Danıştay Kararı · E. 2023/6696 · K. 2024/2248

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/6696 E.  ,  2024/2248 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2023/6696 Karar No : 2024/2248 TEMYİZ EDEN (DAVACI): … Petrol Ürünleri ve Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ: Av. … KARŞI TARAF (DAVALILAR): 1- … Organize Sanayi Bölgesi Başkanlığı VEKİLİ: Av. … 2- … Bakanlığı- ANKARA VEKİLİ: Av. … DAVALI YANINDAMÜDAHİLLER: 1- … Petrol Ürünleri Turizm Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi 2- … İnşaat Akaryakıt Oto Antrepo San ve Tic.A.Ş VEKİLİ: Av. … İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı şirketin mülkiyetinde bulunan İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, İkitelli Organize Sanayi Bölgesi sınırları içerisinde bulunan akaryakıt istasyonunun yer aldığı … ada, … parsel sayılı taşınmaza komşu … ada, … sayılı parsele yönelik olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca 22.10.2021 tarihinde onaylanan İkitelli OSB 1/5.000 ölçekli nazım ve 1/1.000 ölçekli uygulama planı notu değişikliğinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen … tarih ve E:…, K:… sayılı kararda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile dava konusu plan hükümlerine dayanak olan … tarihli, … sayılı UKOME kararının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:… sayılı dosyasında yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu alınan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesinden, dava konusu … sayılı parselin Bedrettin Dalan Bulvarındaki çıkış alanından kavşak alanına mesafesinin yaklaşık 31.60 m. olduğu ve bu durumun Karayolları Kenarında Yapılacak ve Açılacak Tesisler Hakkındaki Yönetmelik hükümlerine aykırı olduğu, dolayısıyla dava konusu olan … sayılı parsele yönelik olarak imar planına "Atatürk Bulvarından 10 metre giriş Bedrettin Dalan Bulvarından 10 metre çıkış düzenlemesi yapılarak" şeklinde plan notu işlenmesinin mevzuata aykırı olduğu, kaldı ki dava konusu plan hükümlerinin dayanağı olan UKOME kararının da ... İdare Mahkemesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararı ile iptaline karar verildiği dikkate alındığında dava konusu işlemlerin hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının özeti: İdari Dava Dairesince verilen kararda; İstanbul İli, Başakşehir İlçesi, İkitelli Organize Sanayi Bölgesi sınırları içerisinde bulunan akaryakıt istasyonunun yer aldığı … ada, … sayılı parselin cephe aldığı Atatürk Bulvarı üzerinden 10 metrelik giriş yolu öngörecek şekilde plan notlarında değişiklik yapıldığı, aksi durumda Atatürk Bulvarı üzerinden herhangi bir akaryakıt istasyonuna giriş imkanı sağlanamayacağından (… sayılı parsele Milas Caddesi üzerinden giriş sağlandığından) yapılan plan değişikliğinin somut gerekçelere dayalı olduğunun kabulü gerektiği, ayrıca anılan bulvar üzerindeki giriş noktası ile kavşak arasındaki mesafenin 50 metreden fazla (89,32 m.) olduğu, parsellerin farklı yöndeki yollara cepheli olmakla yönetmelikte öngörülen mesafe tahdidinin sağlandığı, buna ilişkin plan kararlarına karşı açılan davalarda söz konusu plan değişikliklerinin iptali yönünde verilen mahkeme kararlarına karşı yapılan istinaf başvurularının da Dairelerinin … tarihli, E:…, K:… ve … tarihli E:…, K:… sayılı kararları ile kabul edilerek plan değişikliklerinin hukuka uygun görüldüğü, anılan kararlarda Bedretin Dalan Bulvarından yapılan çıkışın Atatürk Bulvarı ve Bedrettin Dalan Bulvarı kesişiminde yer alan kavşağa mesafesinin 50 m.'nin üzerinde olduğu tespitine de yer verildiği, bu bakımdan dava konusu plan notunun Bedrettin Dalan bulvarından 10 metre çıkış yapılmasını öngören kısmında da trafik güvenliği ve mesafe tahditleri yönünden herhangi bir aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, … ada, … sayılı parsele yönelik olarak "Atatürk Bulvarından 10 m.giriş ve Bedrettin Dalan Bulvarından 10 m. çıkış düzenlemesi yapılarak imar planlarına işlenmesi" yönündeki plan tadilatı teklifinin onaylanmasına ilişkin dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık; aksi yönde verilen Mahkeme kararında ise hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 4. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun kabulüne,dava konusu işlemin iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: İdari Dava Dairesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğu bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI: İdari Dava Dairesi kararının usul ve yasaya uygun olduğu belirtilerek davacının temyiz istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ …'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı şirketin mülkiyetinde bulunan İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, İkitelli Organize Sanayi Bölgesi sınırları içerisinde yer alan akaryakıt istasyonunun yer aldığı … ada, … parsel sayılı taşınmaza komşu … ada, … sayılı parsele yönelik olarak "Atatürk Bulvarından 10 m. giriş ve Bedrettin Dalan Bulvarından 10 m. çıkış düzenlemesi yapılarak imar planlarına işlenmesi" yönündeki İkitelli OSB 1/5.000 ve 1/1.000 ölçekli imar planı değişikliği tekliflerinin İkitelli OSB Yönetim Kurulunun … tarih ve … sayılı kararı ile uygun bulunarak 4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 4.maddesine istinaden 22.10.2021 tarihinde Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca onaylandığı, 26.10.2021 tarihinde askıya çıkarılmak suretiyle ilan edilen nazım ve uygulama imar planı notlarının anılan parsel yönünden iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 5. maddesinde," Nazım İmar Planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmüne yer verilmiştir. 