Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/5520 · K. 2024/5645

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5520 E.  ,  2024/5645 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5520 Karar No : 2024/5645 TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- ... İşletme İnşaat Turizm Yatırım Nakliyat Gıda İçecek Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... 2- ... Defterdarlığı ... VEKİLİ: Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Antalya ili, ... ilçesi, ... Köyü, ... ada ... parsel sayılı 581.830,04 m² yüzölçümlü ve tamamı Hazine'ye ait taşınmazın 17.227,25 m²'si üzerinde turistik tesis yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinin tespiti üzerine 15/09/2015-12/10/2016 dönemi için belirlenen 333.102,30 TL ecrimisil bedeline ilişkin davacı şirket adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile bu ihbarnameye yapılan itiraz üzerine düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararda; mahallnde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapora göre, söz konusu fuzuli işgal nedeniyle istenebilecek ecrimisil bedelinin 242.326,11 TL olabileceği anlaşılmakla, uyuşmazlığa konu 333.102,30 TL bedelli ecrimisil ihbarnamesi ile ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 242.326,11 TL'lik kısmında hukuka aykırılık, idarece fazladan tahakkuk ettirilen 90.776,19 TL'lik kısmında ise hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu 333.102,30 TL bedelli ecrimisil ihbarnamesi ile ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 90.776,19 TL'lik kısmının iptaline, 242.326.11 TL'lik kısmı yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Bilirkişi raporlarının birbiri ile çelişkili olduğu, aradaki farkın birim bazında 171,19 TL olduğu, ... İdare Mahkemesinin E: ... sayılı dosyasında iptaline karar verilen ecrimisil tutarının daha yüksek olduğu, muhdesat yönünden bedel hesaplanamayacağı, 2014 yılında işgal alanı 5.906,00 m² iken, 6.426,00 m² olarak artırıldığı ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Ecrimisil bedelinin idarelerince zaten düşük olarak belirlendiği, peşin ödeme indirimleriyle birlikte %35 oranında ayrıca indirim yapıldığı, düşük bedelin işgali özendirdiği, ... İdare Mahkemesinin E:..., E:... ve E:... sayılı dosyalarının emsal alınması gerektiği ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemlerin 242.326,11 TL ecrimisil tutarı yönünden davanın reddine yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının onanması; davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile kararın İdare Mahkemesinin dava konusu işlemlerin 90.776,19 TL ecrimisil tutarının iptaline yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Davacının, temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar; kararın, dava konusu ecrimisil ihbarnamelerinin 242.326,11 TL tutarındaki kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır. Davalı idarenin, kararın dava konusu ecrimisil ihbarnamelerine konu 90.776,19 TL ecrimisil tutarının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince; Uyuşmazlıkta, 15/09/2015-12/10/2016 tarihleri arasında davacı tarafından turistik tesiste kullanılmak suretiyle işgal edildiği anlaşılan taşınmaz ile ilgili olarak hükme esas alınan bilirkişi raporunda; Aksu Belediyesi tarafından 2017 yılında spor alanı olarak kiraya verilen ... ada, ... sayılı parsel emsal alınmak suretiyle sabit olan ve sabit olmayan kullanımlara 2015 yılı için 10,47 TL/m², muhdesat için ise 22,50 TL/m², 2016 yılı için sabit olan ve sabit olmayan kullanımlara 10,97 TL/m², muhdesat için ise 24,00 TL/m² birim değeri üzerinden ecrimisil bedelinin tespit edildiği görülmüştür. Ecrimisilin, işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, işgalcisine sağlamış olduğu ekonomik değer, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, bilirkişilerce ecrimisilin fahiş olduğu iddiasının emsal oluşturabilecek yerlerin ecrimisil ve kira bedeli, önceki dönem ecrimisil ve emsal yargı kararları dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği kuşkusuzdur. Aynı ada ve parselde bulunan Hazineye ait taşınmazın 28.481 m²'lik kısmına turistik tesis yapılmak suretiyle fuzulen işgali nedeniyle, 604.023,79 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin 02/10/2014 tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayısı ile açılan davada hükme esas alan bilirkişi raporunda; sabit olmayan kullanımlar yönünden 2013/2014 yılı için 6,82 TL/m², muhdesatlar için ise Mimarlık Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'e göre belirlenen emlak vergisine esas asgari m² birim maliyetler üzerinden hesaplanan %3 bedel dikkate alınmak suretiyle 2013/2014 yılı için 70,17 TL/m² birim bedelleri esas alınarak toplamda 631.282,05 TL ecrimisil bedeli hesaplanması nedeniyle Mahkemece davanın reddine karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 06/03/2019 tarih ve E:2016/8903, K:2019/1827 sayılı kararıyla gerekçeli onandığı, karar düzeltme isteminin Danıştay İkinci Dairesinin 29/12/2022 tarih ve E:2021/12170, K:2022/7043 sayılı kararı ile reddedilerek kesinleştiği görülmüştür. Aynı taşınmazın 4.680,00m²'lik kısmının turizm amaçlı kullanımı suretiyle fuzulen işgali nedeniyle aynı dönem için 641.000,49 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E: ... sayısı ile açılan davada hükme esas alınan bilirkişi raporunda, sabit olmayan kullanımlar için 6,82 TL/m², sabit kullanımlar için 75,32 TL/m² birim bedeli üzerinden toplam 732.921,71 TL ecrimisil bedeli hesaplanması nedeniyle Mahkemece davanın reddine karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 25/10/2016 tarih ve E:2016/13464, K:2016/3858 sayılı kararıyla onandığı, karar düzeltme isteminin Danıştay Onuncu Dairesinin 26/12/2019 tarih ve E:2017/487, K:2019/10997 sayılı kararıyla reddedilerek kesinleştiği görülmüştür. Yine, aynı ada ve parselde bulunan Hazineye ait taşınmazın 17.440,00 m²'lik kısmına turistik tesis yapılmak suretiyle fuzulen işgali nedeniyle, 27/09/2014-21/08/2015 tarihleri arasındaki dönem için 613.737,32 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle ...İdare Mahkemesinde açılan davada hükme esas alan 09/11/2017 tarihli ek bilirkişi raporunda; sabit olmayan kullanımlar yönünden 2014 yılı için 16,20 TL/m², 2015 yılı için 16,84 TL/m², muhdesat için ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının Mimarlık Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'e göre 5. Sınıf C grubu yapılara dahil olan 5 yıldızlı oteller ve tatil köyleri için belirlenen bedelin %3'ü dikkate alınmak suretiyle 2014 yılı için 48,00 TL/m², 2015 yılı için 51,30 TL/m² birim bedelleri esas alınarak toplamda 717.796,73 TL ecrimisil bedeli hesaplanması nedeniyle Mahkemece davanın reddine karar verildiği, yapılan istinaf başvurusunun ise ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ...sayılı kararıyla reddedildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay İkinci Dairesinin 04/04/2023 tarih ve E:2022/3099, 2023/1755 sayılı kararıyla onanarak kesinleştiği görülmüştür. Bu durumda; taşınmazın ecrimisile konu önceki dönem kullanımlarına ilişkin yargı kararları dikkate alınarak ve yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle hesaplama yapılarak bir karar verilmesi gerektiğinden, temyiz konusu kararın ecrimisil ihbarnamesinin iptaline ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin ... TL tutarı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Anılan İdare Dava Dairesi kararının ihbarnamelerinin ... TL ecrimisil tutarının iptaline ilişkin kısmının BOZULMASINA, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 15/10/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.