Danıştay Kararı · E. 2023/6063 · K. 2024/4364

Danıştay 12. Daire Başkanlığı         2023/6063 E.  ,  2024/4364 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONİKİNCİ DAİRE Esas No : 2023/6063 Karar No : 2024/4364 TEMYİZ EDENLER (DAVACILAR ): ...mirasçıları; 1- ...2- ...3- ...4-... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- ... Bakanlığı 2-...Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: ... İl Emniyet Müdürlüğünde 4. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacının, 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun geçici 27. maddesi uyarınca re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun... tarih ve ... sayılı kararının iptali ile bu işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:.... İdare Mahkemesince, Danıştay Onikinci Dairesinin 15/06/2022 tarih ve E:2021/5044, K:2022/3725 sayılı bozma kararına uyularak; davacının re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin dava konusu işlemin incelenmesi ile ilgili olarak; uyuşmazlıkta, ... İl Emniyet Müdürlüğünde 4. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan müteveffa davacı ... tarafından, 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun geçici 27. maddesi uyarınca re'sen emekliye sevk edilmesine ilişkin ... tarih ve... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu kararının iptali istemiyle görülmekte olan davanın açıldığı, dava devam ederken davacının 14/04/2020 tarihinde vefat ettiği, bu durumda, dava devam ederken davacının 14/04/2020 tarihinde vefat ettiği, dava konusu edilen işlemlerden emekliye sevk işlemi yalnızca öleni ilgilendirdiğinden 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 26. maddesinin 2. fıkrası doğrultusunda, müteveffa davacı ...'ın resen emekliye sevk edilmesi işlemi yönünden dava dilekçesinin iptaline hükmedilmesinin gerektiği; Davacının resen emekliliğe sevk edilmesi nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi talebinin incelenmesi yönünden: müteveffa davacı...'ın re'sen emekliliğe sevk edilmesine dair işlemin iptaline karar verilecek olsa bile bu hususun davacının doğrudan görevine başlatılması sonucunu doğurmayıp, davacı hayatta olsa idi dahi re'sen emekliye sevk edilip edilmeyeceği konusunda idare tarafından Anayasa Mahkemesi kararında da belirttiği üzere, resen emekli edilecek personelin belirlenmesinde bir takım ayırt edici objektif kriterlerin sicil, performans, ödül, takdirname, geçmiş hizmetleri, aldığı cezalar vs gibi hususlarda yeniden bir değerlendirme yapılmasını gerektirmesi nedeniyle, bu aşamada davacının parasal ve özlük hak kaybının varlığından söz edilemeyeceğinden, davanın bu talebe ilişkin kısmının reddi gerektiği gerekçesiyle, davacının re'sen emekliliğe sevk edilmesine ilişkin işlem yönünden dava dilekçesinin iptaline, parasal ve özlük haklara yönelik talep yönünden davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Açılan davanın mahiyet ve içeriği itibariyle sadece öleni ilgilendiren bir dava olmadığı, bu davada verilecek karar sonucunda yasal mirasçılara intikal edecek parasal hakların ortaya çıkacağı, nitekim bu davada verilen iptal kararı sonrasında, yeniden tesis edilen 21/05/2021 tarihli işleme karşı açılan davada iptal kararı verildiği, tüm bu süreçler sonunda mirasçılara emekli ikramiyesi farkı, maaş farkı ödendiği, İdare Mahkemesi kararının kendi içinde çelişkili olduğu, yalnızca öleni ilgilendiren bir dava olması durumunda parasal hak kısmı hakkında hüküm kurulmaması gerektiği, Danıştay'ın aynı nitelikte davalarda verdiği kararlarda, davanın öleni ilgilendiren nitelikte sayılarak hüküm kurulduğu, İdare Mahkemesi kararının hukuka aykırı olduğu ve temyiz isteminin kabulü gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: İdare Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu belirtilerek, temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile usul ve yasaya aykırı olan kararın bozulması gerektiği düşünülmektedir TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onikinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Emniyet Genel Müdürlüğü 4. sınıf emniyet müdürü olarak görev yapan davacı, Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulunun...tarih ve ...sayılı kararı ile 3201 sayılı Emniyet Teşkilatı Kanunu'nun geçici 27. maddesi uyarınca resen emekliye sevk edilmiştir. Bunun üzerine, işlemin iptali ile işlem nedeniyle yoksun kaldığı parasal haklarının yasal faiziyle birlikte ödenmesine ve özlük haklarının iadesine karar verilmesi istemi ile temyizen incelenen dava açılmıştır. Dava derdest iken, davacı 14/04/2020 tarihinde vefat etmiştir. