Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/5524 · K. 2024/5866

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5524 E.  ,  2024/5866 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5524 Karar No : 2024/5866 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ: Av.... 2- ... Valiliği (E-Tebligat) VEKİLİ: Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Antalya ili, Aksu ilçesi, ... Mevkii, ... ada, ... parselde bulunan Hazine'ye ait taşınmazın 24.627,00 m²'lik kısmının turistik tesis (şezlong, yeşil alan, tahta yol, havuz, duş kabini, yürüyüş yolu, kort, güneşlenme, anfi tiyatro) olarak 08/08/2017-03/08/2018 tarihleri arasında kullanılmak suretiyle işgali nedeniyle tahakkuk ettirilen 617.708,11 TL tutarındaki ecrimisil ihbarnamesine karşı yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K... sayılı kararda; mahallinde yapılan bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen rapora göre, toplam ecrimisil bedelinin 458.897,33 TL olması gerektiği sonucuna varılarak, dava konusu işlemin 158.810,78 TL'lik kısmında hukuka uygunluk, istenilen ecrimisilin 458.897,33 TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin 158.810,78 TL'lik kısmının iptaline, 458.897,33 TL'ye yönelik kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Emsal alınan taşınmazın dava konusu taşınmazdan daha değerli olduğu, emlak vergisi rayiç değerlerinin kıyas alınmadığı, emsale göre %43 oranında ilave değer biçilmesinin somutlaştırılmadığı, ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında düzenlenen bilirkişi raporunun kabul gördüğü, muhdesat bedelinin yapı sınıfına göre yüksek belirlendiği, ecrimisil bedellerinin farklı bilirkişilerce farklı miktarlarda yüksek olarak belirlendiği ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Aynı ada ve parsel içinde bulunan taşınmazlar için yapılmış kiralamaların bulunduğu, aynı parselde 1 adet büfe için Antalya Büyükşehir Belediye Başkanlığı tarafından 15/05/2015 tarihinde yapılan Protokolde ilk yıl için 6,00 m²'lik büfe için 10.000,00 TL/m² birim bedeli belirlendiği, dolayısıyla dava konusu işlemin usul ve yasaya uygun olduğu ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu işlemin 458.897,33 TL ecrimisil tutarı yönünden davanın reddine yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının onanması; davalı idarenin temyiz isteminin kabulü ile kararın İdare Mahkemesinin dava konusu işlemin 158.810,78 TL ecrimisil tutarının iptaline yönelik istinaf başvurusunun reddine ilişkin kısmının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Davacının, temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar; kararın, dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 458.897,33 TL tutarındaki kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır. Davalı idarenin, kararın dava konusu işlemin 158.810,78 TL ecrimisil tutarının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince; Uyuşmazlıkta, 08/08/2017-03/08/2018 tarihleri arasında davacı tarafından turistik tesiste (turistik tesis (şezlong, yeşil alan, tahta yol, havuz, duş kabini, yürüyüş yolu, kort, güneşlenme, anfi tiyatro olarak) kullanılmak suretiyle işgal edildiği anlaşılan taşınmaz ile ilgili olarak hükme esas alınan bilirkişi raporunda; ... Köyünde Antalya Defterdarlığı tarafından 2010 yılında kiraya verilen taşınmazın m² birim bedeli olan 5,20 TL'nin %33 oranında daha değerli olduğu kabul edilerek güncellenmesi suretiyle 2017 yılı için sabit olmayan yapılar için 11,03 TL/m², sabit yapılar için 41,66 TL/m², 2018 yılı için sabit olmayan yapılar için 11,31 TL/m², sabit yapılar için 46,62 TL/m² birim değeri dikkate alınarak ecrimisil bedelinin tespit edildiği görülmüştür. Ecrimisilin, işgal nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, işgalcisine sağlamış olduğu ekonomik değer, altyapı, ulaşım