Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/5684 · K. 2024/2777

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5684 E.  ,  2024/2777 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5684 Karar No : 2024/2777 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- ...Valiliği VEKİLİ : Av. ... 2- ... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İzmir ili, Urla ilçesi, ...Mahallesi, ...ada ve ...sayılı parselde kayıtlı Hazineye ait 21.023,30 m² yüzölçümlü taşınmazın 8.047,00 m²'sinin 07/11/2013 - 06/11/2018 tarihleri arasında davacı tarafından zeytinlik olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiği gerekçesiyle 202.392,37 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ...tarih ve ...sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile anılan işleme yapılan itirazın reddine ilişkin ...tarih ve ...sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararda; dava dosyasında bulunan bilgi ve belgeler ile hükme esas alınabilecek nitelikte bulunan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu ihbarnamelerinin 138.272,80 TL'ye ilişkin kısmında hukuka aykırılık; bu miktarı aşan 64.119,57 TL'ye ilişkin kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin kısmen iptaline, kısmen de davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacı tarafından, taşınmazdan elde edilebilecek gelirin düşük olduğu, tarımsal gelir metoduna göre ecrimisil bedelinin belirlenmesi gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı idare tarafından, ecrimisil bedelinin emlak vergi değerinin % 1,5'una göre hesaplandığı, emsal taşınmaza göre daha değerli olduğu, merkezi konumda ve yakınında Urla Devlet Hastanesinin bulunduğu ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMASI : Davacı tarafından cevap verilmemiş olup, davalı idare tarafından temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemlerin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerlendirme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca takdir edilecek ecrimisilin isteneceği, ecrimisilin talep edilebilmesi için Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 1. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir" hükmü; aynı maddenin 2. fıkrasında ise, "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir" düzenlemesi yer almaktadır. Davacının temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; Hükme esas alınan 24/10/2019 tarihli bilirkişi raporunda, dava konusu taşınmaz için davalı idarece 2018 yılı yönünden 6,00 TL/m² talep edildiği, dava konusu taşınmaza 740 metre mesafede Çeşme ilçesi yolu üzerinde iki zeytin ağaçlı tarla vasfındaki taşınmazın 2020 yılında kiraya verilmesi nedeniyle kira bedelinin 13,88 TL/m² olduğu, yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle 2018 yılı birim bedelinin 9,15 TL/m² olarak tespit edildiği, emsal taşınmazın davaya konu taşınmaza göre davacıya sağladığı ekonomik yarar, bünyesine kattığı değer ve tarımsal net gelirinden yola çıkarak kıymetine etki eden üstün ve eksik yönleri kıyaslandığında dava konusu taşınmazın ecrimisil birim değerinin, emsalin kira değerinin %45'i oranında olabileceğinden 2013 yılı 2,86 TL/m² esas alınmak suretiyle ecrimisil bedelin belirlendiği anlaşılmaktadır. Ecrimisilin işgal nedeniyle kira bedeli kadar alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının dikkate alınması gerektiği açıktır. Uyuşmazlıkta, emsal alınan taşınmazın dava konusu taşınmazla aynı vasıflara haiz olması ve yakın mesafede olması nedeniyle hesaplamada dikkate alınması yerinde görülmekle birlikte davaya konu taşınmazın Urla Devlet Hastanesine yakın ve merkezi konumda olması dikkate alınmaksızın soyut ve genel ifadelerle emsalin % 45'i oranında kabul edilerek ecrimisil bedelinin düşük hesaplanmasında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu durumda, emsale göre hesaplama yapılarak davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirmeye dayalı olarak verilen Bölge İdare Mahkemesi kararının iptale ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ...Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:...sayılı kararının, davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Anılan İdari Dava Dairesi kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA, 4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 06/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.