamayacağına ilişkin düzenleme uyarınca ... Sokağın emlak vergi değerine göre belirlenmek suretiyle (2013 yılı için 18,51TL/m2 birim bedel üzerinden yapılan hesaplama sonucunda) verilen yargı kararlarının kesinleştiği anlaşılmıştır. Bu durumda; ... parsel sayılı taşınmazın, ecrimisil hesaplamasına esas birim bedelinin 2013 yılı için 18,51TL/m2 olması karşısında, bu bedel dikkate alınarak yapılacak hesaplama yapılması sonucunda bir karar verilmesi gerekirken; bu husus gözetilmeden verilen temyize konu kararın davanın reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davalı idarenin temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının, dava konusu işlemin kısmen iptaline ilişkin kısmının ONANMASINA, davanın kısmen reddine ilişkin kısmının ise, BOZULMASINA, 3.Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 17/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.