Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/6171 · K. 2024/6084

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2023/6171 E.  ,  2024/6084 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/6171 Karar No : 2024/6084 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Vergi Daresi Müdürlüğü/... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Spor Faaliyetleri Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının aleyhe olan hüküm fıkrasına davalı idare tarafından yöneltilen istinaf başvurusuna ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına, 2018 yılına ait hesap ve işlemlerinin incelenmesi sonucunda hakkında düzenlenen ... tarih ve ...sayılı Denetim Raporu'na dayanılarak 2018 yılının Ekim dönemi için re'sen salınan gelir (stopaj) vergisi ile tekerrür hükümleri gereğince artırılarak kesilen bir kat vergi ziyaı cezasının kaldırılması istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Davacı hakkında düzenlenen raporda, özel hesabın amaç dışında kullanıldığından bahisle tarhiyat önerilmişse de amaç dışı kullanıldığına ilişkin somut bir tespitte bulunulmaksızın, salt şirketin özel hesabına iadesi yapılan tutarın Sporcu Ücretlerinden Tevkif Yoluyla Alınan Gelir Vergisinin İadesi Hakkında Yönetmelik kapsamında harcama yapıldığı sabit olan hesaba aktarılmasından hareketle özel hesabın amaç dışı kullandığının kabulünün hukuka uygun düşmediği, kickboks sporcusu olarak belirtilen kişilerin değinilen yönetmelik uyarınca sporcu tanımı kapsamında olmadığı dosyadaki bilgilerle sabit olduğundan denetim raporunda bu hususla ilgili olarak yapılan değerlendirmede yasal isabetsizlik bulunmadığı, vergi dairesince davacı şirketin özel hesabına iade edilen gelir vergisinin 61,47 TL fazla olduğu açık olup, 61,47 TL vergi aslına ilişkin bu tutarın idarece davacıdan istenmesi hukuka uygun olmakla birlikte, salt idarenin sehven yaptığı bir işlemden kaynaklı bu husustan dolayı davacının fiiline/işlemine bağlı olarak herhangi bir vergi ziyaı oluştuğundan söz edilemeyeceğinden buna bağlı olarak kesilen vergi ziyaı cezasının hukuka uygun düşmediği, 2017 yılına ait olup 2018 yılında kesinleşen vergi ziyaı cezasının tekerrüre esas alınamayacağı gerekçesiyle bir kat vergi ziyaı cezalı gelir(stopaj) vergisi azaltılmış, vergi ziyaı cezasının tekerrürden kaynaklanan kısmı ise kaldırılmıştır. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusunun, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı hakkındaki denetleme raporunun vergi müfettişleri ve Gençlik ve Spor Bakanlığı müfettişince tanzim edildiği, vergi denetim kurulu müfettişleri tarafından yürütülen denetimin vergi incelemesi olmadığı, 3289 sayılı Kanun'un Ek 12. maddesi kapsamında yürürlüğe giren Sporcu Ücretlerinden Tevkif Yoluyla Alınan Gelir Vergisinin İadesi Hakkında Yönetmelik kapsamında yapılan bir denetim olduğu, davacı adına yapılan tarhiyatın hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın bozulması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, Marmara Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı görevlendirme yazısı ile davacının 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un ek 12. maddesi kapsamında 2018 yılında sporculara ödenen ücretlerden tevkif edilerek ilgili vergi dairesine yatırılan gelir vergisi tutarlarının, amatör spor dallarında kullanılmak üzere ilgili spor kulübüne ret ve iade edilmesi, ilgili vergi dairesi tarafından özel olarak açılan banka hesabına iade edilen tutarların ve bu tutarlardan yapılan harcamaların denetlenmesi amacıyla rapor tanzim edilmesi istenilmiştir. Sözü edilen görevlendirme yazısına istinaden iki vergi müfettişi ve bir Gençlik ve Spor Bakanlığı müfettişince tanzim edilen... tarih ve ...sayılı Denetim Raporu'nun değerlendirme ve sonuç bölümünde, haksız iadeye konu olduğu anlaşılan gelir (stopaj) vergilerinin geri alınması, geri alınacak vergiler üzerinden bir kat vergi ziyaı cezası kesilmesi gerektiği belirtilmiştir. Dava konusu tarhiyata ilişkin vergi ve ceza ihbarnamelerinde dayanak olarak ... tarih ve ... sayılı Denetim Raporu'nun rapor kayıt numarasının belirtildiği anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 19. maddesinde, vergi alacağının vergi kanunlarının vergiyi bağladıkları olayın vukuu veya hukuki durumun tekemmülü ile doğacağı, 20. maddesinde, verginin tarhının, vergi