Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/6532 · K. 2024/6091

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/6532 E.  ,  2024/6091 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/6532 Karar No : 2024/6091 TEMYİZ EDEN TARAFLAR: 1- ... Yönetimi VEKİLİ : Av. ... 2- ... Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine olan hüküm fıkralarının bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... parsel sayılı taşınmaza komşu 2.170,00 m² taşınmazın yeşil alan ve yol yapılmak suretiyle fuzulen işgal edildiğinden bahisle 1.031.620,71 TL tutarlı,... tarih ve ... sayılı ecrimisil kıymet takdiri kararı ile ... tarih ve ... numaralı ecrimisil ihbarnamesinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Mahkemelerinin E:...... sayılı dosyasında yapılan keşif ve bilirkişi incelemesinde bilirkişiye yöneltilen sorular arasında dava konusu taşınmazın 14/11/2018-01/11/2019 dönemine ilişkin sorular sorulduğu, anılan bilirkişi raporunda 941.170,07 TL ecrimisil bedeli belirlendiğinden dava konusu ecrimisil kıymet takdiri kararı ile ihbarnamesinin 941.170,07 TL tutarlı kısmında hukuka aykırılık, 90.450,64 TL tutarlı kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemlerin 90.450,64 TL tutarlı kısmının iptaline, davanın 941.170,07 TL tutarlı kısmının reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDEN DAVACININ İDDİALARI: Kendilerinin ... Yöneticiliği olarak dava konusunun muhatabı ve tarafı olmadığı, tüzel kişiliklerinin bulunmadığı, binadaki malikler tarafından kendilerine verilmiş bir temsil yetkisinin de bulunmadığı, ecrimisil ihbarnamelerinin ... Ada ... Parsel Malikleri ibaresi ile tebliğ edildiği, her bir malik için ayrı ayrı ecrimisil hesaplanarak tebliğ edilmesi ve bu kişilerden tahsilat yapılması gerektiği, kat maliklerinin sorumluluk oranları gözetilerek tek tek ve ayrı ayrı hesaplanıp kat maliki olan kişilere ayrı ayrı ecrimisil ihbarnamelerinin gönderilmesi gerektiği, bu karar dayanak alınarak ödeme emri düzenlendiği davacı yönetim tarafından buna karşı dava açıldığı ve söz konusu ödeme emri hakkında yürütmenin durdurulması kararı verildiği, buna istinaden dava konusu işlemin de hükümsüz hale geldiği, esasa ilişkin olarak bilirkişi heyetinin m² ölçümü yapmadığı, gerçekte kullanılan alanın sadece 75,37 m² olduğu, raporda tespiti yapılan 2170 m² tespitinin varsayıma dayalı olduğu, bu hususun ... ... Nolu Lisanslı Harita Kadastro Mühendislik Bürosu tarafından hazırlanan aplikasyon krokisinde açıkça gösterildiği ve toplamda 75,37 m² lik bir kullanımın söz konusu olduğu, yol ve yeşil alan işgal edildiği iddiası kanul edilse bile be krokiye bakıldığında toplam 1848,96 m²lik bir kullanımın söz konusu olacağı, bilirkişi heyetinin tespit ettiği işgal alanının doğru hesaplanmadığı, bilirkişiler dava konusu yerin kamunun kullanımına açık olmadığını iddia etmişler ise de bu alanların şuan hala yeşil alan ve yol olduğu, belediyenin istediği zaman bu alanda yeşil alan düzenlemesi yapabileceği söz konusu yerin kamuya açık bir yer olduğu, bilirkişiler tarafından gösterilen emsallerin uygun olmadığı, emsal olarak Milli Emlak tarafından kiralanan otopark olarak kullanılan yan parseldeki yerin 2014 yılı için 38,07 TL/m² kiralandığı, dava konusu yerde ofis kiralarının bile m² kiralarının aylık 27 TL civarında olduğu, davalı belediyenin sebepsiz zenginleşmiş olup sunmadığı kamu hizmetinin karşılığı olan yeşillendirme ve yol bedelinin kendilerine ödenmesi gerektiği, kendilerinin hiç kullanmadığı yeşil alana ilişkin 2013 yılı için 260,00 TL/m² bedel belirlenip hesap yapılmaması gerektiği, usule ve hukuka aykırı tesis edilen işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığından kararın aleyhe hüküm fıkralarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. TEMYİZ EDEN DAVALININ İDDİALARI : Milli Emlak Genel Tebliğinde getirilen düzenlemeye istinaden asgari değer dikkate alınarak hesaplama yapıldığı, usule uygun tesis edilen işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığından kararın aleyhe hüküm fıkralarının bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. DAVACININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. DAVALININ SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Davacının temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Davalı idarenin temyiz istemi yönünden yapılan değerlendirme; 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun, dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte bulunan haliyle 75. maddesinin 1. fıkrasında; "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9. maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 74. maddesine dayanılarak çıkarılan Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmelik'in 85. maddesinin 2. fıkrasında; "...ecrimisilin tespit ve takdirinde; İdarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu ile işgalden dolayı varsa elde ettiği gelir, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller, varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararları, ilgisine göre belediye, ticaret odası, sanayi odası, ziraat odası, borsa gibi kuruluşlardan veya bilirkişilerden soruşturulmak suretiyle edinilecek bilgiler ile taşınmazın değerini etkileyecek tüm unsurlar göz önünde bulundurulur. İşgalin şekli, Hazine taşınmazının konumu ve taşınmazdan elde edilen gelir gibi unsurlar itibariyle asgari ecrimisil tutarlarını belirlemeye Bakanlık yetkilidir..." hükmüne; 5. fıkrasında; "Bakanlık, uygulamada birliği sağlamak amacıyla, ecrimisilin tespit ve takdirine ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkilidir." hükmüne yer verilmiştir. Anılan Yönetmelik hükümlerine dayanılarak çıkarılan 20/08/2011 tarih ve 28031 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmak suretiyle 20/08/2011 tarihinde yürürlüğe giren 336 Sıra No'lu Milli Emlak Genel Tebliği'nin "Ecrimisilin Tespit ve Takdir Edilmesi" başlıklı 5. maddesinin 3. fıkrasında, "Hazine taşınmazlarının gerçek veya tüzel kişilerce işgale uğradığının tespit edilmesi hâlinde; tespit tarihinden itibaren onbeş gün içinde taşınmaz tespit tutanağına dayanılarak bedel tespit komisyonunca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere, tarımsal amaçlı kullanımlar ile belediye ve mücavir alan sınırları dışında gelir getirici unsur taşımayan kullanımlar için taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde birbuçuğundan; belediye ve mücavir alan sınırları içinde ve planlı alanlarda tarım dışı kullanımlar için ise taşınmazın emlak vergisine esas asgari değerinin yüzde üçünden az olmamak üzere ecrimisil tespit ve takdir edilir." 5. fıkrasında ise "Emlak vergisine esas asgari metrekare birim değeri belirlenmemiş olan Devletin hüküm ve tasarrufu altında olan yerler için ecrimisil tespit ve takdirinde, birim değeri belirlenen en yakın emsal taşınmazın emlak vergisine esas metre kare birim değeri dikkate alınır." hükümleri yer almıştır. Ecrimisilin işgal nedeniyle kira bedeli kadar alınan bir tazminat olduğu, ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın, mevkii, kullanım şekli, altyapı, ulaşım kolaylığı, elde edilen gelir ve taşınmazın kullanıcısına katkısı gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş kira bedelleri veya ecrimisiller varsa bunlara ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının dikkate alınması gerektiği açıktır. Dosyanın incelenmesinden; davalı idarece ... tarih ve ... sayılı ecrimisil kıymet takdiri kararıyla 14/11/2018-01/11/2019 tarihleri arasında 2.170,00 m² taşınmazın "yeşil alan ve yol" yapılmak