Danıştay Emlak Dairesi · E. 2023/6394 · K. 2024/4944

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/6394 E.  ,  2024/4944 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/6394 Karar No : 2024/4944 TEMYİZ EDEN TARAFLAR : 1- ... VEKİLİ : Av. ... 2- ... Defterdarlığı ... Milli Emlak Dairesi Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU :... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Şişli İlçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı tamamı Hazineye ait taşınmazın 575,00 m²'lik kısmının otopark ve konteynır olarak kullanılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle davacı adına 28/02/2011-25/08/2015 tarihleri arasındaki dönem için toplam 168.291,28 TL tutarında düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dosyada mevcut bilgi ve belgeler ile mahallinde yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde düzenlenen bilirkişi raporu hükme esas alınarak, tamamı Maliye Hazinesi adına kayıtlı olan 3.197,16 m²'lik taşınmazın 575,00 m²'sinin etrafının duvarla ve tel örgüyle çevirmek ve otopark ile güvenlik kulübesi yapmak suretiyle davacı tarafından işgal edildiği, keşif günü itibarıla söz konusu işgalli kullanımın aynı şekilde devam ettiği, ecrimisil değerini etkileyen tüm faktörlerin birlikte değerlendirilmesi ve emsal olarak belirtilen taşınmazlarla dava konusu taşınmazın olumlu ve olumsuz özelliklerinin birlikte mukayesesi neticesinde ecrimisil bedelinin 163.923,13 TL olması gerektiği, fazla tespit edilen miktarın fahiş ecrimisil tespitinden ve endeks uygulamasından kaynaklanan fark olduğu sonucuna varılarak, davaya konu edilen toplam 168.291,28 TL ecrimisil tutarının 4.368,15 TL'lik kısmında hukuka uygunluk, 163.923,13 TL'lik kısmında ise hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle, dava konusu işlemin 4.368,15 TL'lik kısmının iptaline, 163.923,13 TL'lik kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesince; aynı taşınmaz ile ilgili dava konusu edilen işlem öncesinde tesis edilen ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesi ile dava konusu ecrimisil ihbarnamesinde belirtilen işgalin kapsadığı dönemlerin aynı dönemler olduğu görülmekle, aynı dönemleri kapsayan ve mükerrer alınmasına sebep olacak şekilde işlem tesis edildiği, dava konusu ihbarnamenin ek tahakkuk olduğu kabul edildiğinde, davacıdan söz konusu yerin işgali ile ilgili olarak tekrar aynı yer ve aynı dönem için yeni bir tespit yapılmaksızın önceki tespit tutanağı doğrultusunda tahakkuk yapılarak mükerrer ecrimisil istenildiği; bu hale göre, yeni bir tespite dayanmadan mükerrer ecrimisil alınması sonucunu doğuracak nitelikte tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmediği, öte yandan, ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesine karşı açılan davanın ve bilirkişi tarafından emsal alınan mahkeme kararı Danıştay tarafından hükme esas alınabilecek yeterlilikte olmayan bilirkişi raporu uyarınca verilen mahkeme kararında hukuki isabet bulunmadığı gerekçesiyle bozulduğu ve anılan davanın da derdest olduğu görülmekle, idarece Dairelerinin kararı uyarınca işlem tesis edilmesi halinde bu hususlarında gözetileceği gerekçesiyle, davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine, davacının istinaf başvurusunun kabulü ile İdare Mahkemesi kararının davanın reddine ilişkin kısmı kaldırılarak, dava konusu işlemin bu kısmının da iptaline ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının, Danıştay Onuncu Dairesinin 30/01/2018 tarih ve E:2017/956, K:2018/220 sayılı kararıyla "önceki ecrimisil ihbarnamesinin idarece iptal edildiği ve bu durum dikkate alınarak Dairemizin 30/01/2018 tarih ve E:2016/15947, K:2018/219 sayılı kararı doğultusunda, mükerrerlik durumunun bulunmadığı hususu dikkate alındığında, davaya konu ecrimisil düzeltme ihbarnamesi ile uyuşmazlığa konu işgal dönemi için ecrimisil istenilmiş olduğunun ortaya çıkmış olması nedeniyle" gerekçesiyle bozulması üzerine, İdare Dava Dairesince bozmaya uyularak, istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI : Bilirkişi raporunda hatalı hesaplama yapıldığı,emlak vergisine esas değerin hatalı belirlendiği, aynı yer ve mahalldeki emsallerin dikkate alınmadığı, önceki dönem ecrimisil tutarlarına ilişkin yargı kararlarının bulunduğu ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Ecrimisil bedeli belirlenirken taşınmazın emlak vergisine esas değeri gözönünde bulundurulduğu ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun "İstinaf" başlıklı 45. maddesinin 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, yaptığı inceleme sonunda ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulursa istinaf başvurusunun reddine karar verir. Karardaki maddi yanlışlıkların düzeltilmesi mümkün ise gerekli düzeltmeyi yaparak aynı kararı verir." hükmüne, 4. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, ilk derece mahkemesi kararını hukuka uygun bulmadığı takdirde istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verir. Bu hâlde bölge idare mahkemesi işin esası hakkında yeniden bir karar verir." hükmüne yer verilmiştir. Aynı Kanun'un "Temyizen verilen karar üzerine yapılacak işlem" başlıklı 50. maddesinin 2. fıkrasında, "Temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ilgili merci, dosyayı öncelikle inceler ve varsa gerekli tahkik işlemlerini tamamlayarak yeniden karar verir. " hükmüne, 3. fıkrasında, "Bölge idare mahkemesi, Danıştayca verilen bozma kararına uyabileceği gibi kararında ısrar da edebilir. " kuralına yer verilmiştir. Yukarıda yer verilen Kanun hükümlerinin birlikte değerlendirilmesinden, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi tarafından yapılan inceleme neticesinde, ilk derece mahkemesi kararının hukuka uygun bulunması durumunda istinaf başvurusunun reddine, hukuka uygun bulunmaması halinde ise istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verileceğinin, bu halde işin esası hakkında Bölge İdare Mahkemesince karar verileceğinin, bu karara karşı temyiz incelemesi sonucunda verilen bozma kararı üzerine ise ilgili merci tarafından dosyanın öncelikle inceleyerek ve varsa gerekli tahkik işlemleri tamamlanarak yeniden karar verileceğinin kurala bağlanmış olduğu görülmekte olup, Danıştayın temyiz incelemesi sonucunda verdiği bozma kararı üzerine bölge idare mahkemesinin vereceği kararlar ile istinaf aşamasında bölge idare mahkemesinin vereceği kararların farklı usullere ve sonuçlara bağlandığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla, Bölge İdare Mahkemesince, istinaf incelemesi neticesinde Mahkeme kararının hukuka uygun bulunmayarak istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak işin esası hakkında karar verilmesi halinde ilk derece Mahkemesi kararının hukuki varlığını kaybetmiş olması nedeniyle Danıştay'ın bozma kararına uyulması üzerine yeniden yapılan yargılamanın istinaf incelemesi niteliğinde olmadığı dikkate alındığında, hüküm mahkemesi sıfatıyla uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar vermesi gereken Bölge İdare Mahkemesince ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurusunun reddi yolunda karar verilmesi usul ve hukuka uygun olmayacaktır. Uyuşmazlıkta, dava konusu işlemin kısmen iptali ile kısmen davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kısmen reddi kısmen kabulü ile İdare Mahkemesi kararının kısmen davanın redddi kararı kaldırılarak, dava konusu işlemin iptali yolunda verilen ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararının, Danıştay Onuncu Dairesinin 30/01/2018 tarih ve E:2017/956, K:2018/220 sayılı kararıyla bozulması üzerine, Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, bozma kararına uyularak, dava konusu işlemin kısmen iptali ile davanın kısmen reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddine karar verildiği anlaşılmıştır. Bu durumda, yukarıda belirtilen açıklamalar doğrultusunda, bozma kararına uyan Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesince, uyuşmazlığı sona erdirecek bir karar verilmesi gerekmekte olup, ortada geçerli ve sonuç doğurabilir nitelikte bir ilk derece Mahkemesi kararı olduğu kabul edilerek istinaf başvurularının reddi yolunda verilen temyize konu kararda hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz istemlerinin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 23/09/2024 tarihinde oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar, temyize konu Mahkeme kararının bozulmasını sağlayacak nitelikte bulunmadığından temyiz isteminin reddi gerektiği görüşüyle Dairemiz kararına katılmıyorum.