Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/5653 · K. 2024/4435

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/5653 E.  ,  2024/4435 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/5653 Karar No : 2024/4435 TEMYİZ EDENLER (DAVALILAR) :1- ... Bakanlığı 2- ... Genel Müdürlüğü VEKİLLERİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) :... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Elmadağ ... Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nde 2. Sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun, 06/12/2019 tarih ve 7196 sayılı Kanun'la değişik, 55. maddesinin Ondokuzuncu fıkrası uyarınca kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun...tarih ve... sayılı kararının iptali ve yoksun kaldığı maaş farklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; davacının resen emekliye sevk edilmesine ilişkin ... sayılı Yüksek Değerlendirme Kurulu kararına karşı açılan davada, ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı iptal kararında; resen emekli edilecek personelin belirlenmesinde eşit, objektif ve istikrar içeren kriterlerin uygulanmış olduğu ortaya konulmak suretiyle yeniden bir değerlendirme yapılması gerektiği hususunun belirtildiği; ancak, davalı idareler tarafından kadrosuzluktan emekliye sevk işlemlerinde yalnızca ilgililerin rütbesindeki bekleme süresi ile emeklilik/yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmasının kriter olarak değerlendirildiği, yargı kararı gereğince idarenin hangi objektif değerlendirme ve seçme kriterleri esas alınarak hareket ettiğinin şüpheye yer bırakmayacak şekilde ortaya konulmadığı, bu haliyle dava konusu işlemin yargı kararının gerekçesine uygun olarak tesis edilmediği anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline; davacının resen emekliliğe sevk edilmesine dair işlemin hukuka aykırı olduğuna ilişkin yukarıda yer verilen gerekçenin, davacının doğrudan görevine başlatılması sonucunu doğurmayıp, resen emekliye sevk edilip edilmeyeceği konusunda idare tarafından yeniden bir değerlendirme yapılmasını gerektirmesi nedeniyle, anılan istemle ilgili olarak bu aşamada karar verilmesine olanak bulunmadığı gerekçesiyle davacının yoksun kaldığı maaş farklarının yasal faiziyle ödenmesi talebi hakkında ise bu aşamada karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun 55. maddenin 19. fıkrasında, bulundukları rütbelere terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemeyen Emniyet Amirleri ile Dördüncü, Üçüncü ve İkinci Sınıf Emniyet Müdürlerinin, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla, Yüksek Değerlendirme Kurulu'nun teklifi ve Bakan Onayı ile emekliye sevk edilecekleri kuralına yer verildiği, 2. Sınıf Emniyet Müdürü olan davacının bu hüküm uyarınca emekliye sevkine ilişkin... sayılı Yüksek Değerlendirme Kurulu kararının yargı kararı ile iptali üzerine yeniden yapılan değerlendirme sonucu dava konusu işlemin tesis edildiği, istinafa konu İdare Mahkemesi kararında 55. maddenin 20. fıkrasına yer verilerek hüküm kurulmuş ise de kararın kaldırılmasını gerektirir nitelikte görülmemiş olup, istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idareler tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Kadrosuzluktan emekliye sevk etme hususunda idareye geniş bir takdir yetkisi tanındığı, personelin emeklilik değerlendirmesi konusunda Kanun'la belirlenmiş olan şartların haricinde başarısızlık, yetersizlik vb. Herhangi bir özel şarta yer verilmediği, sadece Kanunda belirtilen iki şartın sağlanması durumunda başka herhangi bir şarta bakılmaksızın kamu yararı ve hizmetin gerekleri doğrultusunda sonuca gidildiği açık olduğundan, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Elmadağ ... Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü'nde 2. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapmakta olan davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun, 7196 sayılı Kanun'la değişik, 55. maddesinin ondokuzuncu fıkrası uyarınca kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun ...tarih ve... sayılı kararının iptali ve yoksun kaldığı maaş farklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun 6638 sayılı Kanun ile değiştirilen "Terfi ve atama" başlıklı 55. maddesinin birinci fıkrasında, rütbeleri sayılan polis amirleri arasında emniyet müdürüne de yer verilmiş; ikinci fıkrasında, polis amirlerinin rütbelerde ve meslek derecelerinde zorunlu en az bekleme süreleri gösterilmiş; üçüncü fıkrasında, her amir rütbesinde bulunması gereken kadro sayısına esas alınacak oran azami