kolaylığı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu dikkate alındığında, bilirkişilerce ecrimisilin fahiş olduğu iddiasının emsal oluşturabilecek yerlerin ecrimisil ve kira bedeli, önceki dönem ecrimisil ve emsal yargı kararları dikkate alınarak değerlendirilmesi gerektiği kuşkusuzdur. Dava konusu taşınmaz ile aynı ada ve parselde bulunan Hazineye ait taşınmazın 28.481 m²'lik kısmına turistik tesis yapılmak suretiyle fuzulen işgali nedeniyle, önceki dönem için 604.023,79 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayısı ile açılan davada hükme esas alan bilirkişi raporunda; sabit olmayan kullanımlar yönünden 2013/2014 yılı için 6,82 TL/m², muhdesatlar için ise Mimarlık Mühendislik Hizmet Bedellerinin Hesabında Kullanılacak Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri Hakkında Tebliğ'e göre belirlenen emlak vergisine esas asgari m² birim maliyetler üzerinden hesaplanan %3 bedel dikkate alınmak suretiyle 2013/2014 yılı için 70,17 TL/m² birim bedelleri esas alınarak toplamda 631.282,05 TL ecrimisil bedeli hesaplanması nedeniyle Mahkemece davanın reddine karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 06/03/2019 tarih ve E:2016/8903, K:2019/1827 sayılı kararıyla gerekçeli onandığı, karar düzeltme isteminin Danıştay İkinci Dairesinin 29/12/2022 tarih ve E:2021/12170, K:2022/7043 sayılı kararı ile reddedilerek kesinleştiği görülmüştür. Aynı taşınmazın 4.680,00m²'lik kısmının turizm amaçlı kullanımı suretiyle fuzulen işgali nedeniyle önceki dönem için 641.000,49 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin 16/12/2014 tarih ve 13167 sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istemiyle .... İdare Mahkemesinin E:2015/105 sayısı ile açılan davada hükme esas alınan bilirkişi raporunda, sabit olmayan kullanımlar için 6,82 TL/m², sabit kullanımlar için 75,32 TL/m² birim bedeli üzerinden toplam 732.921,71 TL ecrimisil bedeli hesaplanması nedeniyle Mahkemece davanın reddine karar verildiği, anılan kararın temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onuncu Dairesinin 25/10/2016 tarih ve E:2016/13464, K:2016/3858 sayılı kararıyla onandığı, karar düzeltme isteminin Danıştay Onuncu Dairesinin 26/12/2019 tarih ve E:2017/487, K:2019/10997 sayılı kararıyla reddedilerek kesinleştiği görülmüştür. Yine, dava konusu taşınmazın bir önceki dönemi olan 20/09/2016-07/08/2017 tarihleri arasındaki kullanılan kısmı nedeniyle düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayısı ile açılan davada verilen karara karşı tarafların yaptığı istinaf başvurularının reddine dair ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararı, tarafların temyizi üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 22/10/2024 tarih ve E:2023/5442, K:2024/5865 sayılı kararıyla kısmen bozulmuştur. Mahkemece; uyuşmazlık konusu dönem için ecrimisil hesabı belirlenirken, bu hususun dikkate alınması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle, dava konusu taşınmaz için ecrimisil hesaplanırken, öncelikle aynı taşınmaz için yargıda kesinleşen birim bedelin emsal alınarak hesaplama yapılması gerektiği açıktır. Bu durumda, dava konusu taşınmazın önceki döneme ilişkin ecrimisile konu edilen kullanımı nedeniyle belirtilen dosyalarda verilen yargı kararları da dikkate alınarak ve yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle hesaplama yapılması sonucunda bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, temyiz konusu kararın iptale ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin ... TL tutarı yönünden davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Anılan İdare Dava Dairesi kararının ihbarnamenin ... TL ecrimisil tutarının iptaline ilişkin kısmının BOZULMASINA, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 22/10/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.