Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/6445 · K. 2024/7623

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/6445 E.  ,  2024/7623 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/6445 Karar No : 2024/7623 TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- (DAVALI) ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ: Av. ... 2- (DAVACI) ... Gayrimenkul Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi (Eski Unvan; ... Gayrimenkul Geliştirme ve Yatırım Anonim Şirketi) VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: İstanbul ili, Avcılar ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... parsel sayılı taşınmazın fuzulen işgal edildiğinden bahisle 1.512.799,29-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile dayanağı ... tarih ve ... sayılı kıymet takdir komisyonu raporunun iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; 1.512.799,29-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem yönünden; dava konusu taşınmaz ile aynı protokol kapsamında davacının kullanımına sunulan ve dava konusu taşınmazın komşu parseli olan 23030 parsel sayılı taşınmazın işgali nedeniyle ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istemiyle Mahkemelerinin E:... esas sayılı dava dosyasında yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda hazırlanan bilirkişi raporunda özetle; İstanbul İli, Avcılar İlçesi, ... Mahallesinde, ... Mevkiinde bulunan ... pafta, ... parsel sayılı, park nitelikli taşınmaz 12/02/2016 tarihinde ... yevmiye numarası ile Bedelsiz Kamuya Terk İşlemi sonucu Avcılar Belediyesi adına tescil edildiği, ... tarih ve ... sayılı işlem ile ilçe hudutları dahilinde Belediye Başkanına Protokol imzalamak üzere yetki verilmesi hususunda Belediye meclis Kararı alınmadan çeşitli tüzel kişilerle protokol düzenlendiğinin tespit edilmesi üzerine ecrimisil tahakkuk edilmesine karar verildiği, İdare Komisyonunca ... tarih ... sayılı olarak verilmiş olan komisyon kararı ile işgalli Avcılar İlçesi, ... Mahallesinde bulunan ... pafta, ... parsel sayılı park vasıflı taşınmazın 7.553,11 m2’si şantiye sahası ve satış ofisi olarak işgali nedeniyle; 2016 Aylık Bedel: 30.747,81 TL, 2017 Aylık Bedel: 33.327,35 TL, 2018 Aylık Bedel: 36.768,92 TL2019 Aylık Bedel: 41.542,11 TL olarak takdir edildiği, Taşınmazın Firuzköy Bulvarı ve Bağlariçi Caddesinden cephe aldığı ve Firuzköy Bulvarının 2019 yılı emlak rayiç değerinin 1.693,24 TL olduğu, anılan değerin %3’ü 50,80 TL; Bağlariçi Caddesinin 2019 yılı emlak rayiç değeri 1.222,89 TL olduğu, %3’ünün 36,68 TL olarak hesaplandığı, Firuzköy Bulvarının 2016 yılı emlak rayiç değerinin ise 971,88 TL olup, %3’ünün 29,16 TL olarak hesaplandığı, uyuşmazlık konusu işgalli taşınmazın, Avcılar İlçesi, Üniversite Mahallesinde bulunan ... parsel sayılı taşınmaz olup, işgal döneminde davacı tarafından satış ofisi olarak kullanıldığı, davalı idare tarafından 01/09/2016-30/06/2019 dönemi için toplam 1.213.399,14 TL ecrimisil bedeli belirlendiği, işgalli taşınmazın teknik verileri, kiralanabilirliği, getireceği kira değeri, ticari sirkülasyonu, emsal ecrimisil değerleri, ecrimisil tespitine artı ve eksi yönde etken veriler, günün ekonomik şartları birlikte değerlendirilerek, EVD’nin %3'ünden den az olmamak üzere 2016 yılı için yıllık 1 m2 arsa ecrimisil bedelinin 30,00 TL olduğu '' tespitlerine yer verildiği, ilgili mevzuat hükmü ile sözü edilen dava dosyasında yer alan bilirkişi raporunun bir arada değerlendirilmesinden, her ne kadar davacı şirket tarafından anılan kullanım nedeniyle ecrimisil istenemeyeceği belirtilse