Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/698 · K. 2024/1167

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2023/698 E.  ,  2024/1167 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2023/698 Karar No : 2024/1167 TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Kuruyemiş Gıda Sanayi Ticaret Limited Şirketi VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi kapsamında ithal edilen "ayçekirdeği" cinsi eşya için İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ hükümleri uyarınca gözetim kıymetine yükseltilerek yurt dışı gidere eklenmek suretiyle fazladan ödendiği ileri sürülen gümrük ve katma değer vergisinin eşyaya ait faturalarda gösterilen kıymete göre hesaplanan tutardan fazlasının 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 211. maddesi uyarınca yasal faiziyle birlikte iadesi isteminin reddine ilişkin işleme yapılan itirazın reddine dair kararın iptali istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; dosyanın incelenmesinden, ithal edilen eşyanın gümrük kıymetinin belirlenmesinde öncelikle satış bedelinin esas alınması gerektiği, satış bedelinin esas alınması için gerekli koşulların mevcut olmadığının tespit edilmesi halinde sırasıyla diğer yöntemlere başvurulabileceği, olayda, davacı adına tescilli beyannameler muhteviyatı eşyanın 2020/3 sayılı İthalatta Gözetim Uygulanmasına İlişkin Tebliğ uyarınca kayıt (gözetim) belgesine tabi olduğundan anılan belgedeki kıymet ile eşyanın faturalarında yer alan kıymet arasındaki farkın yurt dışı gidere eklenmek suretiyle kıymet beyanında bulunulduğu, fatura bedelinin gerçeği yansıtmadığı yönünde herhangi bir iddia ileri sürülmediği gibi somut bir tespitin de bulunmadığı dikkate alındığında, kayıt (gözetim) belgesi alınırken beyan edilen kıymetin eşyaların satış bedeli olarak kabulüne olanak bulunmadığı, beyan ile fatura arasındaki farkın serbest iradeyle beyan edildiğinin kabulü hayatın olağan akışı ve ticari hayatın gerçekleriyle bağdaşmayacağından fazladan ödenen vergilerin iade edilmesi isteminin reddedilmesinde hukuka uygunluk görülmediği; öte yandan, 07/11/2019 tarih ve 30941 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 7190 sayılı Gümrük Kanunu ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 8. maddesi ile değişik 4458 sayılı Gümrük Kanunu’nun 216. maddesi uyarınca fazladan ödenen vergilerin davalı idareye yapılan geri verme başvurusu tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesinin icap ettiği gerekçesiyle, dava konusu işlemin iptaline, iade edilecek vergilerin geri verme başvurusu tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacının kendi beyanı doğrultusunda tahakkuk ederek ödenen vergiler söz konusu olduğundan yanlışlıkla alındığı veya fuzulen tahsil olunduğu açıkça anlaşılan bir vergiden söz edilemeyeceği, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1.Temyiz isteminin reddine, 2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 20/02/2024 tarihinde kesin olarak oyçokluğuyla karar verildi. (X) KARŞI OY : İdare Hukukunun yerleşik içtihatlarından olan "taleple bağlılık" ilkesi uyarınca, İdari Yargı mercilerinde açılan davalarda Mahkemelerin, davacının istemi ile bağlı olduğu, istemi genişletecek veya daraltacak biçimde karar veremeyeceği açıktır. İncelenen dosyada, dava dilekçesinde haksız olarak tahsil edildiği ileri sürülen vergilerin yasal faiziyle birlikte iade edilmesinin istenildiği görülmüştür. Dilekçede talep edilen yasal faizin kanuni dayanağı gösterilmemekle birlikte bu talepten, kanuni faize ilişkin özel düzenleme içeren 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un 1. maddesinde düzenlenen "kanuni faiz"in anlaşılması gerekmektedir. Dava dilekçesinde yasal faiz talebinde bulunulması durumunda yargı yerince taleple bağlı kalınmayarak tecil faizine hükmedilmesi hukuka aykırılık teşkil edecektir. Açıklanan hukuksal nedenler ve gerekçeyle, dava dilekçesinde, 4458 sayılı Gümrük Kanunu'na tabi olan ve 07/11/2019 tarihinden sonra tahsil edilip yargı kararı uyarınca iadesi gereken bir verginin herhangi bir yasal dayanak gösterilmeksizin yasal/kanuni faiziyle birlikte iadesine karar verilmesinin istenmesi durumunda, yasal/kanuni faiz talebinden, 3095 sayılı Kanuni Faiz ve Temerrüt Faizine İlişkin Kanun'un "Kanuni faiz" başlıklı 1. maddesinde düzenlenen faizin anlaşılmasının gerektiği, bu itibarla, tecil faizine hükmedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığından, yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmayan faize ilişkin hüküm fıkrasının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 6545 sayılı Kanun'un 22. maddesiyle değişik 49. maddesinin 1. fıkrasının (b) bendi uyarınca "yasal faiziyle birlikte iadesine" şeklinde düzeltilerek onanması gerektiği oyu ile, kararın bu kısmına katılmıyoruz.