Danıştay Kararı · E. 2023/7172 · K. 2024/5868

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2023/7172 E.  ,  2024/5868 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2023/7172 Karar No : 2024/5868 KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE BULUNAN (DAVACI) : ...... Kooperatifi VEKİLİ : Av. ... MÜDAHİLLER (DAVACI YANINDA) : 1- ... 2- ... (Kendi Adına Asaleten) VEKİLLERİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkalığı -... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU: ... İdare Mahkemesinin ...... tarih ve E:..., K:... sayılı kararın redde ilişkin kısmının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 18/05/2023 tarih ve E:2022/8185, K:2023/4849 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel ile ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bulunan binalarda yapı ruhsatı ve eki projesine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle, söz konusu yapıların 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca, bir ay içinde ruhsat ve eklerine uygun hale getirilmediği takdirde yıkımına ve aynı Kanun'un 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yapı sahibi sıfatıyla davacı kooperatife 449.621,76-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Gölbaşı Belediye Encümeni kararının iptali istemiyle açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel ile ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bulunan binalarda yapı ruhsatı ve eki projesine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle, söz konusu yapıların 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca, bir ay içinde ruhsat ve eklerine uygun hale getirilmediği takdirde yıkımına ve aynı Kanun'un 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yapı sahibi sıfatıyla davacı kooperatife 449.621,76-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Gölbaşı Belediye Encümeni kararının; para cezasına yönelik kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle iptaline, yıkıma ilişkin kısmı yönünden ise hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Davacının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir. KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. madde uyarınca imalatların tamamı için yapı kayıt belgesi alındığı, yapı kayıt belgesi üzerine dava konusu Encümen kararının, Gölbaşı Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla iptal edildiği belirtilerek, Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir. SAVUNMANIN ÖZETİ: Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ:Karar düzeltme isteminin kabulü ile Mahkeme kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü: Kararın düzeltilmesi dilekçesinde ileri sürülen nedenler, 2577 sayılı Kanunun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi hükmüne uygun bulunduğundan, karar düzeltme isteminin kabulü ile Danıştay Altıncı Dairesinin 18/05/2023 tarih ve E:2022/8185, K:2023/4849 sayılı kararı kaldırılarak uyuşmazlık yeniden incelendi: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Ankara ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, ... ada, ... ve ... parsel ile ... ada, ... ve ... parsel sayılı taşınmazlar üzerinde bulunan binalarda yapı ruhsatı ve eki projesine aykırı imalatlar yapıldığından bahisle, söz konusu yapıların 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca, bir ay içinde ruhsat ve eklerine uygun hale getirilmediği takdirde yıkımına ve aynı Kanun'un 42. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca yapı sahibi sıfatıyla davacı kooperatife 449.621,76-TL idari para cezası verilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı Gölbaşı Belediye Encümeni kararı tesis edilmiştir. Bunun üzerine görülmekte olan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun 32. maddesinin ilk cümlesinde; "Bu Kanun hükümlerine göre ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılar hariç; ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespiti, fenni mesulce tespiti ve ihbarı veya herhangi bir şekilde bu duruma muttali olunması üzerine, belediye veya valiliklerce o andaki inşaat durumu tespit edilir." hükmüne yer verilmiştir. Anılan Kanunun 42. maddesinde ise; ruhsat alınmaksızın veya ruhsata, ruhsat eki etüt ve projelere veya imar mevzuatına aykırı olarak yapılan yapının sahibine, yapı müteahhidine veya aykırılığı altı iş günü içinde idareye bildirmeyen ilgili fenni mesullere yapının mülkiyet durumuna, bulunduğu alanın özelliğine, durumuna, niteliğine ve sınıfına, yerleşmeye ve çevreye etkisine, can ve mal emniyetini tehdit edip etmediğine ve aykırılığın büyüklüğüne göre, beşyüz Türk Lirasından az olmamak üzere idari para cezaları uygulanacağı, Bakanlıkça belirlenen yapı sınıflarına ve gruplarına göre yapının inşaat alanı üzerinden idari para cezası verileceği hükme bağlanmıştır. 18/05/2018 günlü, 30425 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin 7143 sayılı Kanunun 16. maddesi ile 3194 sayılı İmar Kanununa eklenen Geçici 16. maddenin 1. fıkrasında; "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." hükmüne, 4. fıkrasında ise; "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili bu Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir." hükmüne yer verilmiştir. Anılan madde uyarınca 06/06/2018 günlü, 30443 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esasların 6. maddesinin 1. fıkrasında "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapıların malikleri, bu belgenin bir örneğini belediye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine vermek zorundadır." hükmü, 3. fıkrasında da "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezaları iptal edilir. " hükmü yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 3194 sayılı Kanunun Geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi verilen yapıların malikleri tarafından, bu belgenin bir örneğinin belediyeye ve mücavir alan sınırları içinde ilgili belediyesine, bu sınırlar dışında il özel idaresine verilmesi, bu belgeye istinaden yapı kayıt belgesi verilen yapılarla ilgili 3194 sayılı Kanun uyarınca alınmış yıkım kararları ile tahsil edilemeyen idari para cezalarının iptal edilmesi gerekmektedir. Dosyanın incelenmesinden; davacı tarafından verilen kararın düzeltilmesi dilekçesi ekinde, uyuşmazlık konusu yapıya ilişkin olarak yapı kayıt belgesinin alınması nedeniyle, dava konusu ... tarih ve ... sayılı Gölbaşı Belediye Encümeni kararının iptal edildiğine ilişkin Gölbaşı Belediye Encümeninin ...tarih ve ... sayılı kararının sunulduğu görülmüştür. Bu durumda; yapı kayıt belgesinin davalı idareye sunulması üzerine uyuşmazlık konusu Encümen kararının iptaline karar verildiği dikkate alınarak, dava konusu işleminin konusu kalmayan yıkıma ilişkin kısmı hakkında karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacının temyiz isteminin kabulüne, 2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının redde ilişkin kısmının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 23/10/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.