Danıştay Dava Dairesi · E. 2023/7387 · K. 2024/1665

Danıştay 4. Daire Başkanlığı         2023/7387 E.  ,  2024/1665 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y DÖRDÜNCÜ DAİRE Esas No : 2023/7387 Karar No : 2024/1665 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI ) : ... Belediye Başkanlıığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Kocaeli ili, Darıca İlçesi, ... Mahallesi, ... ada ... parselde kayıtlı ve 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca yapı kayıt belgesi alınmış taşınmazda ekmek fırını açmak ve işletmek için işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin Darıca Belediye Başkanlığının ... tarih ve E... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 6. maddesinde inşaat halindeki yapılarda 31/12/2017 tarihi itibarıyla bitmiş olan kısımlar için ilave inşaat alanı ihdas etmemek şartı ile yapı kayıt belgesi verileceği ve yapı kayıt belgesi verilen kısımların eksik inşaat işlerinin tamamlanabileceği, yapı kayıt belgesi verilen yapılarda yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın iş yeri açma ve çalışma ruhsatı verileceği, İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in geçici 7. maddesinde ticari amaca yönelik verilen yapı kayıt belgesine sahip yapılarda açılmak istenen işyerlerinin, faaliyet konusu itibarıyla ruhsatlandırma için gerekli olan can ve mal güvenliği ile ilgili bu Yönetmelik'in ve ilgili diğer mevzuatın amir hükümlerinde belirtilen şartları taşıması halinde yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın ruhsatlandırılacağı, yapı kayıt belgesine istinaden tapuda "altında fırın olan 4 katlı betonarme bina ve arsası" olarak gerekli cins değişikliği yapıldığı, ekmek fırını için işyeri açma ve çalışma ruhsatı istemiyle yapılan başvuru üzerine, ruhsatlandırma için gerekli olan can ve mal güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerinde belirtilen diğer şartları taşıyıp taşımadığı yönünde yapılacak inceleme ve tespitler sonucunda talebin değerlendirilmesi ve işlem tesis edilmesi gerekirken, eksik incelemeyle ve yapı kayıt belgesine konu fırın olarak işletilmek istenilen yerin 31/12/2017 tarihinden önce fırın olarak kaydının bulunmadığından bahisle, davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka ve mevzuata uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesince; özel yapı şekline uygun olarak düzenlenmiş yapı kullanma izin belgesi bulunmayan ve müstakil binada açılmış olma koşulunu sağlamayan yapı için ekmek fırını faaliyet konulu iş yeri açma ve çalışma ruhsatının düzenlenmesi olanağı bulunmadığından, davacının bu amaçla yaptığı başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği; yapı kayıt belgesinin, özel yapı şeklini gerektiren ancak bu koşula uygun olarak inşa edilmemiş yapılar için dikkate alınması olanağının bulunmadığı değerlendirilerek, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulüne, İdare Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Taşınmazın müstakil bina şeklinde olduğu, Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ uyarınca yapı kullanma izin belgesinin aranmayacağı, Kocaeli Valiliğince olumlu görüş verildiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Cevap verilmemiştir. TETKİK HÂKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Temyiz isteminin reddine, 2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdare Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de İdare Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine, 12/03/2024 tarihinde oyçokluğuyla kesin olarak karar verildi. (X) KARŞI OY : 3194 sayılı İmar Kanunu'nun, 18/05/2018 tarih ve 30425 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 7143 sayılı Vergi ve Diğer Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına İlişkin Kanun'un 16. maddesi ile eklenen geçici 16. maddesinin birinci fıkrasında, "Afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve imar barışının sağlanması amacıyla, 31/12/2017 tarihinden önce yapılmış yapılar için Çevre ve Şehircilik Bakanlığı ve yetkilendireceği kurum ve kuruluşlara 31/10/2018 tarihine kadar başvurulması, bu maddedeki şartların yerine getirilmesi ve 31/12/2018 tarihine kadar kayıt bedelinin ödenmesi halinde Yapı Kayıt Belgesi verilebilir. Başvuruya konu yapının ve arsasının mülkiyet durumu, yapı sınıf ve grubu ve diğer hususlar Bakanlık tarafından hazırlanan Yapı Kayıt Sistemine yapı sahibinin beyanına göre kaydedilir." kuralına yer verilmiştir. İşyeri Açma ve Çalışma Ruhsatlarına İlişkin Yönetmelik'in geçici 7. maddesinde, "(Ek:RG-9/6/2020-31150-C.K-2626/15 md.) Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihte ticari amaca yönelik verilen yapı kayıt belgesine sahip yapılarda açılmak istenen iş yerleri, faaliyet konusu itibarıyla ruhsatlandırma için gerekli olan can ve mal güvenliği ile ilgili bu Yönetmeliğin ve ilgili diğer mevzuatın amir hükümlerinde belirtilen şartları taşıması halinde yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın ruhsatlandırılır." düzenlemesine yer verilmiştir. 31/12/2018 tarih ve 538 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile Yapı Kayıt Belgesi başvuru süresinin 30/06/2019 tarihine kadar uzatılmasına karar verildiği, anılan Kanun'a dayanılarak hazırlanan ve 06/06/2018 tarih ve 30443 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğin 6. maddesinin son fıkrasında, "Yapı Kayıt Belgesi verilen yapılarda işyeri açma ve çalışma ruhsatı yapı kullanma izin belgesi aranmaksızın verilir." düzenlemesi yer almıştır. Dosyanın incelenmesinden; dava konusu işyerinin bulunduğu yapı hakkında 3194 sayılı İmar Kanunu'nun geçici 16. maddesi uyarınca taşınmaz yapı kayıt belgesi düzenlendiği, daha sonra tapuda cins değişikliği yapılarak "altında fırın olan dört katlı bina ve arsası" olarak tescil edildiği, taşınmazda ekmek fırını olarak faaliyette bulunmak amacıyla işyeri açma ve çalışma ruhsatı verilmesi talebiyle yapılan başvurunun, yapı ile mimari projesi arasında uyumsuzluk/aykırılık bulunduğundan bahisle reddedilmiş ise de, yukarıda anılan düzenleme uyarınca yapı kullanma izin belgesinin aranmayacağı, ekmek fırını için işyeri açma ve çalışma ruhsatı istemiyle yapılan başvuru üzerine, ruhsatlandırma için gerekli olan can ve mal güvenliği ile ilgili mevzuat hükümlerinde belirtilen diğer şartları taşıyıp taşımadığı yönünde yapılacak inceleme ve tespitler sonucunda talebin değerlendirilmesi ve işlem tesis edilmesi gerekirken, eksik incelemeyle ve yapı kayıt belgesine konu fırın olarak işletilmek istenilen yerin 31/12/2017 tarihinden önce fırın olarak kaydının bulunmadığından bahisle davacının başvurusunun reddine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, yukarıda belirlen gerekçe ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği oyu ile çoğunluk kararına katılmıyoruz.