Danıştay Vergi Dairesi · E. 2023/6707 · K. 2024/3728

Danıştay 3. Daire Başkanlığı         2023/6707 E.  ,  2024/3728 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/6707 Karar No : 2024/3728 TEMYİZ EDENLER : 1-(DAVACI)... VEKİLİ : Av. ... 2-(DAVALI) ...Vergi Dairesi Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yöneltilen istinaf başvurularına ilişkin ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ: Dava konusu istem: Davacı adına, İflas Halinde ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınamayan 1996 ila 1999 yıllarına ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirlerinin iptali istemine ilişkindir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: Dava konusu ... takip numaralı ödeme emri içeriği katma değer vergisi ve fer'ileri, ... takip numaralı ödeme emri içeriği 1998 yılının Ocak ila Mart dönemlerine ait katma değer vergileri ile vergi ziyaı cezası, .. takip numaralı ödeme emri içeriği 1999 yılının Temmuz dönemine ait katma değer vergisinin tahsili amacıyla asıl borçlu İflas Halinde ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına düzenlenen ödeme emirlerinin zaman aşımı süresi içinde usulüne uygun iflas idaresine tebliğ edilmediği dolayısıyla tahsil zaman aşımına uğradığından, 6 takip numaralı ödeme emri içeriği matrah artırımından kaynaklı kurumlar vergisi ile ..., ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacaklarının tahsili amacıyla asıl borçlu sözü edilen şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin usulüne uygun iflas idaresine tebliğ edilmek suretiyle kesinleştirilmediğinden kamu alacaklarının tahsili amacıyla davacı adına düzenlenen dava konusu ödeme emirlerinin değinilen kısımlarında hukuka uyarlık bulunmadığı, ... takip numaralı ödeme emri içeriği 1997 yılının Şubat-Nisan Dönemine ait gelir (stopaj) vergisi, ... takip numaralı ödeme emrinin 1997 yılının Aralık dönemine ait katma değer vergisi, ... takip numaralı ödeme emrinin 1999 yılının Şubat ila Haziran dönemlerine ait katma değer vergilerine ilişkin şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin 1998 ila 2000 yılları içerisinde tebliğ edildiği, ... takip numaralı ödeme emri içeriği 2009 yılı muhtelif kamu alacaklarına ilişkin şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin 11/12/2009 tarihinde tebliğ edildiği, değinilen ödeme emirleri içeriği kamu alacaklarının asıl borçlu şirketten tahsili imkanı kalmadığından davacı adına kanuni temsilci sıfatıyla düzenlenen ödeme emirlerinin değinilen kısımlarında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle 1 takip numaralı ödeme emri içeriği katma değer vergisi ve fer'ileri, ... takip numaralı ödeme emri içeriği 1998 yılının Ocak ila Mart dönemlerine ait katma değer vergileri ile vergi ziyaı cezası, ... takip numaralı ödeme emri içeriği 1999 yılının Temmuz dönemine ait katma değer vergisi, ... takip numaralı ödeme emri içeriği matrah artırımından kaynaklı kurumlar vergisi ve ..., ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri içeri kamu alacaklarına ilişkin kısımları iptal edilmiş, 1 takip numaralı ödeme emri içeriği 1997 yılının Şubat-Nisan Dönemine ait gelir (stopaj) vergisi, ... takip numaralı ödeme emrinin 1997 yılının Aralık dönemine ait katma değer vergisi, ... takip numaralı ödeme emrinin 1999 yılının Şubat ila Haziran dönemine ait katma değer vergileri ile ... takip numaralı ödeme emri içeriği 2009 yılı muhtelif kamu alacaklarına ilişkin kısımları yönünden ise dava reddedilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurularının, usul ve hukuka uygun olduğu sonucuna varılan Vergi Mahkemesi kararının kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI: Davacı tarafından, dava konusu ödeme emirlerinde hukuka uyarlık bulunmadığı ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. Davalı idare tarafından, dava konusu ödeme emrinin usul ve hukuka uygun olduğu ileri sürülerek kararın aleyhe olan hüküm fıkrasının bozulması istenilmektedir. TARAFLARIN SAVUNMALARI: Taraflarca savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NİN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin kabulü, davalı idarenin temyiz isteminin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Üçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına, İflas