Danıştay Kararı · E. 2023/5881 · K. 2024/7748

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/5881 E.  ,  2024/7748 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2023/5881 Karar No : 2024/7748 TEMYİZ EDENLER : I- DAVACILAR 1- ... 2-... 3- ... 4- ... 5-... VEKİLLERİ : Av. ... II- DAVALI ... Büyükşehir Beledye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... III- DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER 1- ... VEKİLİ : Av.... 2- ... Belediye Başkanlığı-... VEKİLİ : Av. ... DİĞER DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER : 1- ... VEKİLİ : Av. ... 2- ... VEKİLİ : Av. ... 3-... Gübre Tarım A.Ş VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF :I- DAVALI ... Büyükşehir Beledye Başkanlığı II- DAVALI YANINDA MÜDAHİLLER 1- ... 2- ... Belediye Başkanlığı-... 3- ... 4- ... 5-... Gübre Tarım A.Ş III- DAVACILAR 1-... 2- ... 3- ... 4- ... 5- ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacıların hisseli maliki oldukları Hatay ili, Arsuz ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alana ilişkin Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının tamamının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen rapor ile dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte değerlendirilmesinden, kısmi yapılaşma gereği kazanılmış hakkı bulunan sahil şerdindeki yapı sahiplerinin yapılarının ekonomik varlığını sürdürene kadar korunduğu bununla beraber bu yapıların bulunduğu taşınmazların da yeni yapılacak imar planında kullanım durumlarının değiştirilebileceği, dolayısıyla kanun ve yönetmelik hükmü gereği kazanılmış hakkı bulunan parsellerin ve kısmi yapılaşmadan yararlanan yapılaşmamış taşınmazların ilanihaye bu haktan yararlanacağı kabul edilerek sürekli yapılaşma hakkı tanınması ve sonraki tarihli planlarda kullanım kararlarının değiştirilmemesinin veya kıyı şeridinde yapılaşmanın önünün açılmasına ya da mevcut yapıların korunmasına imkan verecek kullanım kararlarının öngörülmesinin, bu kapsamda ... ve ... parsel sayılı kıyı şeridinin 100 metrelik kısmı içerisinde kalan taşınmazların kullanımının konut alanı olarak belirlenmesinin, Kıyı Kanununun ruhuna, imar planlama esas ve tekniklerine uygun olmadığı sonucuna ulaşıldığından; dava konusu edilen planın kıyıda yapılaşmanın önünün açılmasına ilişkin plan kararlarının kamu yararı, şehircilik ilkeleri ve plânlama esasları bakımından hukuka uygun olmadığı, dava konusu edilen 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planı diğer arazi kullanım kararları ve plan hükümleri yönünden değerlendirildiğinde; Arsuz ilçesi 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının, üst ölçek plan olan 1/100.000 ölçekli çevre düzeni planına uygun olarak yapıldığı, dava konusu nazım imar planı plan açıklama raporu incelendiğinde gerekli kurum ve kuruluşlardan veri, görüş ve öneriler elde edilerek gerekli analiz, etüt, araştırma ve çalışmaların yapıldığı, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin 9. maddesinde belirtilen kriterler doğrultusunda “plan raporu” ve plan notlarının hazırlandığı, 10. madde de belirtilen gösterim (lejant) tekniği ve 11. madde de belirtilen standartlar ile 25. maddede belirtilen imar planı revizyonu ve ilaveleri başlığında belirtilen hususlara uygun olarak dava konusu planın hazırlandığının tespit edildiği, 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının kıyıda yapılaşmaya imkan veren hükümleri dışında kalan arazi kullanım kararları ve plan hükümlerinin, imar mevzuatına, kamu yararına, planlama tekniklerine ve şehircilik ilkelerine uygun olduğu sonucuna varılmıştır Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının kıyıda yapılaşmanın önünün açılmasına ilişkin plan kararları yönünden iptaline, diğer arazi kullanım