Danıştay Kararı · E. 2023/6374 · K. 2024/3607

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/6374 E.  ,  2024/3607 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/6374 Karar No : 2024/3607 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACILAR): ... mirasçıları: 1- ... 2- ... 3-... 4-... İSTEMİN KONUSU:... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Mülkiyeti davalı idareye ait olan ve davacı tarafından kiralanan otogar ile ... Sanayi Sitesi arasında yer alan kamyon garajının kira süresinin 15/04/2011 tarihinde bitmesine karşın boşaltılmadığından bahisle, 30/11/2011-09/03/2012 tarihleri arası için davacıdan 30.000,00 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: İdare Mahkemesince verilen kararda; ... ili, ... ... Mahallesi, ... Sanayi Sitesi ile ... arasında bulunan şehir imar planının ... paftasında belediye hizmet alanında kalan ve kamyon garajı olarak düzenlenen 16878 m² taşınmazın ... ada... parselde kayıtlı olan ve ... Belediye Başkanlığı'nın mülkiyetinde bulunan 4.550 m² sinin davacı tarafından işgal edildiğinden bahisle davalı idarece 2886 sayılı Kanunun 75. maddesi hükümleri uyarınca ecrimisil istenebileceği açık olmakla birlikte, davalı idarenin Mahkemece verilen ara kararına cevaben idarenin verdiği yanıtlardan, 3194 sayılı Kanunun 18. maddesi uyarınca "imar uygulaması" sonucunda elde edildiği anlaşılan söz konusu taşınmazın kamunun ortak kullanımına ayrılan 12528 m² sinin belediyenin mülkiyetinde bir taşınmaz olarak kabulüne hukuken olanak bulunmadığından, belediye taşınmazı niteliğinde olmayan 12528 m²'lik kısmın ecrimisile konu edilmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılarak, bu alanın da fuzulen işgali nedeniyle davacıdan ecrimisil istenilmesine ilişkin dava konusu işlemde anılan mevzuata ve hukuka uyarlık görülmediği sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Emsal metrekare birim bedellerinin usul ve mevzuata uygun olarak belirlendiği, işlemin usul ve mevzuata uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ: ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinin 1. fıkrasında, Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil isteneceği, ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olmasının gerekmeyeceği ve fuzuli şagilin kusurunun aranmayacağı hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 85. maddesinin 2. fıkrasında; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." hükmü yer almıştır. Dosyanın incelenmesinden; ... ili, ... ... Mahallesi, ... Sanayi Sitesi ile ... arasında bulunan şehir imar planının... paftasında belediye hizmet alanında kalan ve kamyon garajı olarak düzenlenen taşınmazın ... tarih ve ... sayılı encümen kararı uyarınca 3 yıllığına kiralandığı, kira süresinin bitiminden sonra 30/11/2011 tarihinde 223 günlük işgal bedeli olarak hesaplanan 13.441,00 TL ecrimisilin davacı tarafından 22/12/2011 tarihinde ödendiği, bahsedilen taşınmazın davacı tarafından, 09/03/2012 tarihinde boşaltılarak davalı idareye teslim edildiği, bu defa, ... Belediye Encümeni'nin ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemi ile bahsedilen taşınmazın 30/11/2011-09/03/2012 tarihleri arasında davacı tarafından işgal edildiğinden bahisle tahakkuk ettirilen 30.000,00 TL ecrimisil bedelinin ödenmesinin istenmesi üzerine bakılan davanın açıldığı, ecrimisile konu olan söz konusu taşınmazın 16878 m² olduğu, bu alandan 4.550 m²'lik kısmının 366 ada, 8 parselde ... Belediye Başkanlığı'nın mülkiyetinde bulunduğu, kalan 12328 m² alanın ise ifraz, parselasyon ve yola terk ile kamunun ortak kullanımına ayrılan yerlerden olduğunun anlaşıldığı, ... İdare Mahkemesinin E:... K:...sayılı kararının Danıştay Onuncu Dairesinin E:... K:... sayılı kararı ile bozulması üzerine, İdare Mahkemesince bozma kararına uyularak yapılan ara kararda, ''dava konusu taşınmazın bulunduğu mevkide veya civar yerlerde 30/11/2011-09/03/2012 tarihleri arasında ecrimisil alınıp alınmadığının sorularak, şayet bahse konu taşınmazın bulunduğu civar mevkiden ecrimisil alınmış ise, 30/11/2011-09/03/2012 tarihleri arasındaki ecrimisil metrekare birim değerinin bildirilerek bu duruma ilişkin bilgi-belgelerin (ecrimisil ihbarnamesi vs.) gönderilmesinin ... Defterdarlığı'ndan istenilmesi üzerine, ... Defterdarlığı tarafından ''Kayıtlarımız üzerinde yapılan incelemede, İlimiz ... İlçe , ... Mahallesinde, söz konusu ... ada ... parsele yakın civarda bulunan, Hazineye ait iken satışı yapılan, hurdalık olarak işgal edilen ... ada ... parsel ile hızar atölyesi ve idari bina olarak işgal edilen ... ada ... parsel için 2011 yılında metrekare birim değeri 0,93 TL, 2012 yılında metrekare birim değeri 1,00 TL esas alınarak ecrimisil bedeli takdir ve tahakkuk edilmiştir.'' şeklinde cevap verildiği, uyuşmazlık konusu olayda, ... ili, Merkez ... Mahallesi, ... Sanayi Sitesi ile ... arasında bulunan şehir imar planının 18 L III c-d paftasında belediye hizmet alanında kalan ve kamyon garajı olarak düzenlenen toplam 16878 m² olan taşınmaz için davalı idare tarafından yaklaşık kira bedeli araştırmasının yapıldığı, dava konusu yer için Ticaret ve Sanayi Odası ile Atik Emlak tarafından yıllık kira bedelinin 22.000 TL olabileceği yönünde görüş belirtildiği, davalı idare tarafından ise davaya konu taşınmazın 30/11/2011-09/03/2012 tarihleri arasındaki fuzuli işgali için davacıdan istenilen 30.000,00 TL ecrimisil bedelinin aynı yer için açık arttırma yoluyla yapılan ihale sonucu, ihaleyi kazanan ... Oto Elektrik Nakliyat Ltd. Şti. ile imzalanan 2012 yılına ilişkin 109.000 TL bedelli kira sözleşmesi baz alınarak hesaplandığı, fakat ... tarih ve ... sayılı ... Belediye Encümeni kararı ile yer teslimi yapılmadan anılan kira sözleşmesinin iptal edildiği görüldüğünden, İdare Mahkemesince, davacıdan emsal bedellerin çok üstünde ecrimisil istenildiğinden, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle işlemin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır. Bu durumda, İdare Mahkemesince, dava dosyası kapsamında yapılan inceleme ve araştırmalar da dikkate alınmak suretiyle, yukarıda yer verilen mevzuat uyarınca, gerekli görülürse mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle, işgal edilen alan ve istenilen ecrimisilin miktarı yönünden bir değerlendirme yapılarak, dava konusu işlemin bu yönleri itibariyle hukuka uygun olup olmadığının incelenmesi gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucunda verilen verilen temyize konu İdare Dava Dairesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu ... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3.Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan İdare Mahkemesine gönderilmesine, 4.2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen onbeş (15) gün içinde kararın düzeltilmesi yolu açık olmak üzere, 03/06/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. KARŞI OY : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "Tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik" başlıklı 26. maddesinin 1 ve 2. fıkralarında, "Dava esnasında ölüm veya herhangi bir sebeple tarafların kişilik veya niteliğinde değişiklik olursa davayı takip hakkı kendisine geçenin başvurmasına kadar; gerçek kişilerden olan tarafın ölümü halinde, idarenin mirasçılar aleyhine takibi yenilemesine kadar dosyanın işlemden kaldırılmasına ilgili mahkemece karar verilir. Dört ay içinde yenileme dilekçesi verilmemiş ise, varsa yürütmenin durdurulması kararı kendiliğinden hükümsüz kalır. Yalnız öleni ilgilendiren davalara ait dilekçeler iptal edilir." hükmü yer almaktadır. Dosyanın incelenmesinden; davacının vekilinin 01/03/2019 tarihinde ... İdare Mahkemesi Başkanlığı'na sunduğu dilekçede, davacının vefat ettiği, dilekçe ekinde sunulan mirasçılık belgesindeki mirasçılarına tebligat yapılmasının talep edildiği, esastan karara çıkmış olması nedeniyle dosyadan el çekmiş olan mahkemece, bunun üzerine mahkeme kararı ve temyiz dilekçelerinin müteveffa davacının mirasçılarına tebliğ edildiği, ancak mirasçılar tarafından davaya devam etmek istedikleri yönünde dosyaya herhangi bir bilgi yada belge sunulmamış olunması nedeniyle, İdare Mahkemesince yukarıda aktarılan 2577 sayılı Kanun'un 26. maddesi gereğince yeniden bir karar verilmek üzere, temyize konu kararın bozulmasına karar verilmesi gerektiği oyuyla, aksi yöndeki çoğunluk kararına katılmıyorum. Üye Fatih ZENCİRCİ ¸Bu belge, 5070 sayılı Kanun hükümlerine uygun olarak elektronik imza ile imzalanmıştır. YK