Halinde ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nden alınamayan 1996 ila 1999 yıllarına ait kamu alacağının tahsili amacıyla kanuni temsilci sıfatıyla ... tarih ve ... ila ... takip numaralı ödeme emirleri düzenlenmiştir. Dava konusu ... takip numaralı ödeme emri içeriği 1997 yılının Ağustos ila Ekim dönemlerine ait katma değer vergisi ve fer'ileri, ... takip numaralı ödeme emri içeriği 1998 yılının Ocak ila Mart dönemlerine ait katma değer vergileri ile vergi ziyaı cezası, ... takip numaralı ödeme emri içeriği 1999 yılının Temmuz dönemine ait katma değer vergisinin tahsili amacıyla asıl borçlu İflas Halinde ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına düzenlenen ödeme emirleri tahsil zaman aşımı süresi geçtikten sonra 2012 yılı içinde tebliğ edilmeye çalışılmıştır. ... takip numaralı ödeme emri içeriği matrah artırımının ihlalinden kaynaklı kurumlar vergisi ile ..., ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacaklarının tahsili amacıyla asıl borçlu şirket adına düzenlenen ödeme emirleri 19/04/2004 tarihi itibarıyla iflas sürecinin başlaması nedeniyle usulüne uygun biçimde iflas idaresine tebliğ edilmek suretiyle kesinleştirilmesi gerekirken 2006, 2008 ve 2012 yılları içerinde şirket adına usule aykırı olarak ilanen tebliğ edilmiştir. ... takip numaralı ödeme emri içeriği 1997 yılının Şubat-Nisan Dönemine ait gelir (stopaj) vergisi, ... takip numaralı ödeme emrinin 1997 yılının Aralık dönemine ait katma değer vergisi, ... takip numaralı ödeme emrinin 1999 yılının Şubat ila Haziran dönemlerine ait katma değer vergilerine ilişkin şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin şirketin iflasının açıldığı tarihten önce 1998 ila 2000 yılları içerisinde tebliğ edilerek; 8 takip numaralı ödeme emri içeriği 2009 yılı muhtelif kamu alacaklarına ilişkin İflas halindeki değinilen şirket adına düzenlenen ödeme emirlerinin iflas idaresine 11/12/2009 tarihinde usulüne uygun tebliğ edilerek kesinleştirilmiştir. Kamu alacağının gerçek borçlusu İflas Halinde ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 19/04/2004 tarihi itibarıyla iflas sürecine girdiği, şirkete ait fabrika binası ile menkul mallarının haczedildiği, iflas masası tarafından iflas halindeki şirkete ait arsa ve fabrika binası için 13.188.024,00-TL, demirbaşlar için 20.633.400,00-TL kıymet takdirlerinin yapıldığı, henüz satışın yapılarak alacaklılara dağıtımın yapılmadığı ve iflasın kapanmadığı anlaşılmakla şirketin vergi ve ceza borçlarının takdir edilen kıymetin çok altında kaldığı görülmüştür. İLGİLİ MEVZUAT: 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 10. maddesinde, tüzel kişilerle küçüklerin ve kısıtlıların, vakıflar ve cemaatlar gibi tüzel kişiliği olmayan teşekküllerin mükellef veya vergi sorumlusu olmaları halinde, bunlara düşen ödevlerin kanuni temsilcileri, tüzel kişiliği olmayan teşekkülleri idare edenler ve varsa bunların temsilcileri tarafından yerine getirileceği, yukarıda yazılı olanların bu ödevleri yerine getirmemeleri yüzünden mükelleflerin veya vergi sorumlularının varlığından tamamen veya kısmen alınmayan vergi ve buna bağlı alacakların, kanuni ödevleri yerine getirmeyenlerin varlıklarından alınacağı hükme bağlanmıştır. 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 162. maddesinde, tasfiye veya iflas hallerinde mükellefiyetin, vergi ile ilgili muamelelerin tamamen sona ermesine kadar devam edeceği hükme bağlanmıştır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 165. maddesinde, iflasın hükümle açılacağı ve bu hükümde açılma anının gösterileceği; 166. maddesinin 1. fıkrasında, iflas kararının, iflas dairesine bildirileceği; 208. maddesinin 1. fıkrasında, iflasın açılması kendisine tebliğ olunur olunmaz iflas dairesinin müflisin mallarının defterini tutmağa başlayacağı ve muhafazaları için lazımgelen tedbirleri alacağı, "İflas masası" başlıklı 184. maddesinde, iflasın açıldığı zamanda müflisin haczi kabil bütün mallarının hangi yerde bulunursa bulunsun bir masa teşkil edeceği ve alacakların ödenmesine tahsis olunacağı, iflasın kapanmasına kadar müflisin uhdesine geçen malların masaya gireceği; "Adi tasfiye ve iflasın açılmasının ilanı" başlıklı 219. maddesinin ikinci fıkrasının ikinci