kararları ve plan hükümleri yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu ... İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacılar, Davalı Hatay Büyükşehir Belediye Başkanlğı ve davalı yanında müdahil Şükrü Sayılan tarafından temyiz edilen kararda bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, usul ve kanuna uygun olan kararın onanması gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY :Davacıların hisseli maliki oldukları Hatay ili, Arsuz ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alana ilişkin Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile onaylanan 1/5.000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının tamamının; hukuka aykırı olduğu, yeşil alan ve park olarak fonksiyonlandırılan yerlerin bazılarının konut alanı olarak planlandığı, kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında Kıyı Kanunu kapsamında plan yapma yetkisi Çevre ve Şehircilik Bakanlığına ait olduğundan davalı idarece yetki sınırlarının aşıldığı, sosyal ve teknik donatı dengesinin ortadan kaldırıldığı ileri sürülerek iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun “Dava Açma Süresi” başlıklı 7. maddesinde, dava açma süresinin özel kanunlarında ayrı süre gösterilmeyen hallerde Danıştay’da ve İdare Mahkemelerinde altmış (60) gün olduğu; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği kurala bağlanmış, yine aynı Kanunun “Üst Makamlara Başvurma” başlıklı 11. maddesinin işlem tarihinde yürürlükte olan halinde, ilgililer tarafından idari dava açılmadan önce, idari işlemin kaldırılması, geri alınması, değiştirilmesi veya yeni bir işlem yapılmasının üst makamdan, üst makam yoksa işlemi yapmış olan makamdan, idari dava açma süresi içinde istenebileceği, bu başvurunun işlemeye başlamış olan idari dava açma süresini durduracağı, altmış (60) gün içinde bir cevap verilmezse isteğin reddedilmiş sayılacağı kurala bağlanmıştır. 3194 sayılı İmar Kanununun 8.maddesinin 1.fıkrasının (b) bendinin dava konusu işlemin tesis edildiği tarihteki halinde, imar planlarının, nazım imar planı ve uygulama imar planından meydana geldiği, mevcut ise bölge planı ve çevre düzeni plan kararlarına uygunluğu sağlanarak, belediye sınırları içinde kalan yerlerin nazım ve uygulama imar planlarının ilgili belediyelerce yapılacağı veya yaptırılacağı, planların, belediye meclisince onaylanarak yürürlüğe gireceği, bu planların onay tarihinden itibaren belediye başkanlığınca tespit edilen ilan yerlerinde ve ilgili idarelerin internet sayfalarında bir ay süreyle eş zamanlı olarak ilan edileceği, bir aylık ilan süresi içinde planlara itiraz edilebileceği, belediye başkanlığınca belediye meclisine gönderilen itirazların ve planların belediye meclisince on beş gün içinde incelenerek kesin karara bağlanacağı, onaylanmış planlarda yapılacak değişikliklerin de yukarıdaki usullere tabi olduğu hükümlerine yer verilmiştir. 14/06/2014 tarih ve 29030 sayılı Resmî Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliğinin, "Planların ilanı, itirazlar ve kesinleşmesi" başlıklı 33. maddesinin 4. fıkrasında; "Planlara itiraz, otuz günlük ilan süresi içinde idareye yapılır ve itirazlar idarece değerlendirilir. İdarenin karar merciince itirazların reddedilmesi halinde, planlar başkaca bir onay işlemine gerek kalmaksızın red kararı tarihinde kesinleşir. İtiraz olmaması halinde planlar askı süresinin sonunda kesinleşir." hükmü, 6. fıkrasında; "İlan ve askı süresinde yapılan itirazlar üzerine idarelerce, planlarda değişiklik yapılması halinde planın değişen kısımlarına ilişkin olarak yeniden ilan süreci başlatılır." hükmü, 7. fıkrasında; "Onaylanmış planlarda yapılacak revizyon, ilave ve değişiklikler de yukarıdaki usullere tabidir." hükmü düzenlenmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yukarıda