Danıştay Kararı · E. 2023/6389 · K. 2024/2831

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/6389 E.  ,  2024/2831 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/6389 Karar No : 2024/2831 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : … Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. … KARŞI TARAF (DAVACI) : … Turizm ve Yatırım Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. … İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Antalya ili, Manavgat ilçesi, … Mahallesi, … Cadddesi, … kapı sayılı yerde imar planında park ve yol olarak görülen taşınmazın, 30/03/2014-02/09/2015 tarihleri arasında davacıya ait turizm tesisinde bahçe olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edilmesi nedeniyle 1.091.915,97 TL ecrimisil istenilmesine ilişkin Manavgat Belediye Başkanlığının … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin ve yapılan itiraz üzerine ecrimisil bedelinin ödenmesi gerektiğine ilişkin … tarih ve … sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Danıştayın bozma kararı üzerine İdare Mahkemesince verilen kararda; imar planlarında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca düzenleme ortaklık payı konusu edilen yeşil alan olarak umumi hizmetlere ayrılmış ve bedelsiz terk yoluyla elde edilmiş olan tescil harici taşınmazın belediye taşınmazı olarak kabul edilmesi olanağı bulunmadığı, bu gibi alanların sahipsiz ve kamuya yararlı alanlar olarak Devletin hüküm ve tasarrufu altında taşınmaz niteliği gösterdiği, park alanı gibi plandaki işlevi nedeniyle taşınmazın davalı idarenin görev ve sorumluluğu kapsamında olmasının davalıya salt plandaki kamu yararı amacına uygun kullanma yetkisi tanıdığı, bu haliyle davalı belediyenin mülkiyetinde bulunmayan taşınmaz üzerindeki işgal nedeniyle 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu uyarınca davalı belediyenin ecrimisil istemesine yasal olanak bulunmadığından, bu kapsamda devir ya da adına tescil edildiği ortaya konulmadığı görülen alan üzerindeki davacı işgali nedeniyle davalı idarece davacıdan ecrimisil istenmesine ilişkin dava konusu işlemlerde, "yetki ve konu" yönünden hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Taşınmazın kıyı kenar çizgisinin deniz tarafındaki alan için ecrimisil istenildiği, bozma kararına uyularak farklı gerekçe ile verilen kararın 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesinin 4. fıkrasına aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Temyiz isteminin reddi gerektiği savunulmuştur. TETKİK HÂKİMİ: … DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü ile İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 15. maddesinde, belediye mallarına karşı suç işleyenlerin Devlet malına karşı suç işlemiş sayılacağı, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 75. maddesi hükümlerinin belediye taşınmazları hakkında da uygulanacağı hükme bağlanmıştır. 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Kamuya ait gayrimenkuller" başlıklı 11. maddesinde, "İmar planlarında; meydan, yol, su yolu, park, yeşil saha, otopark, toplu taşıma istasyonu ve terminal gibi umumi hizmetlere ayrılmış yerlere rastlayan Vakıflar Genel Müdürlüğüne ait gayrimenkuller ile askeri yasak bölgeler, güvenlik bölgeleri ile ülke güvenliği ile doğrudan doğruya ilgili Türk Silahlı Kuvvetlerine ait harekat ve savunma amaçlı yerler hariç Hazine ve özel idareye ait arazi ve arsalar belediye veya valiliğin teklifi, Maliye ve Gümrük Bakanlığının onayı ile belediye ve mücavir alan sınırları içinde belediyeye; belediye ve mücavir alan hudutları dışında özel idareye bedelsiz terk edilir ve tapu kaydı terkin edilir. Ancak, bu yerlerin üzerinde bina bulunduğu takdirde, arsası hariç yalnız binanın halihazır kıymeti için takdir edilecek bedel ödenir. Bedeli ve ödeme şekli taraflarca tespit olunur. Bu suretle maledilen arazi ve arsalar belediye veya özel idare tarafından satılamaz ve başka bir maksat için kullanılamaz. Bu hususta tapu kütüğünün beyanlar hanesine gerekli şerh konur." hükmü yer almaktadır. İmar plânlarında park, yol gibi alanlarda kalan yerlerin, belediyeye bedelsiz olarak terk edilerek tapuda terkin edilmesi gerektiği yolundaki kanun hükmü uyarınca, Hazinenin bu alandaki yetkisi bağlı yetki olup, yine anılan kural nedeniyle anılan idarenin mülkiyetinde de olsa, bu tür taşınmazları üçüncü kişilere satma, kiraya verme, üzerinde irtifak hakkı tesisi gibi tasarruflarda bulunabilmesi mümkün olmadığından, imar plânlarında umumi hizmetlere ayrılmış yerlerden belediyelere devri zorunlu olan yerleri kullanan işgalcilerden belediyelerin ecrimisil isteyebileği sonucuna varılmaktadır. Bu itibarla, düzenleme ortaklık payından elde edilen ve imar planında park ve yol alanı olarak tanımlı kamuya terkli alanın fuzuli işgali nedeniyle davalı Belediyenin ecrimisil talep etme yetkisi bulunduğundan, dava konusu işlemde yetki ve konu yönünden hukuka aykırılık, İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir. Ayrıca; davacı tarafından Antalya Valiliği Çevre ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından düzenlenen … tarih ve … sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle … İdare Mahkemesinin E:… sayısı ile açılan davada ecirimisil ihbarnamesine konu taşınmazın kıyı kenar çizgisinin deniz tarafında kalan kısmının işgalinden kaynaklandığı, işbu davaya konu taşınmaz alanının ise söz konusu kısımdan farklı olarak yol ve park alanına ilişkin olduğu, dolayısıyla mükerrer bir ödemeye yol açmayacağı sonucuna varılmıştır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin kabulüne, 2. Temyize konu ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen) 54. maddesinin 1. fıkrası uyarınca bu kararın tebliğ tarihini izleyen günden itibaren onbeş (15) gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere, 07/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.