Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/6283 · K. 2024/6661

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/6283 E.  ,  2024/6661 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/6283 Karar No : 2024/6661 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Defterdarlığı ...Dairesi Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... pafta, ... ada, ... sayılı parselin önünde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki denizden dolgu vasıflı 450,00 m²'lik taşınmazın 08/06/2010-17/07/2014 tarihleri arasında çay bahçesi olarak kullanılmak suretiyle işgali nedeniyle düzenlenen 637.588,05 TL tutarındaki ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; davacı Büyükşehir Belediyesi adına aynı taşınmaza ilişkin 24/03/2004-31/12/2008 tarihleri arası için düzenlenen ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayısına kayden açılan davada, davalı idarece verilen cevapta taşınmazın davacı tarafından doldurulduğuna ilişkin bilgi ve belge bulunmadığı, davacı Büyükşehir Belediyesine devredilmediği ve tasarrufuna bırakılmadığının görüldüğü, dolayısıyla davalı idarenin söz konusu taşınmazdan ecrimisil isteyebileceği, ayrıca davacının fahişlik itirazının da bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Dava konusu taşınmazın denizden dolgu vasıflı olmadığı, Kıyı Kanunu kapsamında kıyı tarifine uymadığı, tasarrufunun kendilerinde olduğu, mahallinde keşif yapılmadığı, fahişlik itirazında bulunulduğu halde aksi yönde kurulan hükmün hatalı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları, özel bütçeli idarelerin mülkiyetinde bulunan taşınmaz mallar ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, idarelerin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmü yer almaktadır. Aynı Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 1. fıkrasında; "Hazine taşınmazlarının kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde, tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde "Taşınmaz Tespit Tutanağı"na (Ek-8) dayanılarak, tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere bedel tespit komisyonunca ecrimisil tespit ve takdir edilir.", 2. fıkrasında ise; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." düzenlemesine yer verilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesiyle; "bilirkişi" konusunda atıfta bulunulan 6100 sayılı Kanun'un 266. maddesinde; "Mahkeme, çözümü hukuk dışında, özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde, taraflardan birinin talebi üzerine yahut kendiliğinden, bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verir", 288. maddesinde ise; Hakimin, uyuşmazlık konusu hakkında bizzat duyu organları yardımıyla bulunduğu yerde veya mahkemede inceleme yaparak bilgi sahibi olmak amacıyla keşif yapılmasına karar verebileceği belirtilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, İstanbul ili, Beşiktaş ilçesi, ... Mahallesinde bulunan ... pafta, ... ada, ... sayılı parselin önünde yer alan Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki denizden dolgu vasıflı 450,00 m²'lik taşınmazın 08/06/2010-17/07/2014 tarihleri arasında çay bahçesi olarak kullanılmak suretiyle işgali nedeniyle düzenlenen 637.588,05 TL tutarındaki ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Yukarıda yer verilen mevzuatın birlikte değerlendirilmesinden, ecrimisilin, Hazinenin mülkiyetindeki ya da hüküm ve tasarrufundaki taşınmazların fuzuli işgali nedeniyle alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarı hesaplanırken; işgalin şekli, fuzuli şagile sağladığı gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları dikkate alınarak, belediye, ticaret odası, sanayi odası, borsa gibi yerlerden veya bilirkişilerden sorulmak suretiyle bir bedel tespiti yapılacağı anlaşılmaktadır. İdare tarafından belirtilen usullere uyulmak suretiyle takdir edilen ecrimisil tutarına davacının itirazı halinde ise mahkemece yapılması gereken, alanında uzman bilirkişilere inceleme yaptırmaktır. Dava konusu taşınmazın 24/03/2004-31/12/2008 tarihleri arasındaki dönem kullanımı nedeniyle 198.883,00 TL tutarında ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayısına kayden açılan davada verilen kararın, davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Danıştay Dördüncü Dairesinin 25/11/2024 tarih ve E:2024/1987, K:2024/6641 sayılı kararıyla bozulduğu görülmüştür. Bu durumda, davacının ecrimisil bedelinin fahiş olarak hesaplandığı yönündeki beyanı göz önünde bulundurulduğunda, dava konusu taşınmazın önceki dönem kullanımına ilişkin yukarıda belirtilen dosyada verilecek yargı kararı dikkate alınarak ve yeniden değerleme oranı uygulanmak suretiyle hesaplama yapılarak, gerek görülmesi durumunda ek rapor alınmak suretiyle karar verilmesi gerektiğinden, temyiz konusu kararda hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 25/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.