de; anılan taşınmazın kullanımı konusunda sözleşme yapmak üzere belediye başkanının yetkili bulunmadığı, ecrimisil tahakkuku için işgalin yeterli olduğu ve kusur aranmayacağı ve anılan taşınmazın davacı şirket tarafından kullanıldığı da göz önüne alındığında 2016 yılı arsa m2 ecrimisil bedeli olarak belirlenen 30,00 TL/m2*3.080,00 m2=92.400 TL yıllık ecrimisil bedeli belirlendiği, anılan tutara 2016 yılı için %3,83, 2017 yılı için %14,47 ve 2018 yılı için %23,73 olarak belirlenen YDO artış oranları uygulanmak suretiyle davalı idarece ecrimisil talep edilen 01/09/2016-30/12/2019 tarihleri arasındaki (3 yıl, 4 ay) yıllar itibarıyla talep edilebilecek ecrimisil miktarının 2016 yılına rastlayan 4 aylık dönemde 30.800,00-TL, 2017 yılı için 95.938,92-TL, 2018 yılı için 109.821,28-TL ve 2019 yılı için 135.881,87-TL olmak üzere toplam 372.442,07- TL olduğunun görüldüğü; dava konusu 01/09/2016 - 30/12/2019 ( 3 yıl 4 ay) dönemi için 1.512.799,29-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlemin 372.442,07-TL kısmının hukuka uygun olduğu, bu tutarı aşan 1.140.357,22-TL kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı, ... tarih ve ... sayılı kıymet takdir komisyonu raporu yönünden; dava konusu kıymet takdir komisyonu kararının asıl işlem niteliğindeki ecrimisil ihbarnamesinin tesisi sürecinde bu işleme katkı sağlayıcı ve hazırlayıcı bir işlem niteliğinde olduğu, dolayısıyla da kesin bir işlem niteliğinde olmaması karşısında, idari davaya konu edilebilmesine olanak bulunmadığından anılan işlem yönünden davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu kıymet takdir komisyonu raporu yönünden davanın incelenmeksizin reddine, dava konusu ecrimisil ihbarnamesinin 372.442,07-TL'lik kısmı yönünden davanın reddine, ecrimisil ihbarnamesinin 1.140.357,22-TL'lik kısmının ise iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Davacı tarafından, mükerrer şekilde ecrimisil tahakkuk ettirildiği, dava konusu taşınmazın 2017 yılında o dönemdeki Belediye Başkanı ile imzalanan protokol çerçevesinde kullanıldığı, henüz protokolün süresinin dahi dolmadığı, hukuki bir sebebe dayanan kullanımın fuzuli işgal olarak nitelendirilemeyeceği belirtilerek temyize konu kararın aleyhe olan kısmının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Davalı idare tarafından, kamu hizmetinin yürütülmesi adına tesis edilen idari işlemin mevzuata uygun olduğu, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ :Temyiz istemlerinin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, davacının ... Gayrimenkul Geliştirme ve Yatırım Anonim Şirketi olan ticaret unvanının "... Gayrimenkul Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi" olarak değiştiği ve bu değişikliğin ticaret siciline tescil edildiği anlaşıldığından, davacı mevkiine "... Gayrimenkul Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi"nin alınmasına karar verilerek, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzel kişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz.'' hükmü yer almaktadır. Anılan Kanun'un 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında; "Ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir." düzenlemesine yer verilmiştir. Bu hükümlere göre, Hazineye ait veya Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerin izinsiz işgal edilmesi nedeniyle işgal eden gerçek veya tüzel kişiden ecrimisil istenebileceği tabi bulunmaktadır. Dava dosyasının incelenmesinden; İstanbul ili, Avcılar ilçesi, ... Mahallesi, ... pafta, ... parsel sayılı taşınmazın fuzulen işgal edildiğinden bahisle 