olarak gösterilmiş; dördüncü fıkrasında, bu rütbelere terfilerin yetkili kurullarda kıdem sırasına göre görüşüleceği ve maddede öngörülen sınav ve eğitim şartı saklı kalmak üzere liyakata göre yapılacağı belirtilmiş; beşinci fıkrasında, kıdem sırasının tespitinde, bulunulan rütbeye terfi tarihinin esas alınacağı, aynı tarihte terfi edenlerden sicil notu yüksek, sicil notlarının eşitliği halinde ödül ve takdirnamesi fazla, ödül ve takdirnamelerin sayıca eşitliği halinde ise, sicil numarası daha küçük olanların diğerlerine göre kıdemli sayılacağı öngörülmüş; onbirinci fıkrasında, rütbe terfiinin yetkili kurullarda görüşülebilmesi için gerekli koşullar hükme bağlanmıştır. Aynı maddenin diğer fıkralarında da, rütbeler, bu rütbelere terfi esasları, terfi ve atama zamanı gibi hususlarda doğrudan Kanun hükümleriyle belirlenen çerçeve dahilinde kalmak koşuluyla, liyakat koşullarını belirlemek, üst rütbedeki boş kadro sayısına göre terfileri önermek ya da ikinci meslek derecesindeki görev unvanlarına ataması yapılacak personeli değerlendirmek ve öneride bulunmak üzere Genel Müdürlük Merkez Değerlendirme ve Yüksek Değerlendirme Kurullarının oluşturulması öngörülmüştür. Anılan maddenin ondokuzuncu fıkrasında; "Bulundukları rütbelere terfi ettikleri tarihten itibaren beş yıl içinde bir üst rütbeye terfi edemeyen Emniyet Amirleri ile Dördüncü, Üçüncü ve İkinci Sınıf Emniyet Müdürleri, emeklilik veya yaşlılık aylığı bağlanabilmesi için gerekli şartları haiz olmaları kaydıyla, Yüksek Değerlendirme Kurulunun teklifi ve Bakan onayı ile emekliye sevk edilirler" hükmüne yer verilmiş, ve yirmibirinci fıkrasında ; ondokuzuncu fıkra hükümlerine göre emekliliğe sevk edilen emniyet amirlerine, emekliye sevk edildikleri tarihi takip eden ay başından itibaren, en yüksek devlet memuru aylığının %110'u oranında altmış yaşına kadar Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından kadrosuzluk tazminatı ödeneceği hüküm altına alınmıştır. 3201 sayılı Kanun'un 55. maddesinde değişiklik yapan 6638 sayılı Kanun'un genel gerekçesinde, "Polis amirlerinin rütbe terfilerinde, tüm çağdaş ülkelerin aksine kıdeme dayalı bir sistem benimsenmiş, liyakat ikinci plana bırakılmıştır. Polis amirleri bulundukları rütbede zorunlu en az bekleme süresini tamamlamaları ve herhangi bir ceza almamaları halinde mesleki yeterliliklerine bakılmaksızın otomatik olarak bir üst rütbeye terfi etmeye başlamışlardır. Bu sistem, ihtiyaç duyulan amir rütbelerinde sayısal azlığa ve ihtiyaç duyulmayan rütbelerde ise aşırı yığılmalara neden olmuştur. Yapılan düzenleme ile bozulan personel piramidinin görev ve hizmet gereklerine uygun hale getirilmesi amacıyla; her rütbede yer alacak amir sayısı/oranı belirlenmekte, her rütbe terfiinde yazılı ve sözlü sınav şartı getirilmekte ve terfi için öngörülen asgari şartlara sahip personel arasından en kıdemli olanın değil en liyakatli olanın terfi etmesi öngörülmektedir. Ayrıca ihtiyaçtan fazla sayıdaki Birinci, İkinci, Üçüncü, Dördüncü Sınıf Emniyet Müdürlerine ve emniyet amirlerine belli bir miktar ek ödeme yapılmak suretiyle re'sen emeklilik sistemi getirilmektedir." değerlendirilmesine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun, 7196 sayılı Kanun'la değişik, 55. maddesinin ondokuzuncu fıkrası uyarınca 30/06/2020 tarihi itibarıyla kadrosuzluk nedeniyle emekliye sevk edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun...sayılı kararı ve ... tarihli Bakan Oluru'nun iptali ve işlem nedeniyle yoksun kaldığı maaş farklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesi istemiyle açılan davanın reddine ilişkin... İdare Mahkemesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onikinci Dairesinin 22/10/2024 tarih ve E:2024/973, K:2024/4434 sayılı kararıyla bozulmasına karar verilmiştir. Uyuşmazlıkta, yukarıda sözü edilen davada, Danıştay Onikinci Dairesince verilen bozma kararı üzerine ... Bölge İdare Mahkemesince yeniden bir karar verileceğinden, verilecek olan kararın sonucunun, iş bu davada dikkate alınarak karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptali ile davacının yoksun kaldığı maaş farklarının ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davalı idarelerin temyiz istemlerinin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle iptali ile davacının yoksun kaldığı maaş farklarının ödenmesi istemi hakkında karar verilmesine yer olmadığına ilişkin idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Dava Dairesine gönderilmesine, kesin olarak, 22/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.