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik başlıklı 26. maddesinin birinci fıkrasında, "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa, davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir." ve ikinci fıkrasında; "Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükümlerine yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesinde düzenlenen kural ile, dava sırasında tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olması hâlinde izlenecek usule ilişkin düzenleme yapılmıştır. Ancak, tarafların kişilik veya niteliğinde olabilecek değişikliğin kanun yolu safhasında da gerçekleşebileceği dikkate alındığında, anılan kuralın bu safhayı da kapsar biçimde anlaşılması gerekmektedir. Buna göre, dava sırasında davacının, kanun yolu başvurusu sırasında ise kanun yolu başvurusunda bulunan tarafın, ölüm, tüzel kişiliğin ortadan kalkması gibi nedenlerle kişilik; vesayet altına alınma, tasfiye sürecine girme gibi medeni hakları kullanma ehliyetini sonlandıran ya da kısıtlayan nedenlerle nitelik değişikliğine uğraması hâlinde, davayı veya kanun yolu başvurusunu takip hakkı kendisine geçenin başvurusuna kadar ilgili mahkemece dosyanın işlemden kaldırılmasına; yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçelerin ise iptaline karar verilecektir. Tam yargı davalarında davacının vefatı hâlinde davayı takip hakkı kendisine geçen mirasçılar davayı takip iradesini ortaya koyana kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına karar verilir. İptal davaları yönünden ise bir ayrım yapmak gerekir. İptali istenen işlemin sonuçları terekeye intikal etmiş veya ileride intikal edecek durumda ise mirasçıların takip hakkı doğar. Çünkü böyle bir dava sonunda verilecek karar terekenin aktif veya pasifini etkileyeceğinden, mirasçıların bunu takip etmekte çıkarları olduğu açıktır. Buna karşılık iptali istenen işlemin doğurduğu veya doğuracağı sonuçlar davacının ölümüyle birlikte ortadan kalkıyorsa, başka bir anlatımla iptal davasının sonucu terekeyi ve mirasçıların hukukunu ilgilendirmiyorsa takip hakkından söz etmek de mümkün olmaz. Böyle bir durumda dosyanın işlemden kaldırılmasına değil dava dilekçesinin iptaline karar verilmesi gerekir (Kâzım Yenice, Yüksel Esin, İdari Yargılama Usulü, Arısan Matbaacılık, Ankara, 1983, s. 564 - 572). Dava konusu uyuşmazlıkta, davacının 3201 sayılı Emniyet Teşkilat Kanunu'nun Geçici 27. maddesi uyarınca resen emekliye sevk edilmesine ilişkin... tarih ve ... sayılı Emniyet Genel Müdürlüğü Yüksek Değerlendirme Kurulu kararının iptali durumunda, işleme bağlı olarak parasal hak doğabileceği ve bu parasal hakkın mirasçılara intikal eden ve terekeyi ait bir hak olduğu açıktır. Dosyanın incelenmesinden ve UYAP üzerinden yapılan araştırma sonucunda; davacının 14/04/2020 tarihinde vefat ettiği, davacının murisleri ...,..., ... ve ... vekili ...tarafından verilen ve 05/05/2021 tarihinde kayıtlara alınan dilekçeyle davayı takip etme iradesinde bulunulduğu görülmüştür. Bu durumda; davacıların, müteveffa ...'ın hakkında tesis edilen re'sen emeklilik işleminin ve bu işleme bağlı parasal ve özlük haklarının ödenmesi talebiyle açtığı davada, işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, davacının re'sen emekliliğe sevk edilmesine ilişkin işlem yönünden dava dilekçesinin iptali; parasal ve özlük haklara yönelik talep yönünden ve davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz istemlerinin kabulüne, 2. Yukarıda özetlenen gerekçeyle davacının re'sen emekliliğe sevk edilmesine ilişkin işlem yönünden dava dilekçesinin iptaline, parasal ve özlük haklara yönelik talep yönünden davanın reddine ilişkin temyize konu... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde davacılara iadesine, 4. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin birinci fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen (onbeş) gün içerisinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 17/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.