1.512.799,29-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı işlem ile dayanağı ... tarih ve ... sayılı kıymet takdir komisyonu raporunun iptali istemiyle bakılmakta olan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlıkta; dava konusu ecrimisil ihbarnamesine konu taşınmazın 3 yıl süreyle şantiye alanı ve bir kısmının satış ofisi olarak kullanılmasına karşılık süre bitiminde taşınmaz üzerinde bulunan satış ofisinin bedelsiz olarak belediyeye bırakılması ve park alanında kalan kısmının dolgu ve tesviyesinin yapılıp belediyeye teslim edilme sürecinde parkın güvenliğinin sağlanması şartıyla davacı şirketle o tarihteki davalı idare Belediye Başkanı arasında Mart 2017 tarihinde protokol imzalandığı, Belediye Başkanına protokol imzalamak üzere yetki verilmesi hususunda Belediye Meclis Kararı alınmadığından 5393 sayılı Belediye Kanununun 38/g ve p bentleri uyarınca Meclis kararına dayanmayan protokolün hukuki sorumluluk doğuracağından bahisle, ... tarih ve ... sayılı Başkanlık Olur'u ile bahsi geçen protokolün iptali ve ilgililer adına geriye dönük 5 (beş) yıl süreyle ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin işlemin ve akabinde davacı şirketin fuzuli şagil olduğundan bahisle davalı idarece dava konusu işlemlerin tesis edildiği anlaşılmaktadır. Belediyeye ait bir taşınmazın üçüncü kişilere tahsisi 5393 sayılı Kanunun 34/g maddesi hükmü gereğince belediye meclisinin görevleri arasında sayılmış olup, anılan protokolün imzalanması ve öncesinde belediye meclisince alınmış bir tahsis kararına rastlanılmadığı gibi belediye meclisince alınan tahsis kararına istinaden belediye başkanına protokol yapma yetkisi verildiğine ilişkin de herhangi yetkilendirme kararının bulunmadığı anlaşıldığından, davalı idare tarafından anılan protokolün iptali işleminde hukuka aykırılık bulunmamakta ise de, davacının sözkonusu yeri taraflar arasında yapılan ve davalı idareyi temsile yetkili belediye başkanınca imzalanan bir protokole dayalı olarak kullandığı açıktır. Bu itibarla, taşınmaz tahsisine ilişkin söz konusu protokolün, belediye meclisinin vermiş olduğu yetki olmadan sadece başkan tarafından imzalanmış olması nedeniyle davalı idarece iptal edildiği anlaşılmakta ise de; bu durum tebliğ üzerine ilgilileri, tebliğ tarihinden itibaren söz konusu yerde fuzuli şagil durumuna düşüreceğinden, iyi niyetle idareye güvenerek işlem tesis eden davacı firmanın geriye dönük olarak fuzuli şagil sayılmasına hukuken olanak bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu durumda; davacı şirketçe 2017 yılının Mart ayında davalı belediye adına belediye başkanıyla imzalanan protokol hükümlerine dayanarak park alanının şantiye alanı olarak ve satış ofisi yapılmak suretiyle kullanıldığı, davalı idarece tesis edilen işlemlerin iptal edilinceye kadar hukuka uygunluk karinesinden yararlanması ve davacının yapılan sözleşmeye güvenle alanı kullandığı dikkate alındığında davacı şirketin işgalci olarak nitelendirilerek adına ecrimisil tahakkuk ettirilmesine ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığından temyiz konusu kararda isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz istemlerinin kabulüne, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 18/12/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : Temyiz dilekçesinde öne sürülen hususlar 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 49. maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından, temyiz isteminin reddi ile Bölge İdare Mahkemesi İdare Dava Dairesi kararının onanması gerektiği oyuyla, çoğunluk kararına katılmıyoruz.