3194 sayılı Yasanın 6.maddesinde,"Mekânsal planlar, kapsadıkları alan ve amaçları açısından Mekânsal Strateji Planlarına uygun olarak; “Çevre Düzeni Planları” ve “İmar Planları” kademelerinden oluşur. İmar planları ise nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak hazırlanır. Her plan bir üst kademedeki plana uygun olarak hazırlanır.Mekânsal strateji planlarında; kalkınma planı ile varsa bölge planları, bölgesel gelişme stratejileri ve diğer strateji belgelerinde ortaya konulan hedefler dikkate alınır." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay Altıncı Dairesinin E: 2023/6415 sayılı dosya ile bakılan davanın birlikte incelenmesinden; davacı tarafından İstanbul İkitelli Organize Sanayi Bölgesi … ada, … sayılı parselde bulunan akaryakıt istasyonunun komşu parseli olan … ada … parsel sayılı taşınmazın imar planında fonksiyonunun "akaryakıt-LPG servis istasyonu" alanına dönüştürülmesine ilişkin, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca 30.04.2019 tarihinde onaylanan 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile anılan değişikliğe yapılan 16/05/2019 tarihli itrazın zımnen reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle dava açıldığı, ... İdare Mahkemesince verilen dava konusu işlemin iptali yolundaki … tarih ve E:…, K:… sayılı karara karşı yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile idare mahkemesi kararının kaldırılmasına davanın reddine dair … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının Danıştay Altıncı Dairesinin 16/04/2024 tarihli E: 2023/6415, K: 2024/2246 sayılı kararı ile bozulmasına karar verildiği görülmüştür. Bakılan davada uyuşmazlık konusu … ada, … sayılı parselde yapılacak akaryakıt lpg servis istasyonu alanına yönelik olarak getirilen "Atatürk Bulvarından 10 m.giriş ve Bedrettin Dalan Bulvarından 10 m. çıkış düzenlemesi yapılarak imar planlarına işlenmesi" şeklindeki plan notu değişikliğinin iptali istenilmekte olup, uyuşmazlık konusu taşınmaza imar planlarında getirilen akaryakıt-LPG servis istasyonu alanına dönüştürülmesine ilişkin plan değişikliğine karşı açılan davada verilecek olan karara göre bakılan uyuşmazlık hakkında karar verilmesi gerektiğinden yukarıda anılan Danıştay Altıncı Dairesinin 16/04/2024 tarihli E:2023/6415, K:2024/2246 sayılı kararı ile bozma kararı üzerine yapılacak yargılama sonucu verilecek karara göre yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla, dava konusu işlemin iptaline ilişkin mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabul edilerek davanın reddi yolunda temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun kabulü ile anılan kararının kaldırılarak yukarıda özetlenen gerekçeyle davanın reddi yolundaki temyize konu … Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin … tarih ve E:…, K:… sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/04/2024 tarihinde, kesin olarak, gerekçede oy çokluğuyla karar verildi. KARŞI OY(X): Davacı şirketin mülkiyetinde bulunan İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, İkitelli Organize Sanayi Bölgesi sınırları içerisinde bulunan akaryakıt istasyonunun yer aldığı … ada, … parsel sayılı taşınmaza komşu … ada, … sayılı parsele yönelik olarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca 22.10.2021 tarihinde onaylanan İkitelli OSB 1/5.000 ölçekli nazım ve 1/1.000 ölçekli uygulama planı notu değişikliğinin iptali istenilmiştir. Davacı ve davacı yanında müdahile ait iki akaryakıt istasyonu arasındaki mesafenin 1 km olması gerektiği, bu mesafenin akaryakıt istasyonu önündeki yolun yönü esas alınarak belirlenmesi gerektiği, İstanbul ili, Başakşehir ilçesi, İkitelli Organize Sanayi Bölgesi sınırları içerisinde bulunan akaryakıt istasyonunun yer aldığı … ada, … sayılı parselin cephe aldığı Atatürk Bulvarı üzerinden 10 metrelik giriş yolu öngörecek şekilde plan notlarında değişiklik yapıldığı, davacıya ait … sayılı parsele Milas Caddesi üzerinden giriş sağlandığından … ve … sayılı parsellerde yer alan akaryakıt istasyonları birbirine komşu parsellerde yer alsalar da aynı istikamet üzerinde olmadığı ve buna göre Petrol Piyasasa Lisans Yönetmeliğinin mesafe kısıtlamalarını düzenleyen 45. maddesinde yer alan 1 km mesafe koşulunun sağlanmış olduğu açıktır. Ancak anılan plan notu değişikliğinin kavşak mesafesi yönünden de incelenmesi gerektiği, idari dava dairesince uyuşmazlık konusu akaryakıt istasyonunun kavşak mesafesi ile ilgili olarak yerinde inceleme yaptırmadan kavşak mesafesinin uygun olduğuna karar verdiği, uyuşmazlık konusu … parsel sayılı taşınmazda yer alan akaryakıt istasyonunun mevzuatta yer alan kavşak mesafesi koşulunu sağlayıp sağlamadığı keşif ve bilirkişi incelemesi yapılarak hiç bir tereddüte yer bırakmayacak şekilde yerinde ölçüm yapılmak suretiyle ortaya konularak açıklığa kavuşturulduktan sonra uyuşmazlık hakkında yeniden bir karar verilmesi gerekmektedir. Bu itibarla İdari Dava Dairesi kararının kavşak mesafesi bakımından bozulması gerektiği oyuyla Dairemizin İdari Dava Dairesi kararının bozulması yolundaki kararına gerekçe yönünden katılmıyoruz.