Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/5601 · K. 2024/6061

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5601 E.  ,  2024/6061 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5601 Karar No : 2024/6061 TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVACI) ... İnşaat ve Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI) ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... mevkiinde bulunan ... ada, ... parsel sayılı ve tamamı Hazineye ait 14.404,73 m² yüzölçümlü taşınmazın, davacı tarafından 01/09/2014 - 03/04/2018 tarihleri arasında 5.845,00 m²'si üzerinde şantiye alanı olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 502.462,00-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla; dosyadaki mevcut bilgi ve belgeler ile yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonrasında düzenlenen bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda, söz konusu taşınmazın 01/09/2014 - 03/04/2018 tarihleri arasındaki işgali için toplam 256.029,92-TL ecrimisil alınabileceğinin anlaşılması karşısında, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 246.423,08-TL'lik kısmının iptaline, 256.029,92-TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN TARAFLARIN İDDİALARI: 1) Davacı tarafından; ecrimisil miktarının takdir ve tespitinde ... Büyükşehir Belediyesi ile taşınmazın bulunduğu ... Belediyesinden, Ticaret ve Sanayi Odasından, Borsa vb. gibi kuruluşlardan ve uzman bilirkişilerden soruşturma yapılması gerekirken, bu türlü bir soruşturma ve inceleme yapılmadığı gibi taşınmazın kullanım şekli, emsal kira bedelleri, emsal kesinleşmiş yargı kararları gibi hususların da dikkate alınmadığı, takdir edilen ecrimisil bedelinin fahiş olduğu, ecrimisile konu taşınmazın bir kısmının ... Köprüsünün yapımıyla ilgili şantiye alanı olarak kullanılması için davalı idarece ücretsiz olarak tahsis edildiği, ancak köprüdeki inşaatın ve tadilatın uzaması ve daha sonra da güçlendirme yapılması amacıyla... tarihli... Noterliğinde düzenlenen sözlşemeye istinaden halen güçlendirme çalışması devam ettiğinden sözleşmenin 9. maddesi uyarınca 565 gün daha kullanımı için tahsis işleminin uzatılması gerekirken bilgi dışında ve yokluğunda ecrimisil tespit ve tahakkuk işlemi yapıldığı ileri sürülmektedir. 2) Davalı idare tarafından; 2886 sayılı Kanun'un 9. maddesi uyarınca gerekli araştırma yapılarak işlemin tesis edildiği, davacının ... Beyler Deresi İkmal İnşaatı yüklenicisi olduğu dönemde bahse konu yeri bedelsiz olarak kullandığı, inşaatın 2012 yılında kesin kabulünün yapıldığı ve kalan işlerin ise 01/10/2014 tarihinde tamamlandığı, 12/04/2018 tarihinde bahse konu yerde 5.845 m2 lik alanı işgal etmesi ile ilgili davacı aleyhinde tespitlerin yapıldığı, belirtilen tarihten itibaren davacının bu yeri idarenin izni dışında kullandığı ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının redde ilişkin kısmının onanması, iptale ilişkin kısmının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Davacının temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; Davacının, temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü iddialar; kararın, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 256.029,92-TL tutarındaki kısmı yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte bulunmamıştır. Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; Davalı idarenin, kararın dava konusu ecrimisil ihbarnamesine konu 246.423,08-TL ecrimisil tutarının iptaline ilişkin hüküm fıkrasına yönelik temyiz istemine gelince; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85/2. maddesinde; Ecrimisilin tespit ve takdirinde; idarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur." kuralına yer verilmiştir. 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin tespit ve takdir edilmesi" başlıklı 5/3.maddesinde; "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." kuralına yer verilmiştir. Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirket hakkında, ... İli, ... İlçesi, ... mevkiinde bulunan ... ada, ... parsel sayılı ve tamamı Hazineye ait 14.404,74 m2 yüzölçümlü taşınmazın 03/04/2018 tarihinde 5.845,00 m2'si üzerinde şantiye alanı yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğine ilişkin tespit tutanağı düzenlendiği, Malatya Defterdarlığı Milli Emlak Ecrimisil Kıymet Takdir Komisyonu'nun ... tarih ve ... sayılı kararı ile 01/09/2014 - 03/04/2018 tarihleri arası için toplam 502.462,00-TL ecrimisil istenilmesine karar verildiği ve ...... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin düzenlenmesi üzerine temyizen incelenen davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Bakılan uyuşmazlıkta, davalı idare tarafından ecrimisil ihbarnamesi düzenlenmeden önce kıymet takdiri yapılırken mevzuatta yer alan araştırmaların yapıldığı, ... Belediye Başkanlığı'na, ... Ticaret ve Sanayi Odası'na, emlakçılara rayiç bedelin sorulduğu, taşınmazın cephesinin bulunduğu ... - ... karayolunun (... Bulvarı) 2018 yılı emlak vergisine esas asgari değerinin de dikkate alındığı, hatta emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden daha az birim bedel dikkate alınarak ecrimisil bedelinin takdir edildiği görüldüğünden, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin hukuka uygun olarak düzenlendiği sonucuna varılmıştır. Bu durumda, davanın tamamen reddine karar verilmesi gerekirken, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 246.423,08-TL'lik kısmının iptali yolunda verilen İdare Mahkemesi kararına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf bavurusunun reddine ilişkin Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının bu kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, davanın redde ilişkin kısmının ONANMASINA, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının BOZULMASINA, 3. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 04/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.