suretiyle işgal edildiğinden bahisle1.031.620,71 TL ecrimisil bedeli belirlendiği, uyuşmazlığın çözümü için Mahkemelerinin E:... dosyasında yapılan mahallinde keşif ve bilirkişi incelemesi yaptırılması sonucunda hazırlanan bilirkişi raporunda; "emsal ecrimisil değerleri arasında ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... Ada, ... parselde yer alan bitişik konumdaki komşu taşınmazın belirlendiği, anılan taşınmazın... Yönetimi tarafından fuzulen işgal edildiğinden bahisle düzenlenen ecrimisil ihbarnamelerine karşı ... İdare Mahkemesinin E:..., E:... dosyalarında davalar açıldığı, anılan taşınmazın davaya konu taşınmazın bitişik konumda komşusu olduğu,... İdare Mahkemesinin... tarih ve E:... K:...sayılı kararının ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla davalı istinaf başvurusunun kısmen kabul kısmen gerekçeli reddine, dava konusu işlemin kısmen iptal kısmen davanın reddine dair kararın Danıştay Onuncu Dairesinin 11/03/2019 tarih ve E:2018/2880, K:2019/1863 sayılı kararıyla onandığı ifade edilmesine rağmen dava konusu yerin bulunduğu ... Caddesi 2013 yılı emlak vergisine esas asgari birim m2 değerinin %3'ü 259,23 TL/m2 olduğu göz önünde bulundurularak 2013 yılı için yıllık m2 birim değerinin 260,00 TL/m2 baz değer olarak alınıp yeniden değerleme oranları uygulanmak suretiyle 14/11/2013-14/11/2018 tarihleri arasında 1.031.620,71 TL ecrimisil miktarı hesaplandığı" anlaşılmıştır. Dosyada, davalı idare tarafından, ecrimisil bedeli tespit ve takdir edilirken Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkındaki Yönetmeliğin 85. maddesi ile 336 sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinde öngörülen hesaplama usullerinin uygulandığı, idarenin zarara uğrayıp uğramadığına ve işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, taşınmazın işgalci tarafından kullanım şekli, fiili ve hukuki durumu, aynı yer ve mahalde bulunan emsal nitelikteki taşınmazlar için oluşmuş ecrimisillere ilişkin kesinleşmiş yargı kararları göz önünde bulundurularak ecrimisil bedelinin tespit ve takdir edildiği, davalı idarenin savunmasından da anlaşıldığı üzere yukarıda anılan bilirkişi raporunda dava konusu yere komşu olan ... İdare Mahkemesinin E:..., E:... dosyalarında belediye tarafından ecrimisil alınabileceği ve bilirkişi raporlarıyla belirlenen bedellere ilişkin kesinleşen yargı kararları dikkate alınarak hesaplama yapılmak suretiyle 1.031.620,71 TL TL ecrimisil bedelinin tespit edildiği anlaşılmıştır. Bu durumda; taşınmaz üzerinde fuzuli şagil olduğunda tereddüt bulunmayan davacı adına işgal edilen dönemler için belirlenen 36 sıra sayılı Milli Emlak Genel Tebliği'nin 5. maddesinin 3. fıkrasına uygun şekilde ve bitişik konumdaki komşu taşınmaza ilişkin kesinleşen yargı kararları göz önüne alınarak davalı idarece istenilen ecrimisil bedelinin uygun olduğu, buna göre, dava konusu işlemin iptali istemiyle açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğinden temyize konu İdare Dava Dairesi kararının davalı idarenin istinaf isteminin reddine ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Davacının temyiz isteminin reddine, davalı idarenin temyiz isteminin kabulüne, 2.Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, ecrimisil kıymet takdiri kararı ile ihbarnamesinin ... TL tutarlı davanın reddine ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Anılan İdari Dava Dairesi kararının ecrimisil kıymet takdiri kararı ile ihbarnamesinin iptaline ilişkin ... TL tutarlı kısmının BOZULMASINA, 4. Kullanılmayan ... TL yürütmenin durdurulması harcının istemi halinde davacıya iadesine, 5. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, 6. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, 04/11/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.