anılan maddelerin birlikte değerlendirilmesinden, imar planlarına karşı, bir aylık askı süresi içinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında başvuruda bulunulması ve bu başvuruya idari dava açma süresinin başlangıç tarihi olan son ilan tarihinden itibaren işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 60 gün içinde cevap verilmeyerek isteğin reddedilmiş sayılması halinde, bu tarihi takip eden 60 günlük dava açma süresi içinde veya son ilan tarihini izleyen 60 gün içinde cevap verilmek suretiyle isteğin reddedilmesi halinde bu cevap tarihinden itibaren 60 günlük dava açma süresi içinde idari dava açılabileceği sonucuna varılmaktadır. Dosyanın incelenmesinden, davacıların hisseleri oranında maliki oldukları, Hatay ili, Arsuz ilçesi, ... Mahallesi, ... parsel sayılı taşınmazı da kapsayan alana ilişkin 1/5000 ölçekli ilave ve revizyon nazım imar planının Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararı ile onaylanması üzerine 01/04/2019-02/05/2019 tarihleri arasında 1 ay (30 gün) süreyle askıya çıkartılarak ilan edildiği, davacılar tarafından 18/04/2019 tarihli dilekçeyle itiraz edildiği, anılan itirazın Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile reddedildiği, ancak askı süresi içinde yapılan itirazların ayrı ayrı değerlendirilmesi neticesinde Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli ... sayılı kararıyla itirazların bir kısmının kabul edildiği, bu kararda yer alan kabule ilişkin hususların işlendiği yeni imar planlarının 06/09/2019-07/10/2019 tarihleri arasında yeniden ilan edildiği, dosyadaki ikinci askı tutanaklarının incelenmesinden, sadece kabul edilen itirazlar nedeniyle yapılan plan değişikliği paftalarının ikinci kez askıya çıkarıldığı planın tamamının ikinci kez askıya çıkarılmadığı anlaşılmıştır. Uyuşmazlıkta; plan revizyonunun ilk ilanı üzerine askı süresi içerisinde 2577 sayılı Kanunun 11. maddesi kapsamında itirazda bulunulduğu, bu itirazın ilanın son günü olan 02.05.2019 gününü izleyen altmış gün içerisinde yanıtlanmayarak reddi üzerine bu tarihten itibaren 60 günlük süre içerisinde (son gün 30.08.2019 tarihinin adli tatile denk gelmesi nedeniyle) en geç 09.09.2019 tarihinde dava açılması gerekirken, bu sürenin geçirilmesinden sonra 05.11.2019 tarihinde açılan davanın süre aşımı nedeniyle esasının incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Öte yandan;Hatay Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile davacının itirazının reddedilmekle birlikte başkaları tarafından yapılan bir kısım itirazların kabul edilerek, kabul edilen kısımlar yönünden imar planlarında değişiklik yapıldığı ve 06/09/2019-07/10/2019 tarihleri arasında planın yeniden askıda ilan edildiği görülmekte ise de, planın tümünün askıya çıkarılmadığı, Yönetmeliğin yukarıda açıklanan 33. maddesinin altıncı fıkrası uyarınca kabul edilen kısımlara yönelik değişikliklerin yeniden ilan edildiği ve dava konusu taşınmaz yönünden herhangi bir değişiklik yapılmadığı dikkate alındığında yapılan ilan işleminin davacılar açısından yeniden dava açma süresini başlatmayacağı da açıktır. Bu itibarla, dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının kıyıda yapılaşmanın önünün açılmasına ilişkin plan kararları yönünden iptali dava konusu 1/5000 ölçekli revizyon ve ilave nazım imar planının diğer arazi kullanım kararları ve plan hükümleri yönünden ise davanın reddine ilişkin mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan temyiz isteminin kabulüne, 2.Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle kısmen iptali kısmen davanın reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının BOZULMASINA 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 17/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.