alacağının kanunlarında gösterilen matrah ve nispetler üzerinden vergi dairesi tarafından hesaplanarak bu alacağı miktar itibarıyla tespit eden idari bir işlem olduğu kurala bağlanmıştır. Bu tarh yöntemlerinden birisi olup 213 sayılı Yasanın 30. maddesinin birinci fıkrasında düzenlenen re'sen vergi tarhı; vergi matrahının tamamen veya kısmen defter, kayıt ve belgelere veya kanuni ölçülere dayanılarak tespitine imkan bulunmayan hallerde, takdir komisyonları tarafından takdir edilen veya vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlarca düzenlenmiş vergi inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah kısmı üzerinden vergi tarh edilmesi şeklinde tanımlanarak, inceleme raporunda bu maddeye göre belirlenen matrah veya matrah farkının resen takdir edilmiş sayılacağı hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının, tekerrüre ilişkin hüküm fıkrası aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur. Beyana dayanan vergilerde asıl olan, verginin mükellef tarafından belli dönemlerde beyan edilen matrah üzerinden hesaplanması olup beyanının doğru olmadığının kanıtlanması durumunda ise noksan ödenen veya hiç ödenmeyen vergi, vergi idaresince yasada öngörülen tarh yöntemleri kullanılmak suretiyle tarh edilir. Belirtilen tanımdan da anlaşılacağı üzere, vergi idaresince re'sen vergi tarh edilebilmesi için, öncelikle, re'sen takdir edilmiş bir matrah veya matrah farkının varlığı gereklidir. Başka bir anlatımla, vergi idaresince re'sen yapılan vergi tarhının hukuken geçerli olabilmesi için, bu tarhiyatın, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 74. maddesi uyarınca matrah takdiri yapmakla görevli bulunan takdir komisyonunca takdir edilen ya da 135. maddesi uyarınca vergi incelemesi yapmaya yetkili olanlar tarafından düzenlenen inceleme raporlarında belirtilen matrah veya matrah farkına dayandırılmış olması gerekmektedir. Takdir komisyonunca takdir edilen veya vergi inceleme raporuyla belirlenmiş bir matrah ya da matrah farkına dayanmaksızın, haksız iadeye konu olduğu anlaşılan gelir (stopaj) vergilerinin geri alınması, geri alınacak vergiler üzerinden bir kat vergi ziyaı cezası kesilmesi gerektiğini belirten... tarih ve ... sayılı Denetim Raporu dayanak alınarak yapılan tarhiyatta hukuka uyarlık bulunmadığından, tarhiyatın bu husus gözetilmeksizin yazılı gerekçeyle kaldırılması yolundaki Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf başvurusunun reddedilmesinde sonucu itibarıyla hukuka aykırılık görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kısmen reddine, 2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının tekerrüre ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, 3. Kararın, tarhiyata ilişkin hüküm fıkrasına yöneltilen TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ilgili Vergi Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine, 21/11/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X)-KARŞI OY : 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun "İncelemeye yetkililer:" başlıklı 135. maddesinde, "Vergi incelemesi; Vergi Müfettişleri, Vergi Müfettiş Yardımcıları, ilin en büyük mal memuru veya vergi dairesi müdürleri tarafından yapılır. Gelir İdaresi Başkanlığının merkez ve taşra teşkilatında müdür kadrolarında görev yapanlar her hal ve takdirde vergi inceleme yetkisini haizdir. " düzenlemesi yer almaktadır. Dosyanın incelenmesinden, dava konusu tarhiyatın dayanağı denetim raporunun iki vergi müfettişinin yer aldığı bir heyet tarafından Hazine ve Maliye Bakanlığı Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı, Marmara Küçük ve Orta Ölçekli Mükellefler Grup Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı görevlendirme yazısı üzerine düzenlendiği, 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun'un gereği olarak heyette bir Gençlik ve Spor Bakanlığı müfettişi bulunduğu ve rapor başlığına "Denetim Raporu" yazıldığı görülmekte olup 213 sayılı Kanun'un değinilen düzenlemesi uyarınca vergi incelemesine yetkili olan vergi müfettişlerince düzenlenen rapora dayalı olarak yapılan tarhiyatı yazılı gerekçeyle kaldıran Vergi Mahkemesi kararına yöneltilen istinaf istemini reddeden Bölge İdare Mahkemesi kararının temyizen incelenmesi talebinin işin esasının irdelenmesi suretiyle karara bağlanması gerektiği oyuyla Daire kararına katılmıyorum.