bendinde, ilanda, alacaklılara ve istihkak iddiasında bulunanlara alacaklarını ve istihkaklarını ilandan bir ay içinde kaydettirmeleri ve delillerinin asıl veya musaddak suretlerini tevdi eylemleri, "İflas idaresinin vazifesi" başlıklı 226. maddesinde ise, masanın kanuni mümessilinin iflas idaresi olduğu, idarenin masanın menfaatlerini gözetmek ve tasfiyeyi yapmakla sorumlu olduğu kurala bağlanmıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Temyiz istemine konu edilen Vergi Dava Dairesi kararının; dava konusu 1 takip numaralı ödeme emri içeriği katma değer vergisi ve fer'ileri, 2 takip numaralı ödeme emri içeriği 1998 yılının Ocak ila Mart dönemlerine ait katma değer vergileri ile vergi ziyaı cezası, 3 takip numaralı ödeme emri içeriği 1999 yılının Temmuz dönemine ait katma değer vergisi, ve 6 takip numaralı ödeme emri içeriği matrah artırımından kaynaklı kurumlar vergisi ve 4, 5 ve 7 takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkraları aynı hukuksal nedenler ve gerekçeyle Dairemizce de uygun bulunmuştur. Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre; iflas sürecine giren kurumun vergi ile ilgili ödevleri iflas idareleri tarafından yerine getirilir. İflasın açılması ile kamu alacaklarının da iflas masasına kaydının İcra ve İflas Kanunu hükümlerine göre takibi zorunlu olup iflas masasını teşkil eden borçlunun haczi kabil bütün mallarının da iflas idaresince tasfiyeye tabi tutulması gerekmektedir. Ancak, kamu borçlusunun iflası ve iflasın kapanması üzerine tahsil edilemeyen kamu alacakları ile ilgili olarak kanuni temsilci hakkında takip yapılabilecektir. Dosyanın incelemesinden, İflas Halinde ... Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi'nin 19/04/2004 tarihi itibarıyla iflas sürecine girdiği, şirkete ait fabrika binası ile menkul mallarının haczedildiği ve kıymet takdirlerinin yapıldığı ancak satışın yapılarak borçların ödenip şirketin tasfiye edilmediği ve iflasın kapanmadığı bu aşamada asıl borçlu şirketin mal varlığından kamu alacağının tahsil edilemeyeceği ortaya konulamadığından diğer bir ifadeyle, davacının kanuni temsilci sıfatıyla takibinin yasal koşulları somut olayda oluşmadığından dolayısıyla dava konusu 1 takip numaralı ödeme emri içeriği 1997 yılı gelir (stopaj) vergisi, ... takip numaralı ödeme emri içeriği 1997 yılının Aralık dönemine ait katma değer vergisi, ... takip numaralı ödeme emri içeriği 1999 yılının Şubat ila Haziran dönemine ait katma değer vergileri ile ... takip numaralı ödeme emri içeriği 2009 yılı muhtelif kamu alacaklarına ilişkin kısımlarında hukuka uyarlık bulunmadığından, Vergi Mahkemesi kararının değinilen ödeme emirlerinin sözü edilen kamu alacaklarına ilişkin kısımları yönünden davanın reddine ilişkin hüküm fıkralarına yöneltilen istinaf başvurusunun reddine dair Vergi Dava Dairesi kararının değinilen hüküm fıkraları yönünden bozulması gerekmiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idare temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu Vergi Dava Dairesi kararının; ... takip numaralı ödeme emri içeriği katma değer vergisi ve fer'ileri, ... takip numaralı ödeme emri içeriği 1998 yılının Ocak ila Mart dönemlerine ait katma değer vergileri ile vergi ziyaı cezası, ... takip numaralı ödeme emri içeriği 1999 yılının Temmuz dönemine ait katma değer vergisi, ... takip numaralı ödeme emri içeriği matrah artırımından kaynaklı kurumlar vergisi ve ..., ... ve ... takip numaralı ödeme emirleri içeriği kamu alacaklarınına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, 3. Davacı temyiz isteminin kabulüne, 4. Kararın, ... takip numaralı ödeme emri içeriği 1997 yılı gelir (stopaj) vergisi, ... takip numaralı ödeme emrinin 1997 yılının Aralık dönemine ait katma değer vergisi, ... takip numaralı ödeme emrinin 1999 yılının Şubat ila Haziran dönemine ait katma değer vergileri ile ... takip numaralı ödeme emri içeriği 2009 yılı muhtelif kamu alacaklarına ilişkin hüküm fıkrasının ise BOZULMASINA, 04/06/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X)-KARŞI OY : Temyiz dilekçelerinde ileri sürülen iddialar Vergi Dava Dairesi kararının dayandığı hukuksal nedenler ve gerekçe karşısında, temyiz istemlerinin reddi ile kararın onanması gerektiği görüşüyle Karara katılmıyorum.