Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/5621 · K. 2024/8108

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5621 E.  ,  2024/8108 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5621 Karar No : 2024/8108 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- ... Valiliği VEKİLİ : Av. ... 2- ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Şişli ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel numaralı Hazineye ait taşınmazın 575,00 m²sinin araç park yeri ve konteynır olarak kullanılmak suretiyle 26/08/2014-31/07/2018 tarihleri arasında fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen 256.621,07 TL tutarlı, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyadaki bilgi ve belgeler ile dosya içerisinde bulunan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, davacının işgalindeki taşınmazın 26/08/2014-31/07/2018 tarihleri arasındaki dönemde toplam 213.395,33 TL ecrimisil getirebileceği anlaşıldığından, dava konusu işlemin 213.395,33 TL'lik kısmında hukuka aykırılık, 43.225,74 TL'lik kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 43.225,74-TL'lik kısmının iptaline, 213.395,33 TL'lik kısmına ilişkin davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; bilirkişi raporunda ecrimisil hesabında dikkate alınan yıla ait birim değerlerin "yeniden değerleme oranı" dikkate alınarak güncellenmesi suretiyle hesaplama yapıldığı, esas alınan yeniden değerleme oranının yıl bazında uygulanmasında hata yapıldığının anlaşıldığı, bilirkişilerce belirlenen 2014 yılı için yıllık 90,00 TL/m² birim değer uygun görülerek, bu birim değer ve 530,00 m² işgal alanı üzerinden "yeniden değerleme oranı" dikkate alınarak yeniden hesaplandığında 220.694,38 TL ecrimisil bedelinin bulunduğu anlaşıldığından dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 220.694,38 TL kısmında hukuka aykırılık, 35.926,69 TL kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı belirtilerek davacının istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararın kaldırılmasına, dava konusu işlemin 35.926,69 TL'lik kısmının iptaline, 220.694,38 TL'lik kısmına ilişkin davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Tespit ve takdir edilen ecrimisil bedelinin fahiş olduğu, yüzölçümün ne şekilde belirlendiği hususuna ilişkin açıklık bulunmadığı, taşınmazın imar planında “yeşil alan” vasıflı olmasının ecrimisil bedelini düşürücü etkisinin bulunduğu, taşınmazın konumu, emsal taşınmazlar ve kullanım şekline bakıldığında fahiş bir ecrimisil bedeli istendiği, idare tarafından yapılan işlemler hukuka aykırı olduğundan kararın aleyhe hüküm fıkralarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Dava konusu taşınmazın 575 m²’lik kısmının işgal edildiği, Mahkeme kararına da esas alınan bilirkişi raporunda 2014 yılına ilişkin kendilerince de uygun görülen 90,00 TL/m² belirlenip yeniden değerleme oranları uygulanmışsa da taşınmazın emlak vergi değerinden düşük kaldığı, emlak vergi değeri esas alınarak kendilerince işlem tesis edildiği, kanun, yönetmelik ve ilgili yasa maddelerine uygun yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından kararın aleyhe hüküm fıkralarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Davacının temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın redde ilişkin kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında; "...ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir..." hükmüne; 5. fıkrasında; "Bakanlık, uygulamada birliği sağlamak amacıyla, ecrimisilin tespit ve takdirine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir. Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır. Ecrimisilin işgal nedeniyle kira bedeli kadar alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının dikkate alınması gerektiği açıktır. Dosyanın incelenmesinden; davalı idarece ... tarih ve ... sayılı kıymet takdiri kararıyla 26/08/2014-31/07/2018 tarihleri arasında 2.465,00 m²'lik taşınmazın 575,00 m²'lik kısmının üzerinde garaj (araç park yeri ve konteyner) yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 256.621,07 TL tutarında ecrimisil bedeli belirlenerek ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesine yapılan itirazın reddine ilişkin ... tarihli ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin düzenlendiği, Mahkemece mahallinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporuna göre; dava konusu taşınmazın önceki dönemlerine ilişkin 3 numaralı emsal esas alınıp 2014 yılı için 90,00 TL/m² baz değer olarak alınarak yeniden değerleme oranları yansıtılmak suretiyle 213.395,33 TL ecrimisil bedelinin hesaplandığından dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 43.225,74 TL'lik kısmının iptaline, 213.395,33 TL'lik kısmına ilişkin davanın reddine ilişkin yeniden değerleme oranının yıl bazında uygulanmasında hata yapıldığından yeniden hesaplama yapılıp 220.694,38 TL hesaplandığından ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararla davacının istinaf başvurusunun reddine, davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulü, kısmen reddi ile karar kaldırılarak dava konusu işlemin 35.926,69 TL'lik kısmının iptaline, 220.694,38 TL'lik kısmına ilişkin davanın reddine karar verilmiştir. Uyuşmazlıkta, dosyada yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu hazırlanan raporda, dava konusu taşınmaz üzerinde toplam işgalli alanın 530,00 m² olduğu, işgal alanına ilişkin önceki dönem dosyasında da aynı tespitin yapıldığı, 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'ne istinaden taşınmazın asgari emlak vergi değerinin %3'ünden daha az ecrimisil belirlenemeyeceğinden davalı idare tarafından 2015 yılı için 110,30 TL, 2016 yılı için 113,38 TL, 2017 yılı için 117,73, 2018 yılı için 126,00 TL olarak belirlenen bedellerin taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin %3'üne tekabül ettiğinin anlaşıldığı dolayısıyla taşınmazın yukarıda anılan önceki dönem ecrimisil dosyasında işgal alanının 530,00 m2 olarak belirlendiği ayrıca dava dosyasındaki bilirkişi raporunda da aynı tespitlerin yapıldığı, işgal alanı 530 m2 olarak alınıp idarenin belirlediği birim bedeller esas alınarak hesaplama yapılması gerekmektedir. Bu durumda, her ne kadar İdare Dava Dairesince dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 35.926,69 TL'lik kısmında hukuka uyarlık, 220.694,38 TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığına hükmedilmiş ise de, dava konusu taşınmaza ilişkin 530,00 m² işgal alanı üzerinden 2014 yılında105,00 TL/m² , 2015 yılında 110,30 TL/m², 2016 yılında 113,38 TL/m², 2017 yılında 117,73 TL/m², 2018 yılında 126,00 TL/m² birim bedelleri dikkate alındığında toplam ecrimisil miktarının 239.534,38 TL olacağı, bu durumda dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 17.086,68 TL'lik kısmında hukuka uyarlık, 239.534,38 TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin ... TL'lik kısmının ONANMASINA, 3. Anılan İdari Dava Dairesi kararının ... TL'lik kısmının BOZULMASINA, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 30/12/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.