Danıştay Kararı · E. 2023/5754 · K. 2024/2650

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/5754 E.  ,  2024/2650 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/5754 Karar No : 2024/2650 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : … Demir ve Çelik Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVALI) : … Kaymakamlığı (E-Tebligat) VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : .. İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Hatay İli, İskenderun İlçesi, ... Mahallesinde bulunan, 87 parsel sayılı taşınmazın 01/11/2012 - 19/09/2014 tarihleri arasında davacı tarafından fabrika sahası yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 311.896,87 TL ecrimisil bedeli istenilmesine ilişkin … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştay bozma kararı üzerine; dava dosyasında mevcut bulunan bilgi ve belgeler ile keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu tanzim edilen bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, dava konusu işleme esas olan alanın kullanım amacı, konumu, büyüklüğü, su, elektrik, kanalizasyon, telefon, toplu taşıma gibi ulaşım ve teknik altyapı hizmetlerinden maksimum oranda faydalanması, alana ulaşım imkânları, alanın yerleşim alanı içerisindeki yeri, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira/ecrimisil bedelleri vs. davacıya ekonomik anlamda fayda sağlaması göz önünde bulundurularak, dava konusu taşınmazın, davacı şirket için konumu ve önemi, alanın altyapı hizmetlerinden faydalanma durumu, alana ulaşım imkânları, yerleşim alanı ve fabrika sahası içerisindeki konumu, taşınmazın kullanım şeklinden dolayı ekonomik anlamda sağladığı fayda vs. parametreler ile birlikte dava konusu işleme esas alanın civarında yapılan araştırmalar, Maliye Bakanlığınca yayınlanan yeniden değerleme oranları bir arada değerlendirildiğinde, ecrimisil miktarı olarak hesaplanan 311.896,87 TL bedelin piyasa koşullarına, emsal satış ve kiralama bedellerine uygun olduğu, piyasa koşulları ve emsal bedellere göre fahiş olmadığı anlaşıldığından, davaya konu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin, haksız ve hukuka aykırı olduğu, dava konusu taşınmazla ilgili yapılan emsal araştırmasının hatalı olduğu, dolayısıyla ecrimisil miktarının fahiş olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 'Ecrimisil ve tahliye' başlıklı 75. maddesinde; Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine fuzuli şagilden, bu Yasanın 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı 3 kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru 5 yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisilin istenebileceği; ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmediği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı; kira sözleşmesinin bitim tarihinden itibaren, işgalin devam etmesi halinde, sözleşmede hüküm varsa ona göre hareket edileceği, aksi halde ecrimisil alınacağı ve işgal edilen taşınmaz malın, idarenin talebi üzerine, bulunduğu yer mülkiye amirince en geç 15 gün içinde tahliye ettirilerek, idareye teslim edileceği hükmüne yer verilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 84. maddesinin 1. fıkrasında; “Hazine taşınmazlarından kiraya verilen, irtifak hakkı kurulan veya kullanma izni verilenlerin dışında kalanların fiilî durumları, İdarece hazırlanan program dâhilinde mahallinde tespit edilir.Taşınmazların tespitleri yılda en az 1 defa yapılır, ancak tespit programlarının süresi 5 yıldan fazla olamaz. Bu tespitlerin yapılması konusunda illerde defterdarlar, ilçelerde ise mal müdürleri veya varsa milli emlak müdürleri gerekli tedbirleri alırlar. Tespitten önceki sürelere ait işgal ve tasarruflar sebebiyle ecrimisil takip ve tahsilatı yapılarak bu taşınmazlar denetim ve idare altına alınır.” kuralı yer almış, aynı yönetmeliğin 85. maddesininde de; "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren 15 gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru 5 yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir.Taşınmazın mahallinde düzenlenecek Taşınmaz Tespit Tutanağında; işgalin başlangıç tarihi, taşınmazın işgale veya kullanıma konu olan yüzölçümü, işgalcileri, kullanım amacı, ecrimisil takdirinde yararlanılabilecek bilgiler ile bilinmesinde yarar görülen diğer bilgilere yer verilir." düzenlemesine yer verilmiştir. Dava konusu işlemin tesis edildiği tarih itibarıyla yürürlükte olan haliyle, 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Kanunu'nun 1. maddesinde, bu Yasanın amacının, yurt savunması veya yurt ekonomisine önemli ölçüde katkıda bulunan veya kısmen dahi tahripleri veya devamlı olarak ya da geçici bir zaman için faaliyetten alıkonulmaları halinde milli güvenlik veya toplum hayatı bakımından olumsuz sonuçlar doğurabilecek; diğer askeri tesis ve bölgeler ile kamu veya özel kuruluşlara ait her türlü yer ve tesislerin etrafında güvenlik bölgelerinin, kurulması, kaldırılması ve gerektiğinde genişletilmesine ilişkin esas ve yöntemlerin düzenlenmesi olduğu belirtilmiş, 3. maddesinde, kamu ve özel kuruluşların çevresindeki özel güvenlik bölgelerinin, Genelkurmay Başkanlığının lüzum göstermesi veya Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreterliğinin veya İçişleri Bakanlığının göstereceği lüzum üzerine Genelkurmay Başkanlığının uygun görmesi kaydıyla Bakanlar Kurulunca kurulabileceği veya kaldırılabiliceği ifade edilmiş; 4. maddesinde, askeri yasak bölgeler ile özel güvenlik bölgelerinin kurulması hakkındaki Bakanlar Kurulu kararı ve askeri güvenlik bölgelerinin kurulması hakkındaki Genelkurmay Başkanlığı kararına ekli uygun ölçekli haritalar ve koordinat listelerinde bu bölgelerin sınırlarının da belirtileceği kuralına yer verilmiştir. Anılan Kanuna dayanılarak çıkarılan ve 30/4/1983 tarih ve 18033 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Yönetmeliği'nin 23. maddesinin 1. fıkrasında, kamulaştırma yapılan güvenlik bölgelerinin çevresinin, askeri güvenlik bölgelerinde yetkili komutanlıkça, özel güvenlik bölgelerinde yetkili makam tarafından arazide tel ve duvar gibi engellerle çevrileceği belirtilmiş, aynı maddenin 2. fıkrasının (B) bendinde ise; "Bu bölgelerdeki kamulaştırma yapılmayan taşınmaz malların tapu kaydına, taşınmazın güvenlik bölgesi içinde olduğu işletilir ve taşınmaz mal sahiplerine gerekli tebligat yapılır. Varsa imar planlarında güvenlik bölgeleri belirtilir." hükmüne yer verilmiştir. Dava konusu konusu taşınmazın 25/03/2016 - 21/08/2017 tarihleri arasında davacı tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle açılan davanın temyiz incelemesi için Dairemizde bulunan E:… sayılı dosyada yer alan tapu kaydı incelendiğinde; dava konusu parselin tamamının Maliye Hazinesi adına kayıtlı olduğu ve tapunun beyanlar hanesine taşınmazın tamamına yönelik … tarih ve … yevmiye numaralı özel güvenlik bölgesi şerhinin düşüldüğü, yani uyuşmazlığa konu alanın özel güvenlik bölgesi ilan edilen bölge içinde kaldığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri karşısında; 2565 sayılı Kanun'da belirtilen hallerde özel güvenlik bölgelerinin Bakanlar Kurulu Kararıyla kurulabileceği veya kaldırılabileceği tartışmasız olup; söz konusu taşınmazın tel örgü ile çevrilmesi, anılan Kanun'a dayanılarak çıkarılan Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Yönetmeliği'nin gereğidir. Bu itibarla, ecrimisile konu alanın stratejik önemi nedeniyle güvenliğinin sağlanması amacıyla ilan edilen özel güvenlik bölgesinin sınırları içerisinde kalması ve işlem tarihinde söz konusu özel güvenlik bölgesine ilişkin kararın kaldırıldığı veya iptal edildiği yolunda bir düzenleme de bulunmaması karşısında, söz konusu alandan ecrimisil alınmasına olanak bulunmadığından, davanın reddine ilişkin İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 29/04/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.